Organisatie - 14 juni 2007

Bloot op de bres voor de democratie

De foto’s van blote Wageningse studenten die in juni 1969 de faculteitsraadsvergadering verstoorden, gingen de hele wereld over. LH-berichten, het nieuwsblaadje van de Landbouwhogeschool, vond het niet gepast een foto te plaatsen en sprak van een ‘binnengedrongen groep studenten’ die in de Senaatszaal een ‘onverkwikkelijke manifestatie meenden te moeten opvoeren’. Een manifestatie die het begin zou zijn van democratisering in het universitaire bestuur.

Actievoerende studenten ontkleden zich op 9 juni 1969 in de Wageningse Senaatskamer.
Actievoerende studenten ontkleden zich op 9 juni 1969 in de Wageningse Senaatskamer.

Foto: Historische verzameling FB

Het was zeker geen spontane actie, vertelt actievoerder Niek de Koning, tegenwoordig onderzoeker bij de leerstoelgroep Agrarische economie en plattelandsbeleid. ‘Het uitkleden was onderdeel van een toneelstuk dat we in de week daarvoor uitgebreid hadden ingestudeerd in Redi Doti, het clubgebouw van de Surinaamse studentenvereniging. Tijdens de repetities werden we begeleid door een acteur van een experimentele toneelgroep die toen landelijk furore maakte.’
De Koning had voor de gelegenheid op ‘wederrechtelijke wijze’ de hand weten te leggen op een sleutel van de achterdeur van het hoofdgebouw. Ook aan een fotograaf was gedacht, die de 24 actievoerders op de gevoelige plaat moest vastleggen.
‘Op het moment dat ik de sleutel omdraaide, kwamen er drie conciërges aangesneld die prompt werden geflitst door de fotograaf’, vertelt De Koning. ‘De volgende dag verklaarden ze in een landelijk ochtendblad dat we binnen waren gekomen met behulp van een of ander elektromagnetisch apparaat. Er was een flits en ze stonden meteen binnen, zeiden ze.’ Voor de actievoerders begon toen de worsteling om tegen een stroom vertrekkende hoogleraren in de senaatkamer te bereiken en het toneelstukje op te voeren.
De actie was bedoeld om de openbaarheid van de faculteitsraadvergadering af te dwingen en te protesteren tegen het ondemocratische voorstel voor de nieuwe bestuursstructuur. De actievoerders wilden een grote rol voor studenten en gewone medewerkers hierin.
De Commissie Breedspoor, onder voorzitterschap van de hoogleraar Rechtsgeleerdheid prof. Polak, had zich gebogen over een advies dat uiteindelijk aan de onderwijsminister moest worden uitgebracht. De Koning was aanvankelijk één van de drie studentenleden van die commissie, maar stapte op omdat het voorstel hem niet ver genoeg ging. De Koning: ‘Wij hadden het vermoeden dat Polak iets had bekokstoofd met de minister en wilden echte democratisering. Gewoon: een man, een stem, voor zowel medewerkers als studenten.’
Niet iedereen kon de humor inzien van de ludieke ‘blotebillenaktie’ waarvoor de actievoerders hun blote lijven hadden beschilderd met leuzen als ‘niets om het lijf’ en ‘lak aan Polak’. Zo betreurde voorzitter Polak de actie omdat hierdoor de ‘vrijheid van vergadering’ was geschonden. Ook andere commissieleden veroordeelden de verstoring scherp.
Desondanks had de protestactie succes. Rector prof. Hellinga besloot al een dag na de ‘invasie’ dat de faculteitsvergaderingen voortaan openbaar zouden zijn. Uit de notulen blijkt dat hij zich realiseerde dat de geest voorgoed uit de fles was. ‘Deze groep is zich zeer bewust van zijn eisen’ en is uit op ‘doorbreking van bestaande maatschappijstructuren’.
De Koning herinnert zich dat de Paris Match en bladen over de hele wereld foto’s van de actie afdrukten. ‘Misschien waren we de eerste blote studenten die een senaatskamer binnendrongen. De fotograaf heeft van de opbrengsten nog een nieuwe camera kunnen kopen. Maar het meeste geld is verdiend door een fotohandelaar die snel afdrukken maakte en die over de hele wereld verstuurde.’

Re:ageer