Wetenschap - 13 september 2007

Buurlanden vervuilen de Noordzee nog meer dan we al dachten

Jaarlijkse stroomt er gemiddeld meer dan driehonderd ton stikstof via de grote rivieren de Noordzee in. Meer dan 80 procent hiervan is afkomstig uit Duitsland en België, berekende Alterra. Dat terwijl het aandeel van de buurlanden volgens eerder berekeningen 75 procent is.

Onderzoeker ir. Jeroen de Klein vergeleek de aanvoer van nutriënten uit België en Duitsland met de hoeveelheid die Nederland zelf op het binnenlandse waterstelsel loost en met de totale groottes van concentraties die uiteindelijk de Noordzee instromen. Voor zowel stikstof als fosfor komt de vracht die vanuit het buitenland de Noordzee instroomt hoger uit dan eerder was berekend. ‘We wisten al dat het aandeel vanuit het buitenland hoog was. Nu blijkt dit nog meer te zijn’, zegt De Klein.
Hij berekende dat behalve de driehonderd ton aan stikstof de grote rivieren jaarlijks ook meer dan dertig ton fosfor aan de Noordzee leveren. Daarvan komt gemiddeld 75 procent uit het buitenland, tien procent meer dan eerder was berekend.
Het verschil met eerdere uitkomsten is ontstaan doordat onderzoekers de lozing in de zee schatte op basis van alleen de buitenlandse en binnenlandse bronnen. Ze keken tot nu toe niet naar de veranderingen in concentraties die tijdens het transport naar de zee plaatsvinden. Hierdoor is de Nederlandse bijdrage te hoog ingeschat, blijkt uit De Kleins analyse.
Door te kijken naar deelgebieden vond hij dat een groot deel van de Nederlandse lozing van stikstof en fosfor door de landbouw, industrie en steden de Noordzee helemaal niet haalt maar achterblijft in planten en de bodem van meertjes, of verdwijnt naar de atmosfeer. De vervuiling uit het buitenland komt wel daadwerkelijk terecht in de Noordzee, want in de grote rivieren die de buitenlandse nutriënten transporteren wordt nauwelijks nog stikstof en fosfor opgenomen.
De meer nauwkeurige berekeningen geven volgens De Klein richting aan de maatregelen die nodig zijn om verrijking van de Noordzee te verminderen. ‘Natuurlijk moeten we de bronnen van vervuiling aanpakken, maar daarnaast is nu duidelijk dat we de retentie van de rivieren moeten vergroten als we minder nutriënten de Noordzee in willen laten stromen. Bijvoorbeeld door meer nevengeulen langs de rivieren te creëren. Water blijft hier langer in staan zodat planten en de bodem de stoffen op kunnen nemen.’

Re:ageer