Wetenschap - 15 april 2015

Bruinvissen blijven weg

tekst:
Koen Guiking
2

Er worden nauwelijks bruinvissen aangetroffen in de Noordzee voor de Nederlandse kust. Dat is uitzonderlijk, zegt IMARES-onderzoeker Mardik Leopold. Maar wat er gaande is, weet hij niet.

Foto: Shutterstock / Tom Middleton

‘Normaal komen er, zeker in het voorjaar, iedere dag meldingen binnen van mensen die bruinvissen hebben waargenomen. Dit jaar is het stil. En er spoelen ook bijna geen bruinvissen aan, dus ze zijn er gewoon niet’, zegt Leopold.

Als deze toppredator wegblijft, dan is er iets aan de hand. Maar wat?
Mardik Leopold

Het kan een tijdelijk dipje zijn, maar het kan ook duiden op een omslag in zee. ‘Als deze toppredator wegblijft, dan is er iets aan de hand. Maar wat? Dat is heel lastig te achterhalen.’ Het zou helpen als Leopold, die de maaginhoud van aangespoelde bruinvissen onderzoekt, een drastische wijziging in het dieet van de walvisachtige aantreft. ‘Dan is aanwijsbaar wat het probleem is’, zegt Leopold. Als bruinvissen bijvoorbeeld ineens nauwelijks nog wijting in hun maag hebben, dan is er een duidelijke aanleiding voor hun afwezigheid: te weinig eten. Maar het kan ook zo zijn dat heel veel kleine factoren de oorzaak zijn van het wegblijven van de walvisachtige. Daar is dan moeilijk de vinger op te leggen. Voorlopig kan Leopold er niet veel zinnigs over zeggen, want er spoelen domweg geen bruinsvissen aan, dus kan hij ook geen onderzoek doen naar hun maaginhoud.

Deze omslag, van het ene op het andere jaar, is bijzonder. De bruinvis was de afgelopen tien jaar juist een talrijk voorkomende walvisachtige voor de Nederlandse kust. Maar het dier heeft deze wateren al eerder gemeden. In de jaren ’60, ’70 en ’80 kwam de bruinvis niet of nauwelijks voor in de Noordzee. Wat daarvan toen de oorzaak was? Leopold: ‘Daar zijn allemaal theorieën over, maar geen daarvan geeft een sluitend antwoord. We weten het gewoon niet.’

Re:acties 2

  • Dennis Leeuw

    Ik heb in Egmond aan Zee eens navraag gedaan bij een fanatieke visser en die gaf de haringen "de schuld", of beter het ontbreken daarvan. Nu is dat natuurlijk een verplaatsing van het gestelde probleem, want waarom is er dan nu minder haring?

    Reageer
  • Rene Rockanje

    Volgens mij eten de zeehonden de meeste vis op en ze vallen de bruinvissen aan. Op de hinderplaat (bij de maasvlakte) zaten vroeger geen zeehonden maar ik zag wel regelmatig bruinvissen. Nu is het beschermd gebied voor ons vanwege die arme zeehondjes, die alle vis opeten die bested was voor de oorspronkelijke bewoners (bruinvissen) en deze ook nog aanvallen!

    Reageer

Re:ageer