Wetenschap - 1 januari 1970

Brinkhorst moet afstand nemen van varkensbeleid

Brinkhorst moet afstand nemen van varkensbeleid

Brinkhorst moet afstand nemen van varkensbeleid

Leden van de denktank Varkenshouderij van Wageningen UR adviseren minister Brinkhorst om afstand te doen van het door Van Aartsen in gang gezette beleid. De korting van varkensrechten is een waardeloze regeling, die schijnhelderheid geeft, stelt LEI-onderzoeker Jan Blom. Het kabinet moet terug naar de doelstellingen van het milieubeleid: schoon produceren. Brinkhorst kan bijvoorbeeld de fosfaatwetgeving aanscherpen. Die wetgeving heeft wel een solide juridische basis.

Volgens LUW-onderzoeker Jaap Frouws moet de minister aansluiten bij de sectorvisie varkenshouderij, die in ontwikkeling is. Uitgangspunt daarbij is dat varkenshouders alleen in business kunnen blijven als ze een overeenkomst tekenen voor duurzame mestafzet. Met dit harde uitgangspunt daag je de boeren uit om het eigenlijke probleem - te veel mest - zelf op te lossen, meent Frouws. Op straffe van de ondergang.

Ook Peter Smeets van het DLO-Staring Centrum meent dat de overheid haar houding ten aanzien van de varkenssector drastisch moet bijstellen. Handhaving van de varkensrechten betekent dat de overheid investeert in de pensioenen van de boeren die wijken, in plaats van in de toekomst van de sector.

Samen met dr Go Backus van het Landbouw-Economisch Instituut probeert Smeets momenteel een actieplan van de grond te tillen met 22 innovatieve varkenshouders die de afgelopen jaren voorop liepen met investeringen in emissie-arme stallen en dierenwelzijn. Maar deze boeren zitten nu helemaal klem omdat ze tonnen moeten investeren in varkensrechten, terwijl de varkensprijs zeer laag is. Dit beleid belemmert de innovatie.

Smeets pleit voor een beleid waarbij de overheid varkenshouders die investeren in milieu en dierenwelzijn een voorsprong geeft. Dan concurreren die de nonvaleurs in de sector er wel uit.

Ook directeur dr Leo den Hartog van het Prakijkonderzoek Varkenshouderij in Rosmalen benadrukt dat de varkensboeren op dit moment niet kunnen investeren in duurzame varkenshouderij. De dynamiek is weg, de boeren kunnen geen kant op, je ziet een grote matheid bij de varkenshouders. Door de impasse in het beleid ontbeert de sector de noodzakelijke duidelijkheid aan welke voorwaarden ze moet voldoen.

De impasse wordt overigens mede veroorzaakt door de intern verdeelde varkenssector, voegt Den Hartog toe. Hij hoopt, net als Smeets, dat de overheid meer oog krijgt voor marktwerking om de varkenshouderij meer duurzaam te maken. De groepshuisvesting van varkens in Nederland is van de grond gekomen toen de Engelse bacon-fabrikanten dit als voorwaarde stelden. Ook moet Nederland zich meer richten op deelmarkten met toegevoegde waarde, zoals de biologische markt, om zich te kunnen onderscheiden van het varkensvlees uit de VS en Canada.

Dat onderscheid lijkt ook Frouws, die de Amerikaanse varkenshouderij momenteel bestudeert, van groot belang. In de VS en Canada breidt de varkenshouderij zich flink uit, omdat de productiekosten veel lager zijn dan in Europa. In het bulksegment kun je de concurrentie op de wereldmarkt wel vergeten. De varkenshouderij heeft op termijn alleen kansen op de kwaliteitsmarkt in Nederland, Duitsland en Engeland. Maar dan moet je wel van die stomme varkensrechten af, die de kosten nog verder opdrijven.

Frouws en Smeets beamen dat de varkenssector zich in het verleden een onbetrouwbare partner van de overheid heeft getoond en dat de sector criminele trekjes vertoont. Maar ik verzet me krachtig tegen het idee dat alle ruim twintigduizend varkensboeren criminelen zijn, verklaart Smeets. Dat is een kleine groep, die garen spint bij de huidige onzekerheid. Als je als overheid de hele groep boeren criminaliseert, zoals in het drugsbeleid van sommige landen, breng je jezelf tot steeds hardere acties. Dan gaat de varkenssector het land uit, zoals sommigen willen. Maar wat dan? Straks komt het varkensvlees uit Belgiƫ - wat gaan we er per saldo op vooruit? Je kunt dan beter een maatschappelijk gewenste varkenshouderij in eigen land hebben. A.S

Re:ageer