Wetenschap - 8 november 2001

Boeren willen alleen verbreden als overheid vertrouwen wekt

Boeren willen alleen verbreden als overheid vertrouwen wekt

Boeren willen best omschakelen van agrarische productie naar natuurbeheer, recreatie of zorglandbouw, maar de overheid moet daar dan wel een langetermijnbeleid voor voeren. Gezamenlijk onderzoek van het LEI, Alterra en Plant Research International wijst daarop, en de rurale sociologen van Wageningen Universiteit komen tot dezelfde conclusies.

Tachtig procent van de boeren in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden zou hun bedrijf willen verbreden met meer natuurbeheer, recreatie of zorglandbouw. Voorwaarde is wel dat de overheid een onomwonden keus voor verbreding maakt in haar stimuleringsbeleid. Dat blijkt uit gezamenlijk onderzoek, waarbij het LEI keek naar de bedrijfseconomische mogelijkheden en Alterra en Plant Research International naar de ecologische mogelijkheden voor verbreding.

Onderzoeker ing. Aart van den Ham van het LEI onderscheidde in het gedragsmodel dat hij maakte drie groepen melkveehouders. Een derde deel blijft een groeistrategie aanhangen en wil door schaalvergroting goedkoper gaan produceren. Twintig procent probeert al langere tijd inkomen te halen uit natuurbeheer, recreatie of zorglandbouw. De grootste groep, de helft van alle boeren, wil wel verbreden, maar alleen als ze daar ook op de langere termijn economische zekerheid in zien.

Vooral voor die laatste groep is continu?teit in het stimuleringsbeleid nodig, anders zijn ze moeilijk over te halen hun bedrijf om te schakelen van puur agrarische activiteiten naar verbreding. Daarom moet volgens Van den Ham de overheid onomwonden kiezen voor verbreding, en stimulansen baseren op die eenduidige beleidslijn. Pas als boeren erop kunnen vertrouwen dat er over een periode van tientallen jaren mogelijkheden zijn voor verbreding zullen ze daar ook hun bedrijf op kunnen instellen. Van den Ham: "Niets is zo funest als beleid dat zwabbert en geen keuzes maakt."

Dit onderzoek vormt de afsluiting van het LNV-onderzoeksprogramma multifunctionele landbouw in beleid en praktijk. De resultaten stroken met een onderzoeksproject in opdracht van de Europese Commissie van de leerstoelgroep Rurale Sociologie van Wageningen Universiteit. Onderzoeker dr Dirk Roep bevestigt dat niet de wil van boeren, maar de overheid en bredere institutionele omgeving de potentie van verbreding beperkt. | J.T.

Re:ageer