Organisatie - 25 juni 2009

CVI ISOLEERT DE BACTERIE DIE Q-KOORTS VEROORZAAKT

Het Centraal Veterinair Instituut (CVI) in Lelystad is erin geslaagd de in Nederland rondwarende Q-koortsbacterie in het lab te isoleren en op te kweken. ‘Nu we de bacterie in handen hebben, kunnen we experimenten doen om na te gaan hoe de bacterie zich gedraagt’, aldus onderzoeker drs. Hendrik-Jan Roest.

Q-koorts werd in 2005 voor het eerst in Nederland aangetroffen bij geiten. De bacterie veroorzaakt abortussen bij de dieren. Sinds 2007 worden ook mensen ziek – griepverschijnselen – van de bacterie. Dit jaar is het aantal Q-koortspatiënten al hoger dan in het gehele vorige jaar. De bacterie verspreidt zich via de mest van geïnfecteerde geiten, is de voorlopige inschatting van de onderzoekers. ‘Nu we de bacterie zelf kunnen kweken, kunnen we onderzoeken hoe lang de bacterie in de mest overleeft’, zegt Roest. Ook kan het CVI nu gemakkelijker aantonen of de bacterie zich in geitenstallen bevindt. Het instituut gaat in een proef uitzoeken hoe de geit de Q-koorts bacterie binnenkrijgt – via de neus of de mond – hoe de geit reageert op de bacterie in het lijf en hoe het dier de bacterie uitscheidt. Voorts gaat het CVI het genoom van de bacterie in kaart brengen, om uit te zoeken welke genen de sterke virulentie, de mate waarin de bacterie schade aanricht, veroorzaken. Roest vermoedt dat de in Nederland aanwezige stam van de Q-koortsbacterie virulenter is en langer overleeft dan de bacteriestammen in andere Europese landen. Er is inmiddels een vaccin tegen Q-koorts, op basis van een in Frankrijk geïsoleerde stam. Hoewel die stam mogelijk verschilt van de Nederlandse Q-koortsvariant, beschermt het vaccin de geit voldoende, denkt Roest. ‘In een deel van Oost-Brabant zijn vorig jaar geiten gevaccineerd tegen Q-koorts. Daar zie je nu minder abortusproblemen bij de dieren. Maar de dieren scheiden de bacterie nog wel uit, waardoor er nog geen afname is van ziektegevallen bij mensen.’ De Q-koortsbacterie was lastig te isoleren. ‘Hij groeit in cellen, hij lijkt op een virus’, zegt Roest. ‘Een gewone bacterie groeit op een agarplaatje, bij deze bacterie hadden we cellijnen nodig waarin de bacterie zich kan vermenigvuldigen.’ Het onderzoek vond plaats in een speciaal veiligheidslab met BioSafety Level 3.

Re:ageer