Wetenschap - 23 mei 2002

Boeren met veel zelfkritiek halen beste bedrijfsresultaten

Boeren met veel zelfkritiek halen beste bedrijfsresultaten

Zelfreflectie is een uitstekende eigenschap voor een ondernemer. Boeren en tuinders met dit kenmerk halen hogere inkomens en voeren meer vernieuwingen door op hun bedrijf. Dat is op te maken uit het onderzoek van IMAG, Stoas, PPO, PV en LEI naar ondernemerschap in de agrarische sector.

Het ministerie van landbouw en LTO Nederland wilden weten of boeren en tuinders inspelen op de veranderingen in regelgeving en de wensen van de maatschappij. Pas als je weet wie succesvol is en waar dat aan ligt, is de juiste stimulering te geven. De onderzoekers probeerden antwoord te vinden op wat zij noemen het mysterie van het ondernemerschap. Daarvoor hielden zij 27 diepte-interviews en ruim 1500 telefonische interviews. Vervolgens konden ze de ondernemers in vijf categorie?n indelen. De eerste groep zijn de zuinige boeren: ondernemers die hoog scoren op financi?le behoudendheid. Dan komen de traditionele groeiers: zij boeren op de manier zoals de overheid twintig jaar geleden voorstond, met een zo hoog mogelijke productie tegen zo laag mogelijke kosten. De derde categorie zijn de maatschappelijke ondernemers, met veel belangstelling voor nieuwe takken op het bedrijf, natuur- en landschapsbeheer of biologische land- en tuinbouw. De vierde groep zijn de nieuwe groeiers, die streven naar een zo groot mogelijk topbedrijf met veel belangstelling voor vernieuwing. Als laatste is er de groep twijfelaars. Deze heeft van alles wat, kan moeilijk kiezen en gaf ook tegenstrijdige antwoorden. Zij deden daarom niet meer mee in het verdere onderzoek.

De zuinige boeren en de traditionele groeiers sprongen er uit in negatieve zin. Beide groepen scoren hoog op gemakzucht en passiviteit en laag op reflectie, creativiteit en standvastigheid. Het gezinsinkomen is lager dan bij de andere twee groepen. Verder zijn ze gemiddeld iets ouder en hebben ze een sombere toekomstverwachting.

Tegenover beide pessimistische groepen staan de maatschappelijke ondernemers en de nieuwe groeiers. Beide scoren hoog op positieve persoonlijkheidskenmerken en laag op gemakzucht en passiviteit. Daarnaast voeren ze veel vernieuwingen door op hun bedrijf. Ook steken beide groepen boven de andere uit in gezinsinkomen, toekomstverwachting en bedrijfsresultaten. Daarnaast komen ze relatief vaak uit het westen van Nederland en hebben veelal een hbo- of wo-opleiding achter de rug.

De onderzoekers concluderen dan ook dat positieve persoonlijkheidskenmerken gestimuleerd moeten worden bij ondernemers. Ook verder ontwikkelen van innovativiteit en het gericht zijn op consumententrends is belangrijk om het als ondernemer te blijven redden. | L.N.

Re:ageer