Organisatie - 1 januari 1970

Bos: 'Universiteiten zijn te gemiddeld'

Heftige discussies bleven uit. Alleen zijn keuze voor topinstituten moest Wouter Bos verdedigen. Op uitnodiging van Studium Generale hield de PvdA-fractieleider vorige week donderdag een gastcollege in het scheikundegebouw over zijn in december uitgegeven boek 'Dit land kan zoveel beter'.

Pas een minuut voor aanvang stromen alle banken van de collegezaal vol. Studentenvakbond WSO deelt snel nog wat gestencilde boekenleggers uit met de boodschap: 'Met strenge selectie bereik je geen perfectie'. Ondersteund door luid applaus en een kruk - knieoperatie - komt Wouter Bos de zaal binnenlopen. Zijn presentatie laat krantenkoppen zien over de somberheid van de Nederlander. Bos: 'De wereld is onderhevig aan talrijke veranderingen. Tegelijkertijd is er nog maar weinig houvast. We leven in een samenleving waarin we het gevoel hebben dat we er alleen voor staan. Dit gevoel nergens aan vast te kunnen houden, leidt tot somberheid en cynisme.'
Iedereen luistert aandachtig naar zijn betoog. 'Ik wil met mijn boek zo positief mogelijk vertellen wat er mis is met Nederland. De vermenging van de sociaaleconomische kloof met etniciteit en cultuur levert een schrikbeeld op van een permanente, etnisch bepaalde onderklasse.'
Om dit te voorkomen, is er volgens Bos een andere aanpak nodig dan die van het huidige kabinet. Goed en toegankelijk onderwijs is één van de speerpunten van de PvdA om de samenleving te veranderen. De tot dan toe redelijke stille collegezaal begint zich nu toch wat te roeren. 'U zegt solidariteit, samenhang en het onderwijs toegankelijk maken, maar tegelijkertijd pleit u voor topinstituten waarvan het onderwijs duurder wordt', constateert iemand uit het publiek. Bos: 'De voorwaarde is wel dat studenten dit bedrag kunnen lenen. Maar zij die er toe in staat zijn boven het gemiddelde niveau uit te komen, krijgen dat later ook terug in een te verwachten topsalaris. Mag het dan ook iets meer kosten?'
Een docent achterin de zaal staat op: 'Waarom streven we er niet naar het niveau van de universiteiten in zijn geheel omhoog te krijgen?' Bos reageert met het antwoord dat er meer behoefte is aan diversiteit dan gelijkwaardigheid. 'Het niveau van de universiteiten is te gemiddeld. Uitzonderlijk goede mensen moeten de mogelijkheid krijgen zich te ontplooien. Voor hen is gemiddeld te laag. Waarom niet alles eruit halen wat erin zit? Nu blijven deze talenten ongebruikt.' De toehoorders knikken. 'Voor een gemiddeld talent is er een gemiddelde voorziening, voor een toptalent een topniveau. Dat is toegankelijkheid.'
Wanneer Bos zijn kruk pakt en de zaal verlaat, zijn de boekenleggers van WSO al weggestopt. In september komt de politicus weer terug. Dan zal hij het academisch jaar openen. / LH

Re:ageer