Wetenschap - 1 januari 1970

Buitenwereld reageert overwegend positief op fusie

Buitenwereld reageert overwegend positief op fusie


‘Kans op bevruchting is groter, maar nog wat vroeg om vruchten te plukken’

Organisaties en personen waar Wageningen UR mee van doen heeft reageren
wisselend op de fusie tussen universiteit en DLO. De teneur is dat na een
lastige aanloopperiode de fusie nu vruchten af gaat werpen.

Jozias van Aartsen, nu fractievoorzitter VVD, initieerde destijds als
minister van LNV de vorming van Wageningen UR:
,,Ik ben nog steeds tevreden over het inschakelen van een derde, een
adviseur van buiten de bekende kring, in de persoon van Bram Peper. Zijn
idee bood een uitstekende kans om synergie tot stand te brengen door
samenwerking tussen universiteit en DLO. Erg belangrijk is geweest om
personele unies tot stand te brengen. Die waren weliswaar onderscheiden
rechtspersonen, maar door bij DLO, universiteit en de koepelstichting
(Kenniscentrum Wageningen) dezelfde bestuurders, namelijk Veerman, Karssen
en Van Ast, aan te wijzen krijg je samenhang en draagvlak. De fusie bouwde
voort op een langjarige intensieve samenwerking tussen universiteit en DLO.
En het bracht versnelling in een heel lang lopend, bijna slepend proces van
vijftien jaar van verzelfstandiging van DLO. Vanuit het departement zijn
ook middelen ter beschikking gesteld aan DLO om de transitiekosten te
dekken en met een schone lei aan de fusie te kunnen beginnen.
Het was wel een soort experiment. Zouden onderzoekswereld en academische
wereld elkaar willen verstaan? Zou er een loopgravenoorlog ontstaan en zou
men vooral bestaande posities willen veiligstellen? Ik stel vast dat dat
nauwelijks is gebeurd. Natuurlijk zijn er persoonlijke teleurstellingen
geweest, maar niet meer dan gebruikelijk bij zo’n grote en ingrijpende
operatie. Ook was er de zorg over de vraag of DLO de dubbele opdracht,
namelijk samenwerking met de universiteit én een veel grotere oriëntatie op
de markt, aan zou kunnen. Ook dat lijkt te zijn gelukt. Ik kijk met zeer
veel voldoening op het hele proces terug.’’

Theo Meijer, oud-kamerlid CDA en -voorzitter commissie landbouw:

,,Aanvankelijk hadden we twijfel of de synergie wel zou werken. Maar
uiteindelijk is de fusie tussen Wageningen universiteit en DLO heel
positief gebleken. Bij andere universiteiten blijft het bij onderzoek in
het lab. Hier wordt het meteen opgeschaald naar praktijkniveau. Maar blijf
wel bij je leest. Wageningen is sterk in op de landbouw toegepaste
levenswetenschappen, maar moet niet proberen te concurreren met
bijvoorbeeld biotechnologie voor geneesmiddelen.’’

Mr Ed d’Hondt, voorzitter van de Vereniging van Universiteiten (VSNU):
,,De fusie was natuurlijk uit noodzaak geboren omdat de universiteit haar
bestaansrecht moest veilig stellen. Maar ik denk dat het een goede
ontwikkeling is. Het is wel zaak private en publieke geldstromen goed
gescheiden te houden, anders verlies je het vertrouwen van de publieke
sector. Een universiteit moet haar publieke rol bewaken. Juridisch kan die
transparantie van geldstromen op verschillende manieren gewaarborgd worden,
en ik heb de indruk dat in Wageningen dat in de praktijk goed gaat.
De Wageningse fusie is een unicum in Nederland, nergens is zo’n
grootschalige samenwerking doorgezet. Die is ook alleen mogelijk omdat
Wageningen UR zich op hele specifieke onderwerpen toelegt. Bij andere
universiteiten spelen op kleinere schaal ook dergelijke initiatieven. Ook
in de rest van Nederland is de aansluiting tussen wetenschap en
praktijkgericht onderzoek actueel. Het gaat dan om valorisatie van kennis.
Kennis moet voorzien in een behoefte. Wageningen loopt door de fusie daarin
nu voorop.’’

Dr Janneke Hoekstra, hoofd van de Directie Wetenschap en Kennisoverdracht
van LNV:

,,De kans op bevruchting tussen fundamenteel en praktijkgericht onderzoek
is groter geworden, alhoewel het wel nog wat vroeg is om de vruchten te
plukken. In Nederland wordt veel onderzoek gedaan, maar de vertaalslag van
fundamenteel naar toepassing kan vaak beter. Het ministerie van OCW heeft
daarom samen met andere ministeries een onderzoek opgezet dat wil verkennen
welke mogelijkheden er in Nederland zijn om fundamenteel onderzoek meer
vruchten af te laten werpen in de praktijk. De Wageningse constructie wordt
in dat onderzoek meegenomen als voorbeeld. Want die vorm van samenwerking
hoeft niet alleen in de landbouwwetenschappen te werken.’’

Prof. Hans Dons, directeur van Keygene, bijzonder hoogleraar
ondernemerschap in life sciences en vice voorzitter van NIABA, de
brancheverening van biotechnologiebedrijven:
,,De fusie tussen universiteit en DLO was onvermijdelijk, het was een
politieke beslissing. Ik denk dat Wageningen UR door de fusie de interne
kosten kan besparen en duidelijker kan kiezen welk onderzoek ze wel en welk
ze niet wil doen. Onderzoek was vroeger erg versnipperd en er was veel
overlap tussen leerstoelgroepen en instituten. En onderlinge concurrentie
om schaarse middelen. Dat kan nu beter op elkaar afgestemd worden. Sommige
kenniseenheden van Wageningen UR doen veel met de fusie en anderen minder.
Bij de kenniseenheid Plant is er hele goede samenwerking, maar bij ATV is
de directie met ruzie uit elkaar gegaan. Dat is geen goed teken.’’

Prof. Albert Cornelissen, decaan faculteit diergeneeskunde Universiteit
Utrecht:

,,We hebben in het verleden geprobeerd een fusie tot stand te brengen
tussen het departement dierwetenschappen van Wageningen Universiteit en de
faculteit diergeneeskunde van Universiteit Utrecht. We waren daar al erg
ver mee toen twee jaar geleden de raad van bestuur van Wageningen UR
besloot het toch niet door te laten gaan. Nu hebben we wel een vorm van
samenwerking waarbij we faciliteiten delen, maar dat gaat lang niet zo ver
als oorspronkelijk beoogt. Wat ons betreft een gemiste kans.
Ik denk dat een fusie tussen ons en het departement dierwetenschappen een
stap te ver was voor de raad van bestuur van Wageningen UR. De integratie
tussen het Wageningse departement en ID-Lelystad was nog niet volledig. De
raad van bestuur had denk ik aanvankelijk ingeschat dat die integratie
sneller zou gaan. Ik denk dat ze bang waren dat die integratie gevaar zou
lopen als er een fusie met ons bij zou komen.’’

Ir Thijs Kuipers, plaatsvervangend directeur LTO Nederland:

,,LTO Nederland geeft niet direct onderzoeksopdrachten aan Wageningen UR.
Maar we zitten wel in adviescommissies van de productschappen en die hebben
wel onderzoeksgeld te besteden. Dat geld ging vroeger vooral naar het
praktijkonderzoek. Nu is dat minder vanzelfsprekend, en kan een opdracht
naar Wageningen UR in het algemeen gaan. Het voordeel voor de sector van de
fusie is daardoor dat je niet alleen praktijkonderzoek benut, maar gebruik
kan maken van het hele complex van onderzoek, ook het strategisch of zelfs
fundamenteel onderzoek. Verder is het onderzoek nu beter afgestemd. Vroeger
kon het gebeuren dat praktijkonderzoek, instituten en universiteit
gelijksoortig onderzoek deden zonder dat van elkaar te weten.’’

Joris Tielens

Re:ageer