Wetenschap - 1 januari 1970

Boomkikker moet meer vreemdgaan

Boomkikkers uit verschillende delen van het land moeten met elkaar worden gekruist. Alleen op die manier zullen ze zich in de toekomst kunnen aanpassen aan veranderingen in klimaat en omgeving. Dat stelt Paul Arens, medewerker van het instituut Plant Research International.

Arens promoveerde op 6 december aan de Rijksuniversiteit Groningen op zijn onderzoek naar genetische diversiteit bij bedreigde soorten, waaronder de boomkikker. Grote genetische diversiteit binnen een soort heeft een positief effect op de veerkracht van de soort bij bijvoorbeeld klimaatverandering. Zo vergeleek Arens de genetische diversiteit van boomkikkerpopulaties in Nederland en Denemarken.
Ondanks dat de Deense populaties veel meer genetische diversiteit hebben dan de Nederlandse, ontdekte Arens dat verlies aan genetische diversiteit bij de Deense populaties leidde tot hogere sterfte onder de nakomelingen. Dit zou betekenen dat de Nederlandse populaties nog kwetsbaarder zijn dan de Deense. Om uitsterven te voorkomen zou verder verlies aan genetische diversiteit moet worden vermeden.
Tevens toonde Arens aan dat de genetische diversiteit van de Nederlandse boomkikkers binnen de afzonderlijke populaties heel beperkt is, terwijl tussen de populaties de diversiteit juist aanzienlijk is. ‘Blijkbaar zijn delen van de oorspronkelijke diversiteit, van een ooit veel grotere populatie, behouden gebleven en verdeeld over de onderlinge poelen’, aldus Arens. Maar na de sterke daling van het aantal boomkikkers in de vorige eeuw hebben de overgebleven populaties niet of nauwelijks meer contact met elkaar gehad. ‘En eigenlijk spreek je dan dus over inteelt binnen de populaties.’
Door de geïsoleerde populaties met elkaar te verbinden kan herstel optreden van de genetische diversiteit binnen de populaties. Deze grotere genetische diversiteit zal er voor zorgen dat soorten zich op de lange termijn beter kunnen aanpassen aan veranderende milieuomstandigheden. Arens concludeert dan ook dat het actief kruisen van genetisch verschillende individuen uit verschillende populaties van groot belang is voor het beschermen van bedreigde soorten. / MV

Re:ageer