Student - 31 oktober 2012

Bye, bye basisbeurs

PvdA en VVD willen voor nieuwe studenten de basisbeurs vanaf 2014 vervangen door een 'sociale' lening. Hogere studieschulden dus, en het bespaarde geld gaat niet naar hoger onderwijs. Het is doodzonde dat de beurs verdwijnt.

1-cover-basisbeurs.jpg
Het is doodzonde dat de beurs verdwijnt.
Of niet?
Kai Heijneman
Voorzitter van landelijke studentenvakbond LSVb
'Ik vind het een hele slechte zaak dat de basisbeurs wordt afgeschaft. Dit betekent dat veel scholieren zullen afhaken, of niet voor de studie van hun eerste keus gaan, omdat deze geen baan garandeert. Verder zullen studenten meer gaan werken om de schuld te beperken. Dus geen bijbaan naast de studie, maar een bijstudie naast hun baan. Bovendien zitten afgestudeerden straks met een schuld van gemiddeld dertigduizend euro, ten opzichte van vijftienduizend nu.
Afschaffing van de basisbeurs is een fundamentele stelselwijziging. De overheid laat een belangrijke taak vallen: het financieren van goed onderwijs voor iedereen. In crisistijd is er één ding waar je niet op moet bezuinigen: de toekomst. Kijk naar Duitsland, Zweden en Denemarken waar ze tijdens de crisis extra investeren in onderwijs. Zij weten: die investering krijg je twee keer terug.'
Marianne van Geest
Eerstejaars voeding en gezondheid
'Ik begrijp dat de politiek wil besparen door de basisbeurs af te schaffen of een langstudeerboete in te voeren, maar ik vind beide geen goed idee. Studeren zonder beurs kost echt veel meer geld; bovendien vind ik dat iedereen moet kunnen studeren.
Eigenlijk was de langstudeerboete zelfs nog beter dan deze afschaffing. Die boete kon je tenminste ontwijken als je je best deed. Ik verwachtte dat mij dat zou lukken. Aangezien ik zelf geen last van heb van de maatregel, denk ik niet dat ik ga protesteren. Maar ik zou wel drie keer nadenken als ik nu nog moest beginnen met studeren. Mogelijk zou ik dan anders besluiten.'
Tiny van Boekel
Onderwijsdirecteur
'Doodzonde vind ik een te zwaar woord. Ik kan me vinden in de redenering dat studenten in zichzelf moeten investeren nu we moeten bezuinigen. Maar het hangt wat mij betreft sterk af van de voorwaarden. Zo'n leenstelsel mag er niet toe leiden dat je studenten zonder rijke ouders uitsluit. Bovendien kun je er niet vanuit gaan dat alle studenten straks goed zullen verdienen. Er zijn ook opleidingen die een groot maatschappelijk belang dienen, zonder dat ze tot een goedbetaalde baan leiden. Als de universiteit een opleiding aanbiedt waar de werkgelegenheid laag is, zal je daar heel eerlijk over moeten communiceren.
In Wageningen duren de opleidingen vijf jaar. Een leenstelsel zou er toe kunnen leiden dat studenten kiezen voor korte opleidingen, maar ik denk dat dat wel meevalt. Ik vermoed dat studenten toch zullen kiezen wat ze interesseert en waar ze goed in zijn - als de lengte van de bètastudies elders tenminste ook op vijf jaar blijft.
Een uitzondering vormen de sociale masters, die duren alleen in Wageningen twee jaar. Wij maken hier de combinatie met de life sciences, daar heb je toch wel twee jaar voor nodig. Ik zou het jammer vinden als we daar mee moeten stoppen.'
Wieger Wamelink
Alterra, beursstudent van 1984 tot 1988 en 1991 tot 1993
'Ik ben tegen afschaffing.  Vooral omdat ik bang ben dat studenten uit gezinnen waar ze het minder breed hebben in de problemen kunnen komen. Natuurlijk kun je geld lenen, maar dat moet je wel terugbetalen. Je loopt toch een flinke schuld op, die als een molensteen om je nek hangt. Ik denk dat het veel jonge mensen afschrikt om te gaan studeren. Stel je voor: je gaat studeren en het eerste dat je hoort is: over vier jaar ga je hier met een schuld van 20.000 euro vandaan. Dat studenten daardoor een bewustere studiekeuze maken geloof ik niet. Iedereen moet in principe kunnen studeren wat-ie wil. Als je doet wat je leuk vindt, presteer je het beste. Studiekeuze moet niet afhangen van het prijskaartje dat eraan zit. Er zijn andere manieren om studenten tot betere keuzes te brengen, bijvoorbeeld door een bindend studieadvies of selectie aan de poort.'
Lana de Vries
Eerstejaars biologie
'Misschien was de langstudeerboete wel beter voor studenten. Je hebt het dan in eigen hand. Alleen de mensen die langer studeren, zonder speciale reden, betalen extra. En je studie is echt wel haalbaar in die vier jaar. Het sociaal leenstelsel is een slecht idee omdat studenten zo hun studie eindigen met een grote schuld. Het idee dat ze hierdoor beter over hun studiekeuze nadenken, vind ik geen goed argument. Het wordt juist moeilijker te gaan studeren voor mensen die hier het geld niet voor hebben. Dat is een extra barrière terwijl je wilt dat zoveel mogelijk mensen gaan studeren. Het zou natuurlijk mooi zijn als we het geld teruggaat naar het onderwijs, maar ik heb mijn twijfels of ze dat doen.'
Wiebe Aans
Medewerker Studium Generale:
'In 1986, toen de basisbeurs werd ingevoerd, zat ik in het bestuur van de Wageningse studentenorganisatie WSO. We waren toen tegen de invoering van de basisbeurs en pleitten voor een basisinkomen. Ook voor studenten, want studeren is ook werken. Ik sta nog steeds achter dat voorstel. Volgens het nieuwe plan moeten studenten eerst lenen om het later, als ze een baan hebben, terug te betalen. Dat vind ik beter dan de basisbeurs omdat minderbedeelden via de belasting  feitelijk ook betalen voor de studie van de rijksten. Wel heb ik zorgen over de toegankelijkheid van het hoger onderwijs. Die is al behoorlijk achteruit gegaan met het uitkleden van de basisbeurs in de afgelopen jaren. Kinderen uit kansarme gezinnen durven minder te lenen dan die uit gegoede gezinnen, stellen sommige economen. Ook blijkt uit cijfers dat de sociale mobiliteit in Nederland achteruit is gegaan. Die wordt er nu niet beter op, vrees ik.'  

Re:ageer