Student - 24 augustus 2015

Blog: Pakijs

tekst:
Gastredacteur

Ik sta buiten op het dek, het regent zachtjes en de golven klotsen tegen de boeg. We varen door dicht pakijs, het ijs knispert als we er zachtjes doorheen varen. Af en toe schuurt een groter ijsblok langs het schip en veroorzaakt een net merkbare deining.

Foto's: Oceanwide Expeditions

Hilde de Laat, student Biologie in Wageningen, is mee met de Spitsbergenexpeditie. Voor Resource houdt ze een blog bij.

’s Nachts is het pakijs uit het zuiden binnen komen drijven in de baai bij Kapp Lee waar wij liggen. Met het Arctisch gebied is duidelijk niet te sollen, de afgelopen dagen zijn onze plannen constant gewijzigd door Moeder Natuur, door ijsberen of door pakijs. Ook vandaag is een landing met de Zodiac lange tijd onmogelijk door pakijs. Als we uiteindelijk toch een plek vinden om te landen, blijkt het doel van de landing, een meertje, ongeschikt voor de meeste onderzoeken. Helaas.

Gelukkig lagen niet alle onderzoeken stil vandaag. Bart Nolet van het NIOO-KNAW heeft poep van de kleine rietgans verzameld. De kleine rietgans migreert tussen Zuidwest-Friesland (en nog lager in Europa) naar het Arctisch gebied. De laatste tellingen in Edgeøya dateren van 25 jaar geleden. In de poep kan Bart de kwaliteit van het gras bepalen en meten welk voedsel de gans precies eet. Zo wil hij erachter komen waarom de vogels, na een mislukte broedpoging in het ‘warme’ westen van Spitsbergen, naar het koudere oosten van Spitsbergen verplaatsen. Een leuk nieuwtje van een observatie die Bart heeft gedaan is dat er nu meer dan honderd kleine rietganzen in het Rosenthaldal zaten, terwijl dat veertig jaar geleden nog niet zo was.

De afgelopen dagen zijn onze plannen constant gewijzigd door Moeder Natuur

Ook gisteren werden er veelbelovende resultaten geboekt. Zo voeren we naar een ivoormeeuwenkolonie, waar Ko de Korte onderzoek naar doet. Ko heeft 47 jaar geleden ook tellingen verricht naar deze kolonie, dus de resultaten bieden een unieke tijdreeks. Een interessante observatie was een meeuw met een witte ring om zijn rechterpoot. Dit type ring is in Rusland geringd, dit betekend dus dat er contact is tussen de kolonie op Spitsbergen en de kolonie in Rusland.

Ook hebben onderzoekers van het IMAU, waaronder NOS-weerman Peter Kuipers Munneke, met succes een weerstation gebouwd op de gletsjer bij Agarbukta. Spannend was het wel: toen wij de groep op wilden pikken kwamen we tot de schokkende ontdekking dat het pakijs was opgeschoven. Het team aan land had dat ook opgemerkt, ze maakten zich zorgen dat ze zouden moeten overnachten op het eiland. Gelukkig stond er een klein hutje op het strand en waren ze erin geslaagd om een vuurtje aan te leggen. Uiteindelijk lukte het toch om met de Zodiacs tussen de ijsschotsen door te varen, en konden de rillende onderzoekers opgepikt worden.

Na het avondeten vertelde Ko de Korte over zijn overwintering in 1968. Met vier studenten tussen de 20 en 25 jaar vertrokken zij op eigen initiatief richting het onbewoonde Edgeøya. Het doel van deze expeditie was het merken van zoveel mogelijk ijsberen. Hiervoor moesten zij tot op 20 meter van de ijsbeer naderen om ze te kunnen schieten met verdoving. De ijsbeer werd vervolgens gewogen en gemeten, het gebit werd onderzocht om de leeftijd te bepalen en hij kreeg een oormerk. Op basis van het onderzoek van Ko werd geschat dat de populatie ijsberen in het Arctisch gebied rond de 10.000 moest zijn, en werd de ijsbeer vanaf het jaar 1973 een beschermde diersoort. Sinds die tijd schat men dat de populatie met 2,5 tot 3 keer is toegenomen. Een prachtig resultaat van een hele zware onderzoeksmissie.

Ko vertelde ontzettend mooi over zijn overwintering; het emotionele isolement, het vieze droogvoer dat zij van het leger hadden gekregen, de temperaturen die tot -30 konden dalen, de maan die 24 uur per dag schijnt, de ski’s met sneeuwkettingen die ze gebruikten, de enorme schuld die ze hadden opgelopen doordat ze alles zelf moesten betalen, en natuurlijk de immense stilte. De hele zaal hing aan zijn lippen, ik had bijna het gevoel dat ik erbij was. De NOS hier aan boord heeft een item gemaakt over zijn belevenissen, het is zeker een aanrader om te zien!

NOS-weerman Peter Kuipers Munneke houdt voor de NOS een blog bij over de Spitsbergenexpeditie. Deze keer schrijft hij over de onderzoekers van Imares.

Lees ook de overige blogs van Hilde


Re:ageer