Student - 2 maart 2015

Blog: Doorgeslagen marktdenken

tekst:
Jan-Willem Kortlever
8

Universiteiten hebben niet alleen als taak goed opgeleid personeel af te leveren. Ze zouden meer aandacht kunnen besteden aan hun rol als instituut voor algemene vorming, schrijft blogger Jan-Willem Kortlever.

Afgelopen weken werd de academische wereld opgeschrikt door bezettingen van gebouwen van de Universiteit van Amsterdam. Naast de bekende klaagzang over bestuurders die de wensen van studenten aan hun laars lappen en allerhande bezuinigingen doorvoeren, deel ik vooral de zorgen rondom de verregaande economisering en het doorgeslagen marktdenken. Nederlandse universiteiten worden steeds meer gerund als bedrijf, terwijl het maatschappelijk nut wordt betwijfeld en naar de achtergrond verdwijnt. Misschien zijn ze in Amsterdam wat rigoureus, maar deze ontwikkelingen zijn wel degelijk een debat waard.

Onlangs las ik de bundel ‘Waartoe is de universiteit op aarde?’ van Ad Verbrugge en Jelle van Baardewijk waarin veel van de huidige problemen worden benoemd. Zo zou het bestuur of het management voortdurend bezig zijn de wetenschap en het onderwijs cijfermatig te beoordelen en steeds meer te streven naar controle en verantwoording. Wat ik vooral herkende is de stelling dat hedendaagse universiteiten vrijwel niets doen aan algemene vorming. Van oudsher zijn universiteiten bedoeld om studenten zich te laten verdiepen in bijvoorbeeld de klassieke filosofen om een eigen, onderbouwde visie op de wereld te ontwikkelen en te beseffen dat voorgaande generaties een breed scala aan kennis vergaarden. Het huidige wetenschappelijke paradigma verschuift meer en meer richting de exacte hoek, en zorgt voor steeds meer onderzoek dat direct bruikbare inzichten oplevert. Dit leidt tot specialistisch onderzoek waarvan de morele en existentiële betekenis nihil is.

Ik denk dat we, ook in Wageningen, toe zijn aan een grondige zelfreflectie over het ‘waartoe’ van de universiteit. Vervullen we onze morele en vormende taak, of zijn we alleen gericht op het vermarkten van kennis en het opleiden van zoveel mogelijk studenten? Ik denk dat er een wereld te winnen valt als we het debat gaan voeren en kritisch gaan kijken hoe het er hier aan toe gaat.


Re:acties 8

  • AnnaN

    Het punt is dat wat Willem-Jan beschrijft voor in ieder geval 1000 studenten reden is om zich naar Amsterdam te begeven.

    Wanneer ik dan het zoveelste 'kant noch wal' reactie van JH zie dan ligt dat mijn inziens wel degelijk aan de persoon die reageert.

    Laten we eerlijk zijn. De resource website heeft een vaste groep van mensen die zijn of haar gal even moet spugen via het internet.

    Reageer
    • Wakker Vlees

      Niets ten nadele van de Resource, maar ik denk niet dat deze site het jusite platform is om echt gal te spuwen. Dan is de site van de telegraaf vermakelijker. Maar aangezien dit de site is van het nieuwsblad van een wetenschappelijke instelling kan je verwachten dat er met dezelfde wetenschappelijke visie wordt gekeken naar de content, dus ook de blogs. Dan is het niet raar dat er kritisch gelezen wordt en gevraagd wordt voor een betere onderbouwing. Net zoals in de wetenschap, waar je ook niet klakkeloos alles mag neerpennen zonder de juiste onderbouwing. Tenzij je Diederik Stapel bent natuurlijk.

    • JH

      @ AnnaN

      Ah, OK. Dus omdat 1000 mensen iets vinden, mogen andere mensen het er niet mee oneens zijn? Heel interessant. Ik zou je willen aanraden discussies te mijden als het te confronterend is voor je.

    • GT

      Men moet blij zijn met kritiek. Nergens ter wereld wordt zoveel kritiek geleverd als in Nederland, bedoeld om er beter van te worden. Als je iets schrijft, maakt, presenteert of wat dan ook, is feedback het meest waardevolle om een zo goed mogelijk product af te leveren. Sta je er niet voor open? Prima, maar dan verbeter je ook niet. Zeg dat dan ook, maar ga dan niet zeuren als men de kwaliteit niet naar behoren vindt. Het 'gal' wat hier gespoten zijn nog inderdaad kritische blikken, precies waar wetenschap voor staat.

  • AnneS

    Het grootste probleem is dat de meeste universiteiten erg krap zitten qua financiën. Het echte probleem en de oorzaak liggen bij de overheid en in beperkte mate bij de universiteit. Ik ben het met je eens dat juist op dit soort momenten extra behoefte is aan meer ethiek en bezinning. Ik denk dat dat ook te realiseren is binnen de uni.

    Ik vind dat vanuit de studenten wat actiever gedacht mag worden, zeker als er gekort wordt. De uni is een plek voor verdieping en ontwikkeling, maar dat betekent niet dat alles aangereikt en voorgekauwd moet worden. Een voorbeeld. Ik volg nu een extra vak wat door een paar oud-studenten is opgezet, samen met verschillende docenten van binnen en buiten de WUR. Er zijn echt mogelijkheden te over en er is altijd iemand die wel mee wil werken aan je idee.

    Ik vind juist dat er veel aan verdieping te vinden is binnen deze universiteit. Je kan altijd extra vakken nemen, er zijn genoeg docenten die openstaan voor een goede discussie.. mij hoor je niet klagen. Ik ga geregeld naar lezingen, activiteiten, et cetera. Daarnaast zijn er stapels interessante boeken die je kunt lezen en er is ook altijd wel ergens iemand die er met je over wil discussiëren. Mocht je echt niemand vinden, dan houd ik me aanbevolen want voor een goede dialoog ben ik altijd beschikbaar ;)

    Reageer
    • AnneS

      Lees anders ook het stuk van Veste, kan ik me wel in vinden.

      http://www.vestewageningen.nl/page28.html

    • Bert

      https://www.noppenfoliexl.nl/

  • AnnaN

    Ja hoor. Net als dat ik kritiek heb op hoe bepaalde personen altijd op dezelfde negatieve manier reageren.

    Reageer
  • Romy

    Ik ben het met je eens Jan-Willem. Het is tijd voor zelfreflectie en debat over wat het nut is van een universiteit en wat wij belangrijk vinden aan ons onderwijs.

    Reageer
  • Realist.

    Het huidige wetenschappelijke paradigma verschuift meer en meer richting de exacte hoek, en zorgt voor steeds meer onderzoek dat direct bruikbare inzichten oplevert. Dit leidt tot specialistisch onderzoek waarvan de morele en existentiële betekenis nihil is.
    ------
    Een behoorlijke contradictie. Tevens heeft het betá onderwijs in Nederland altijd al last van een slecht imago. Daarmee is het aantal betás zo laag, dat bedrijven uit Nederland vertrekken. De wereld veranderd. Je vergeet dat veel van het onderzoek dat we nu kunnen uitvoeren, gestoeld is op resultaten uit het verleden waarvan niemand wist hoeveel die waard waren.

    In vergelijking met journalistiek bijvoorbeeld, hoe moreel en existentieel is het feit dat sloten van mensen daar vandaan komen? Die kunnen nergens terecht. Had ze opgeleid tot technologen.

    Reageer
  • Gerben

    i.e. Wat voor wereld precies denk je dat er te winnen is?

    Reageer
  • Gerben

    Sprookjes? / inhoudelijke kritiek hieronder (JH), maar vind de ontwikkelingen in A'dam toch interessant op meer fundamenteel niveau: wat moeten we ons als universiteit tot doel stellen, waar onze speerpunten insteken?

    Aan een kwalitatieve topuniversiteit is degelijk onderzoek een must, al dan niet met directe (beter te financieren) probleem-gerichte projecten. Geestelijke vorming en verbreding wordt studenten volgens mij volop geboden (vrije deel, vakkenkeuze, o.a. filosofie) getuige ook de vele initiatieven vanuit verenigingen en belangengroepen. Lezingen e.a. zijn ook voor medewerkers te bezoeken.

    Interessanter is of we tevreden kunnen zijn met de transparantie en medezeggenschap zoals de raad van bestuur ons te bieden heeft. (uiteraard binnen het kader van de mogelijkheden die de wur vanuit de politiek krijgt aangereikt) Een vraag die ik in de eerste instantie de studentenraad voor zou leggen. Wat dat betreft biedt de zoektocht naar een nieuwe Rector Magnificus de uitgelezen kans om hier een lans voor te breken.

    Reageer
  • JH

    Wat een onzin loop je hier toch te spuien. Lukrake teksten die kant noch wal raken of gewoon onjuist zijn. Ik haal er 3 dingen kort voor je uit:

    - Je klaagt dat de universiteiten als bedrijven worden gerund en bent daarover boos op hun bestuurders. OK, de constatering klopt, maar de oorzaak zijn de regeringen van dit land die het onderwijs zo hebben veranderd/vernietigd dat de universiteiten diplomafabrieken zijn geworden die per afgestudeerde betaald krijgen en die universiteiten toestaan allerlei managementlagen te hebben terwijl ze zich veel meer op hun kerntaken zouden moeten richten.

    - "Het huidige wetenschappelijke paradigma verschuift meer en meer richting de exacte hoek, en zorgt voor steeds meer onderzoek dat direct bruikbare inzichten oplevert."

    Kun je me uitleggen hoe b uit a volgt? Volgens mij hebben ze namelijk geen bal met elkaar te maken, of staan ze zelfs haaks op elkaar. Daarnaast, wat bedoel je in hemelsnaam met "naar de exacte hoek verschuiven"? Volgens mij zijn we het er in Nederland inmiddels over eens dat er veel te weinig aandacht is voor exacte vakken/studies in het onderwijs en dat er daardoor een nijpend tekort is aan bèta-studenten. Juist waar het bedrijfsleven nou zo erg op zit te wachten. Juist omdat we dan wel onze economie/maatschappij vooruit kunnen helpen. En dat staat dus weer haaks op het tweede deel van je bewering.

    - Tenslotte, nadat je beweert dat het hedendaags wetenschappelijk onderzoek steeds meer direct bruikbare inzichten oplevert, zeg je meteen dat dit "specialistisch onderzoek" geen morele en existentiële betekenis heeft ..?? Tja, wat is existentiële betekenis? Als onderzoek ons direct bruikbare resultaten oplevert, worden we daar toch beter van? Waarom is dat niet existentieel? Welk onderzoek is volgens jou wél van existentiële betekenis? Alleen onderzoek dat gaat over het ontstaan van de Aarde en de mens?

    Ook je waardeoordeel over morele betekenis van wetenschappelijk onderzoek vind ik op zijn zachtst gezegd nogal vreemd. Wat is moreel bon ton volgens jou? En wie maakt uit wat moreel verantwoord onderzoek is? Het klinkt een beetje eng.

    Kortom, hele rare column die schreeuwt om een fatsoenlijke onderbouwing. Aangezien al deze lukrake teksten in zo'n klein columnpje nooit tot een coherent verhaal zullen leiden, kun je het maar beter houden op een simpeler verhaaltje.

    Reageer
    • AnnaN

      .... en wéér een reactie van de vaste schijt-kakkend-zure-reactie fabriekjes die de website van Resource trouw is.

    • Wakker Vlees

      @AnnaN

      Kritiek hebben mag in jouw ogen dus niet? Of iemand vragen om zijn standpunt beter te onderbouwen? Op zo'n manier krijg je inderdaad alleen maar onzin op de Resourcesite.

    • AnnaN

      Ja hoor. Net als dat ik kritiek heb op hoe bepaalde personen altijd op dezelfde negatieve manier reageren.

    • GT

      'op dezelfde negatieve manier reageren'.. het is niet zo dat dit bij voorbaat negatief is. Misschien komt het wel zo over, maar dat ligt niet aan degene die reageren, maar meer aan wat er op deze site komt.


Re:ageer