Student - 24 november 2014

Blog: Afrikaans racisme

Ik zit nu vier weken met drie studiegenoten in Morogoro, Tanzania. Doordeweeks werken we aan onze thesis, in het weekend drinken we biertjes in het restaurant hier om de hoek. Daar zijn we een groep Zimbabwaanse jongens tegen gekomen. Aardige gasten en ze kunnen zuipen als tukkers.

Het zijn blanke Zimbabwanen. Vergis je niet, het zijn Afrikanen. Ze hebben Europa nog nooit gezien en ze kennen het klappen van de zweep van wonen in een Afrikaans land. Ze hebben ons, naïeve Europeaantjes, al wat lesjes geleerd van wat je wel en niet kunt doen in Afrika. Wel doen: stomdronken achter het stuur van je fourwheeldrive klimmen. Niet doen: een zwarte vertrouwen.

Wie iets van de Zimbabwaanse geschiedenis afweet, weet dat de blanken in Zimbabwe een zwaar decennium achter de rug hebben. De blanke boeren waren heer en meester op het grootste gedeelte van het Zimbabwaanse land, tot ze in 2000 van hun land verdreven werden in de landhervormingen onder leiding van Mugabe, die het land aan de zwarten gegeven heeft. Ze werden gedwongen hun boerderijen te verlaten, velen met geweld.

Het is maar één hoofdstuk uit een geschiedenis van haat en nijd tussen de blanken en de zwarten. En dat zie je terug in onze vrienden. Ze vinden het mooi als één van hen ons probeert te versieren, maar wanneer een zwarte collega dat probeert, treden ze beschermend op. Ze zijn niet erg vriendelijk tegen het bedienend personeel. De uitspraak ‘You can take a black man out of the bush, but you can’t take the bush out of a black man’ is al gevallen.

Voor ons, studenten Internationale Ontwikkelingsstudies, zijn deze uitspraken nogal stuitend. Maar ja, wij komen net uit de beschermde Disney-omgeving van onze universiteit, waar iedereen gelijk is en racisme not done. Daar zijn geen mensen die je een pistool tegen je kop zetten om je auto te stelen. Daar probeert niet iedereen je een poot uit te draaien als je even niet oplet. Daar wordt je oom niet vermoord op zijn eigen boerderij. Dat is een hard leven, ongeacht in hoeverre de zwarte Zimbabwanen gelijk hebben om dit alles te doen.

Als naïeve Europeanen kunnen wij nog een hoop leren van deze geharde mensen die zich al generaties lang staande weten te houden in de Afrikaanse realiteit. Hun racisme één van hun overlevingsmechanismen. Toch neem dat voorlopig nog maar niet over, want het druist in tegen alles waar ik voor sta. Eerst maar eens dronken achter het stuur kruipen en kijken hoe dat afloopt.