Organisatie - 5 juni 2008

Brieven en petitie over aanbesteding Resource

Het nieuws dat Wageningen UR het weekblad Resource heeft gegund aan Hemels Publishers was voor verschillende lezers aanleiding om een ingezonden brief te sturen. Medewerkers van Wageningen UR verspreiden via e-mail een alternatieve ja-neesticker, en de Progressieve Studenten Fraktie en studentenbond WSO hebben een petitie geschreven die op donderdagochtend 5 juni door ruim vijfhonderd mensen was ondertekend. Hieronder een greep uit de brieven.

Onafhankelijkheid
Resource, het onafhankelijke weekblad voor Wageningen UR wordt al jaren lang verzorgd door journalisten van Cereales. Zij kennen de Wageningse gemeenschap zeer goed en dit maakt het mogelijk om een kritische en tegelijkertijd vrijwel volledige berichtgeving te verzorgen zodat de Wageningen UR gemeenschap scherp gehouden wordt. Uit recent lezersonderzoek is duidelijk dat men zeer tevreden is over Resource. Wel werd er genoemd dat de journalistieke onafhankelijkheid nog versterkt moest worden. De Wageningse gemeenschap waardeert een onafhankelijke visie op de ontwikkelingen binnen WUR en daarbuiten. Op vergelijkbare manier wordt ook wetenschap bedreven: feiten worden kritisch onderzocht en getoetst.
Het bericht dat Cereales niet is geselecteerd om het weekblad voor Wageningen UR in de komende jaren te verzorgen komt voor ons als verrassing en baart zorgen. Het officiële bericht meldt dat Hemels Publishers uit de bus kwam als ‘de partij met de beste prijs/kwaliteitsverhouding’. Echter, het bod van Cereales is vijftien procent goedkoper dan dat van Hemels. Dat zou moeten betekenen dat de kwaliteit van Hemels groter is dan die van Cereales.
Dit is voor ons niet te controleren omdat Hemels nog nooit een blad voor een organisatie in de life sciences heeft gemaakt. Hemels heeft zelfs de journalisten die het nieuwe blad gaan maken nog niet in dienst. Een blik op de website van Hemels (www.hemels.com) vertelt wel hoe hun werkwijze is. Er wordt gebruik gemaakt van een speciaal ontwikkeld softwareprogramma, ‘OverC’. Daarover staat op de website van Hemels: ‘OverC is inmiddels zo geïntegreerd in het proces dat we eenvoudigweg niet gaan drukken als niet alle pagina’s op OverC door de klant zijn goedgekeurd’. Dit lijkt ons geen werkwijze van een onafhankelijk tijdschrift zoals we dat kennen binnen Wageningen UR. De werkwijze van Hemels Publishers klinkt niet als toegesneden op een academisch milieu. Hemels werkt voor bedrijven in de auto-industrie, vastgoedsector en banken, maar niet voor academische instellingen.
Dit verontrust ons zeer. Te meer omdat Wageningen UR in het bestek voor de aanbesteding schrijft: ‘De afdeling Corporate Communicatie van Wageningen UR is verantwoordelijk voor het aansturen van alle centrale vormen van interne en externe communicatie. Resource valt daaronder’. Wageningen UR is echter geen autoproducent of vastgoedinstelling maar een moderne academische instelling. Zo’n instelling hoeft niet bang te zijn voor onafhankelijke berichtgeving. Alleen al het wekken van de indruk van controle op het weekblad doet schade aan het imago van Wageningen UR.
Het gevaar is dat Resource wordt vervangen door een ‘glossy’ pr-blad met een onvoldoende kritische instelling waarvan de kwaliteit momenteel niet aantoonbaar is. Deze keuze kost vijftien procent (circa 150 duizend euro per jaar) meer dan het alternatief van Cereales dat bewezen kwaliteit in het vooruitzicht stelt. Het is maar zeer de vraag of de Wageningen UR-gemeenschap het nieuwe tijdschrift zal waarderen, want de huidige werkwijze van Hemels Publishers sluit niet aan bij wat de lezers van Resource positief waarderen. De eerste signalen zijn al binnen dat oude tijden zullen herleven en dat het tijd wordt voor een nieuwe Belhamel, een alternatief tijdschrift uit de jaren zeventig van de vorige eeuw toen het weekblad voor de toenmalige Landbouwhogeschool onvoldoende kritisch werd geacht.
Op deze plaats willen wij de redactie en medewerkers van Cereales bedanken voor hun toegewijde en positief kritische benadering van Wageningen UR gedurende vele jaren. We zullen jullie missen!
Prof. Marcel Dicke, prof. Jan Douwe van der Ploeg, prof. Arnold Bregt, prof. Johan van Leeuwen, prof. Tiny van Boekel


‘Natural’ Resource Management?

It seems we have no choice:
In September there’ll be a new Resource.

The Executive Board wants now
That news damaging the reputation of WUR shouldn’t be allowed.

We should therefore have as goal,
A Resource where the EB has increased control.

Over news, content, editorial board,
Corporate successes and achieved milestones.

Will there be enough space for opinions and student news,
Critical remarks and dissenting views?

Or will there be a monoculture of opinion and patriotic writing,
Advanced secret-containing techniques and critique silencing?

Help maintain intellectual diversity
At our scientific community!

An academic institution deserves free press,
Independent journalism, nothing less.

We will strive with full passion
For a newspaper free of suppression.

Give us support and the university a sign
By signing the free press petition online!

PSF

Open brief aan Aalt Dijkhuizen
Beste Aalt, ik wil je waarschuwen. Er zijn ernstige zaken gaande. Zaken die de kwaliteit van Wageningen UR als academische organisatie raken. Ik heb het over de Europese aanbesteding van Resource. Daar zijn dingen fundamenteel fout gegaan. En die fout zit in het bestek dat ik helaas pas aflopen week onder ogen kreeg. Anders had ik je eerder kunnen waarschuwen.
Ik vrees dat ze je alleen de eerste paragraaf van het programma van eisen hebben laten lezen. Daarin wordt gerept van een ‘op journalistieke wijze geproduceerd’ blad dat ‘meningsvorming en debat stimuleert’ .
Maar ach heden, wat volgt daarna! Op de eerste plaats wordt gemeld dat het blad valt onder een afdeling die verantwoordelijk is ‘voor het aansturen van alle centrale vormen van interne en externe communicatie’. Geen facilitering maar áánsturing van de communicatie. En de stafdirecteur van die afdeling ziet als ‘gedelegeerd opdrachtgever’ namens jou toe op de ‘overeengekomen afspraken’ ten aanzien van Resource. En dan komt het: wekelijks overlegt de hoofdredacteur/bladmanager met jouw gedelegeerde over het komende nummer. Dat gebeurt aan de hand van een inhoudsplanning, die niet alleen de onderwerpen maar ook de invalshoek behelst. Ook de uitgever moet de inhoud intussen beoordelen ‘op de redactieformule en op mogelijke schade aan reputatie of (commerciële) belangen van de WUR’. Als jouw gedelegeerde opdrachtgever niet helemaal zeker is kunnen artikelen alsnog vooraf ter inzage worden opgevraagd. ‘Bij geconstateerde gevoeligheden’ wordt de beslissing over plaatsing genomen door een commissie van twee wijzen, bestaande uit jou en de voorzitter van een door jou benoemde tienkoppige redactieraad. ‘Zolang er geen uitspraak ligt zal het bewuste artikel niet worden geplaatst.’ Op je eentje kun je dus altijd alles tegenhouden.
Tegelijk presteren je bestekschrijvers het om te beweren dat Resource gemaakt moet worden conform de ‘Gedragscode voor Nederlandse journalisten’. Een code die als eerste regel heeft dat de journalist ‘de werkelijkheid zoals hij die aantreft en waarneemt als uitgangspunt neemt’, en als tiende regel dat hij ‘zijn werk verricht in onafhankelijkheid en (de schijn van) belangenverstrengeling vermijdt’. Wat een schandaal dat je bestekschrijvers deze code überhaupt aan durven halen! Waar de code voorschrijft dat de journalist bronnen beschermt aan wie vertrouwelijkheid is toegezegd, voegen de bestekschrijvers toe dat anonieme bronnen niet toegestaan zijn en dat (nogmaals) ‘de keuze van de onderwerpen geen schade toe mag brengen aan reputatie of (commerciële) belangen van Wageningen UR’. Daar worden onderwerpen én invalshoek vóóraf op getoetst.
Aalt, ik verzin hier niks, het staat er allemaal letterlijk. En ik heb het angstige gevoel dat het verzonnen is door dezelfde geesten die zich straks als ambtelijke censoren zullen opwerpen. Je moet nú optreden. Ik noem enkele redenen waarom.
Je hebt met dit bestek (Europees) laten vastleggen dat jij, en niemand anders dan jij, verantwoordelijk bent voor wat in Resource staat. Daarmee ben jij degene die bepaalt welke discussies binnen Wageningen UR openbaar mogen worden. Wil je die kolonelsfunctie aan? Ik vraag me dat af. Los van de nare connotatie kun je vanaf nu letterlijk op die verantwoordelijkheid aangesproken worden. Wat in het blad staat is niet langer een mening of een overtuiging of een conclusie van één van je medewerkers of studenten, maar een mening, overtuiging of conclusie waarvan jíj hebt afgewogen of hij strookt met ‘de (commerciële) belangen van de WUR’. Je kunt je niet meer distantiëren.
Maar behalve met jou heb ik vooral mededogen met de universiteit. Een universiteit die grenzen wil verleggen en mogelijk zelfs een bijdrage wil leveren aan een betere wereld. Maar helaas: als zij welk onderwerp dan ook in debat willen brengen wordt allereerst gevraagd of dat wel in het (commerciële) belang is van Wageningen UR. Nou, als zakenman weet jij heel goed dat fundamentele vernieuwingen heel vaak niét in het belang zijn van gevestigde belangen. Daarom is in een markteconomie vrijheid van meningsuiting zo belangrijk. Daarom is in democratie en wetenschap vrijheid van meningsuiting zo belangrijk. Hoe wil je dat vormgeven als het huidige (commerciële) belang van de WUR bij voorbaat voorop staat? (Ik hoop dat je vindt dat ik deze (commerciële) zinsnede overdreven vaak aanhaal, want hij staat inderdaad overdreven vaak in het bestek.)
Waar blijft de academische vrijheid als alles vooraf op het goudschaaltje van Corporate Communicatie wordt afgewogen? Hoe wil je tegenover je studenten, wetenschappelijk medewerkers en je rector verantwoorden dat zelfs hun interne berichtgeving onder (commerciële) censuur staat?
Uitziend naar je reactie,
Leo Klep, oud-redacteur WHB en WUB, voorgangers van Resource


Prullenbak
Op de website van Hemels Publishers is te lezen ‘sponsored magazines communiceren, ze brengen een gewenste boodschap over van een organisatie naar de relaties van die organisatie’ en ook ‘een goed uitgevoerd sponsored magazine is een belangrijke bouwsteen bij het bouwen aan (het imago van) een merk, het genereren van loyaliteit, het informeren over (nieuwe) producten en het stimuleren van de verkoop’. De Hemelse Resource kan straks meteen de prullenbak in.
Paul W. Goedhart, Biometris

Hemelse vergezichten
Ik vind Resource een steengoed blad waar Wageningen trots op zou moeten zijn. Schande dat al die expertise te grabbel wordt gegooid. Ik zou grondig onderzoeken hoeveel steun daarvoor is binnen Wageningen. Ik steun Cereales. Weg met die hemelse vergezichten!
Francien de Jonge, etholoog


Safeguarding credibility of WUR
Eighteen months ago, WSO and PSF published Rebel Resource. The reason behind this action was that someone from Corporate Communication (a department of Wageningen University) had to be present at the meeting of the editorial staff of the Resource. This person could prevent articles from being published. After the action, this was changed.
Now the University is trying to do the same again. The tender, in which the University set out the rules for the future Resource, states that articles should not have any negative influence on the (commercial) interests of the University. The Executive Board can prevent an article from being published. If there is still doubt, even a member of the Executive Board can have a say in it.
We think that with these regulations the newspaper will just be a PR magazine. A critical attitude, also towards the University, is a key characteristic of a newspaper. And students appreciate this very much in Resource. Instead of just preventing the publication of some items of University news, the University should look at the reasons behind the news and try to solve problems. Transparency is a very important value in this.
With a good tender, which should also focus on experience in the field of journalism, the University can guarantee the quality of the newspaper. With the current tender, the quality can not be assured. There are a lot of aspects in the tender that made us wonder what Resource will look like in a few years: only once a fortnight, less student opinion, no critical attitude, maybe a lot of promotion for the University.
We say that our University deserves a good quality, critical newspaper. And with this letter, we appeal to the moral reasoning of the Executive Board to revise their position in this matter.
Wilma Smilde, chairwoman of the WSO (Student Union)

PS: We want to keep Koert!!


Macht uitoefenen
Resource wordt overgeplaatst naar een commercieel bedrijf voor marketingblaadjes, terwijl op hetzelfde moment de greep van het bestuur op de communicatie nog eens wordt versterkt.
Hoeveel invloed heeft de mening van de studenten nog op de raad van bestuur? In 2006 probeerde het bestuur ook al zijn greep op de inhoud van Resource te versterken. Dit is, mede door actie van studentenbond WSO, de studentenraad en boze werknemers uiteindelijk van de baan geschoven. Het geheugen van de raad is dus blijkbaar erg kort, of het kan ze gewoon niet schelen. Want nu, amper twee jaar later, gaan ze alsnog hun macht uitoefenen.
Hoe kunnen ze dit zomaar verkopen aan de studenten en werknemers van Wageningen UR? Ik ben zeer benieuwd, en wacht met smart de acties van WSO en de studentenraad af.
Jasper Schilling
Dieptepunt in WUR-cultuur
Met verbazing en ook een lichte verbijstering heb ik vorige week kennisgenomen van het besluit van de Raad van Bestuur om Resource voortaan te laten maken door een uitgeverij van auto- en andere vakbladen. Vooral de argumentatie heeft mij erg teleurgesteld. Ik heb het gevoel dat ik bij een instelling werk waarvan de top dit soort belangrijke besluiten puur neemt op basis van vorm en eigenbelang en niet op inhoud c.q. belang voor de organisatie. Dat is een universitaire instelling onwaardig.
Het is duidelijk dat de raad van bestuur liever een gelikt reclameblaadje ziet voor het informeren van de WUR-gemeenschap, dan een onafhankelijk en kritisch medium. De raad heeft in het recente verleden al fors ingegrepen in de bewegingsvrijheid van de redactie van Resource en met deze stap laadt ze helemaal de schijn op zich dat ze niet zit te wachten op onafhankelijke berichtgeving over het reilen en zeilen van de WUR-gemeenschap. Dat die gemeenschap zelf daar wel behoefte aan heeft, ontgaat haar blijkbaar.
Eén van de basiskenmerken van een universitaire onderwijs- en onderzoeksgemeenschap is dat zij haar werk in alle vrijheid kan doen en daar ook intern en extern een onafhankelijke en academische discussie over kan voeren. Daar hoort een kritisch en onafhankelijk blad bij. Het feit dat de raad van bestuur deze discussie steeds meer wenst te leiden en in te kaderen in de door haar gewenste richting is een instelling als die van ons onwaardig en doet Wageningen UR steeds meer afglijden in de richting van een strak geleide en strak aangestuurde multinational. In het bedrijfsleven past dat wellicht, maar niet in een universitaire onderwijs- en onderzoeksgemeenschap.
Ik roep daarom de raad van bestuur op om haar besluit in te trekken en de uitgave van Resource alsnog weer te gunnen aan Cereales. Het feit dat deze uitgeverij het voor vijftien procent minder kan doen, moet de raad van bestuur in haar resultaatgerichtheid toch als een doorslaggevend argument aanspreken. En ik roep de medezeggenschapsorganen van Wageningen UR op om haar stem in deze kwestie duidelijk te laten horen. Een gemeenschap die dit soort besluiten klakkeloos accepteert is haar onafhankelijke en kritische positie definitief kwijt. En dat moeten we met elkaar toch niet willen.
Theo Vogelzang, senior onderzoeker bestuur en beleid LEI Wageningen UR.

Uitleg verschuldigd
Als oud-voorzitter van het Stichtingsbestuur van het Wagenings Universiteistsblad, voorloper van de stichting Cereales, sluit ik mij van harte aan bij wat oud-bestuursleden onder de kop Aderlating hebben opgemerkt over de uitkomst van de openbare aanbesteding van Resource en Wageningen Update. Het is onbegrijpelijk dat de jarenlange expertise die door generaties, vaak in Wageningen geschoolde, journalisten is opgebouwd en omgezet in professionele en journalistieke producten met een typisch Wageningse inkleuring op deze manier wordt afgebouwd.
Ik ondersteun ten volle hun oproep dat de raad van bestuur uitleg over haar afwegingen verschuldigd is aan de WUR-gemeenschap, al was het alleen maar om de nieuwe hemelse ster aan het firmament een eerlijke kans te geven om uit de schaduw te treden van Cereales. Maar ook vanuit het oogpunt van zorgvuldigheid naar de redactie en het bestuur van de stichting is deze verantwoording achteraf dringend gewenst, op precies dezelfde wijze als redacties van bladen achteraf verantwoording schuldig zijn aan hun bestuur vanwege de zuiverheid van de verhoudingen en de collectieve bewaking van de vrijheden die zij met elkaar invullen. En niet in de laatste plaats als hogepriesters van de rede, ofwel het gezond verstand. Laat de raad van bestuur zich in ieder geval over dat laatste nog ontfermen. De rest is gedaan, helaas.
Hans Bosman

De duivel
Hemels? Een verbond met de duivel zul je bedoelen.
David Redeker, oud-redacteur Wb, voorganger van Resource

Re:ageer