Student - 29 februari 2016

Blog: Religie en wetenschap

6

Over de relatie tussen religie en wetenschap wordt veel onzin geroepen, betoogt blogger Jan-Willem Kortlever.

Jan-Willem Kortlever

Vorige week was er een interessante lezing van Studium Generale in Impulse met de titel ‘Het knagende weten’. De lezing ging over de strijd tussen religie en wetenschap door de eeuwen heen en werd gegeven door prof. Floris Cohen. Hij startte met een citaat van Richard Dawkins die beweerde dat Isaac Newton nooit religieus kon zijn geweest, maar dat Newton alleen claimde dat hij het was. Dawkins kan namelijk niet begrijpen dat iemand die zulke grote ontdekkingen heeft gedaan, daarnaast ook echt gelovig was.

Veel grote wetenschappers uit het verleden waren erg gelovig. Denk aan Galilei, Pascal en Newton. Iedereen kent deze namen vooral uit de natuurwetenschap, maar net als velen in die tijd, waren ze ook filosoof en theoloog. De strijd die dat met zich meebracht was heftig. De kerk was oppermachtig, en iedere vinding die haar gezag in twijfel dreigde te trekken werd de kop in gedrukt.

Door de jaren heen is dit conflict verschoven en ontdekte men dat geloof en wetenschap zich anders verhouden, en dat goede wetenschappers net zo goed gelovig kunnen zijn zonder dat hun geweten knaagt. Cohen hekelde de talloze topwetenschappers die hun vakgebied te buiten gaan en uitspraken doen zonder daarbij expertise te hebben of kennis van het verleden. Ook Dawkins is volgens Cohen niet meer dan een matige amateurtheoloog, die zich op dat terrein dus gedeisd zou moeten houden.

In Wageningen heerst een hoop onkunde over de verhouding tussen geloof en wetenschap. Een tijdje geleden ontaarde dat in een rel rondom dankwoorden in proefschriften. Deze rel had nooit plaatsgevonden als de betrokkenen zich verdiept hadden in de moeizame geschiedenis van geloof en wetenschap, en hoe de huidige verhouding gestalte heeft. Over een week (dinsdag 8 maart) is er, ook in Impulse, een debat over de rol van geloof en wetenschap op onze universiteit. Voor iedereen die daar een mening over heeft (of wil vormen) is deze avond een aanrader.

Jan-Willem doet de master Biosystems Engineering. Volg hem op Twitter: @JanWillemK

Re:acties 6

  • Xantippe

    Volgens dat Xzemenisme is God geen opperwezen zoals wij die tot nu veronderstelden, maar wordt die vormgegeven door Moeder Aarde. Een verzinsel, net als al die andere goden, maar dan wel een waarbij religie en wetenschap elkaar niet (kunnen) uitsluiten. Heel perspectiefrijke vondst9!

    Reageer
  • Nera

    Echt alles weg argumenteren kan de wetenschap niet, maar zoals de prettig schrijvende filosoof Wladimir Arn veel kon relativeren met zijn fictieve (anders fictieve, toegegeven fictieve, fictief fictieve eigenlijk) religie Xzemenisme, daar heb ik veel aan gehad. Duidelijkheid hoeft helemaal niet formeel te zijn.

    Reageer
  • Peter

    Goed verwoord dat wetenschap en religie zich anders verhouden (ipv conflicteren). Ik zou het mooi vinden als iemand die verhouding eens goed onder woorden kan brengen. Iets als: wetenschap brengt kennis en begrip van materiele zaken terwijl religie morele richtlijnen biedt voor omgang met elkaar en met (moeilijke) situaties?

    Reageer
  • Christeschapper

    Er zijn gevallen waar geloof en wetenschap moeilijk samen gaan. Denk aan geologie waar je aardlagen van een miljard jaar oud kunt bestuderen, terwijl je gelooft dat deze planeet maar 6000 jaar oud is? Maar het zijn eerder uitzonderingen dan regels waar weldenkende gelovigen echte conflicten met de wetenschap vinden. Daarentegen zijn er net zo goed ook atheisten die geloven dat de wereld plat is en denk eens aan 'jet fuel can't melt steal beams' a.k.a. complotdenkers. Er is tot op deze dag zelfs nog steeds discussie of klimaatverandering wel echt is. 40 jaar geleden werd je volledig voor gek verklaard als je geloofde in buitenaards leven. Nu 'snap je niets van statistiek' als je het niet gelooft. Waarom is het geloof in een vredige profeet of god dan een probleem, als deze je wél aanzet tot een beter leven?
    Ik vind X wel erg naief als deze gelooft dat elke gelovige per definitie niet tot staat is tot ratio oftewel wetenschap bedrijven. En in welke wetenschap is 'heb je medemens lief gelijk jezelf, en God boven al' een conflict met je onderzoek?
    Wat ik zelf sterk betreur is de felheid waarmee zelfverklaarde atheisten, in de huidige tijd gelovigen verbaal 'vervolgen'. Is het niet het hele idee achter wetenschap, om je eerst iets voor te stellen, en het dan te proberen te bewijzen? Ben je dan een idioot, idealist of gewoon anders, door te proberen die zoektocht, naar een/je God, aan te gaan? Of ben je dan juist een doorzetter?
    Een gelovige heeft per definitie een einddoel voor zijn leven, wat hem, soort van, is voorgeschreven. Wat heeft een atheist om voor te leven? GENOEG! Dat is een discussie die ik niet aan ga, want ik ken genoeg antwoorden, maar veroordeel dan niet andermans keuzes, zeker niet als je ze niet begrijpt!
    Ik wil alleen nog even besluiten met de vraag; Tegenwoordig gelooft iedereen in de kapitalistische religie. Geld is voor veel mensen een einddoel. De beste tijd van je leven geven voor enkele centen. Wanneer gaan we die religie eens bestrijden? Vóór, of nadat we de huidige dieren en mensenwereld om zeep hebben geholpen?

    Reageer
  • Teleurgestelde lezer

    Toen ik de titel las werd ik meteen enthousiast, maar aan het eind van het stuk was daar niets meer van over. Wat had je hier een goed blog van kunnen maken!

    Het is echt een verkeerd beeld dat wetenschap en geloof niet samen zouden gaan. Er zijn heel veel hoogleraren aan de Wageningen Universiteit die geloven, veel mensen weten dat alleen niet. Dat komt omdat ze er niet mee te koop lopen, en dat hoeft ook helemaal niet! Het zijn twee totaal verschillende dingen die vredig naast elkaar kunnen bestaan. Je moet alleen niet het een met het ander gaan uitleggen.

    Nogmaals, het is echt een misvatting dat er weinig wetenschappers zijn die geloven.
    http://news.rice.edu/2015/12/03/first-worldwide-survey-of-religion-and-science-no-not-all-scientists-are-atheists/

    Reageer
    • Jan-Willem

      Ik uit vooral mijn ongenoegen over het feit dat er veel onzin rondgaat (en wordt geroepen/geschreven) over de relatie tussen geloof en wetenschap. Van de verdere discussie (en argumentatie) blijf ik zo veel mogelijk af, die mag in de reacties verder gevoerd worden. Ik gaf de voorzet in het blog.. ;)

  • Persoon X

    Wat ik nog steeds niet uit je stuk op maak, is waarom geloof en wetenschap wél samen kunnen? Het argument dat het belangrijke natuurwetenschappers ook gelovig waren ruim 400 jaar geleden lijkt mij zwak ;)

    Reageer

Re:ageer