Wetenschap - 21 maart 1996

Bronkhorst mist investeringen in informatietechnologie

Bronkhorst mist investeringen in informatietechnologie

De Landbouwuniversiteit moet meer investeren in informatie- en communicatietechnologie, meent drs A.J. Bronkhorst van Bureau Buitenland. Als de LUW haar kennis niet digitaal vermarkt en niet sterker in internationale netwerken participeert, raakt ze haar internationale positie kwijt. Anderen denken dat het zo'n vaart niet loopt.


Vertegenwoordigers uit Vietnam waren onlangs bij de Vrije Universiteit in Amsterdam. Die keken ervan op wat daar inmiddels aan informatie- en communicatietechnologie (ICT) voorhanden is. Ook de rector uit Bolivia stak de loftrompet over de VU. En twee weken geleden was er een seminar over duurzame landbouw in Afrika en toepassingen van ICT. Modellen maken is al gewoon, maar het gebruik van ICT voor onderzoek en onderwijs beperkt zich tot wat surfen op het Web."

Drs A.J. Bronkhorst, medewerker van Bureau Buitenland, praat in hoog tempo en gedreven. Het experiment van de LUW-vakgroep Voorlichtingskunde met het afstandscollege in Amsterdam was een incident. We moeten verder experimenteren in Wageningen. Hier kun je op de fiets springen als er iets mis gaat aan de andere kant."

Bronkhorst noemt de vakgroep Visteelt, waar al ontzettend veel met ICT wordt gedaan. Diverse vakgroepen hebben dan wel home pages, maar die zijn te veel op ons zelf gericht en niet op potentiele opdrachtgevers of studenten."

Tijdens de onlangs gehouden discussie-avonden Wageningen in gesprek merkte Bronkhorst op dat de vaart uit de investeringen in ICT is. Zo ligt er al een jaar een plan voor een Wagenings onderwijs web (WOW!). Het doel is om bibliotheken onderling te verknopen en bijvoorbeeld video-opnames van LUW-practica op het Web te zetten, zodat leerlingen van de scholengemeenschap Pantarijn die kunnen bekijken. Maar de directies van de instellingen lijden aan subsidie-fetisjisme, meent Bronkhorst. Ze klagen dat de gezamenlijke subsidie-aanvraag door de overheid is afgewezen en investeren zelf onvoldoende in de ontwikkeling.

Leren

Een ander ICT-project is het LandbouwOnderwijsNet Wageningen-Ede van het Innovatie praktijkcentrum plant, het agrarisch onderwijscentrum Groenhorst college, de Stichting ondersteuning agrarische scholen (Stoas) en de LUW. Ze stellen hun data-bases onderling ter beschikking. Ik denk dat we nog kunnen leren van de informatie die beschikbaar is bij het middelbaar agrarisch onderwijs", aldus Bronkhorst.

Tenslotte is er nog het Digitaal centrum Gelderse vallei zuid. Dat moet, als het aan minister Van Aartsen ligt, Wageningen maken tot een ICT-centre of excellence, dat lokaal, regionaal en internationeel een flink partijtje meeblaast. Klanten zijn het Wageningse onderwijs, het regionale kennisintensieve bedrijfsleven en buitenlandse researchinstituten. Stoas, LUW, DLO en Pudoc brengen elk hun expertise in. De regering steekt een half miljoen gulden in dit project."

Voor Bronkhorst zijn er voldoende argumenten om meer te investeringen in bovenstaande projecten en LUW-medewerkers te scholen in de mogelijkheden van ICT. Maar de afdeling Onderzoeks- en onderwijsbeleid in het bestuurscentrum neemt het voortouw niet." Het voortbestaan van de LUW is in het geding, meent Bronkhorst van het ministerie van Onderwijs te begrijpen. De rijksbijdrage staat onder grote druk door de teruglopende studentenaantallen.

Daarnaast heeft het hoofd Internationale zaken van DLO, prof. dr P.A.Th. Werry, de vaste commissie wetenschap van de LUW streng toegesproken, weet Bronkhorst. In Brussel, waar bijna een derde van het contractonderzoek vandaan komt, worden wel de potenties en pretenties van Wageningen gezien, maar de LUW maakt dat niet meer waar. Montpellier streeft Wageningen voorbij. De krachtigste universiteit zal uiteindelijk alle onderzoek naar zich toe trekken".

Daarom moet de LUW samenwerken met zo'n vijf tot zes agrarische faculteiten in Europa, in een Europese landbouwuniversiteit. Tevreden merkt Bronkhorst op dat rector prof. dr C.M. Karssen sinds kort de samenwerking van de Europese agrarische faculteiten steunt. Het spreekt vanzelf dat een goed uitgewerkte infrastructuur van informatie- en communicatietechnologie voor een dergelijke samenwerking onmisbaar is, schetst Bronkhorst.

Erkenning

Maar hiermee is het adjunct-hoofd van de afdeling Onderzoeks- en onderwijsbeleid, drs P.M.H. Deneer, het niet eens. De samenwerking in Europees verband kent volgens hem veel hobbels. De erkenning van elkaars diploma's en examens is daar een belangrijk aspect van. Samenwerking stel je niet veilig met alleen investeringen in technologie." De negatieve signalen uit Brussel vindt Deneer onterecht. We scoren in beoordelingen heel goed op onderwijs en onderzoek. We zijn de Nederlandse universiteit die het meeste geld uit Brussel haalt."

De overleving op de Europese onderzoeksmarkt zoekt Deneer vooral in een hechte samenwerking met DLO. Bestuurlijk zijn de contacten aangehaald. Inhoudelijk wordt door de komst van onderzoeksinstituten beter samengewerkt." Dat zal ook van invloed zijn op de toepassing van ICT, aldus Deneer.

Deneer vindt verder dat de LUW wel voldoende investeert. Jaarlijks is een half miljoen beschikbaar voor onderwijsvernieuwing en ICT. Bovendien heeft de universiteit 1,8 miljoen gulden bij het ministerie van LNV aangevraagd om ICT te bevorderen.

Bronkhorst ziet niets in het wachten op subsidies. Hij ziet twee mogelijkheden om de LUW financieel met ICT op de been te houden. Dat is het vermarkten van de vele gegevens die door vakgroepsonderzoek worden gegenereerd. Gaan we zelf die data vermarkten of laten we dat aan Reed-Elsevier over?" Bronkhorst heeft geen idee hoeveel dit kan opbrengen. Hij signaleert dat anderen op termijn ook prijskaartjes gaan hangen aan hun informatie. In de VS en Canada zijn ze daar al veel verder mee."

Vragenuurtje

Verder moet het afstandsonderwijs geld gaan opleveren. Het bespaart dure vliegreizen van gastdocenten en je kunt collegegeld vragen voor Wageningse colleges elders ter wereld. Je kunt ook denken aan een World-Wide-vragenuurtje", denkt Bronkhorst.

Dat ICT een belangrijke rol zal spelen, onderkent ook ir A.D. Rommelse. Hij werkte de afgelopen jaren eerst in Nijmegen en nu in Wageningen bij de Wetenschapswinkel. Maar in het vermarkten van databases ziet hij niet veel. Opdrachtgevers willen altijd hun eigen onderzoek. Dat leidt er soms toe dat onderzoek opnieuw wordt gedaan, ook al zijn bestaande gegevens voldoende. Daarnaast zijn gegevens vaak in een bepaalde context verzameld. Heel vaak zal je dus nieuwe data moeten verzamelen." Veel databanken zijn al vrij toegankelijk, meent Rommelse.

Bijval krijgt Bronkhorst van dr ir C. Leeuwis, verbonden aan de vakgroep Voorlichtingskunde en gepromoveerd op het gebruik van nieuwe media. Het heeft geen zin om home pages te maken als je niet weet wat je daarmee wilt of wie je daarmee moet bereiken. Er mag best meer lijn gebracht worden in de freaky pagina's die tot nu toe door hobbyisten gemaakt zijn. En zomaar wat folders op het Web slingeren is niet zinvol. Verder vind ik het opvallend dat ik onlangs met het trefwoord agricultural alles behalve de LUW op het netwerk vond."

Ingredienten voor een goede presentatie zijn volgens Leeuwis de namen van LUW-kopstukken, onderzoeksthema's van vakgroepen en bijvoorbeeld informatie over M.Sc.-cursussen. Maar Leeuwis denkt niet dat de LUW het Web nodig heeft om te overleven. We bestaan al honderd jaar en de Wageningse wetenschappers zijn echt wel bekend bij de collega's in de rest van de wereld." Meer samenwerking met wetenschappers elders lijkt Leeuwis ook niet bepaald nodig. We hebben al buitenlandse partners genoeg."

Re:ageer