Wetenschap - 13 maart 2014

Birds with attitude

tekst:
Roelof Kleis

No two great tits are alike. Great tits have personalities: some are bold and enterprising, others are timid and hesitant. Some are somewhere in between these poles. PhD researcher Lysanne Snijders is studying the role of character in the behaviour of the great tit and its social network.

Since the beginning of this week, a number of great tits have been flying around the Westerheide forest area near Arnhem with a transmitter on their backs which records exactly where the little birds are at any time. These are Snijders’ birds. At least, they are participating in her experiment to see how great tits respond to intruders on their territory. The focus lies on the function of the song and the personality of the great tit. Yes, personality: because animals have just as much of a character, temperament and personality of their own as you or I do. It has already been established that the way great tits respond to intruders depends on their personalities. Marc Naguib, professor of Behavioural Ecology and Snijders’ supervisor, proved this a couple of years ago when he was still working at the Dutch Institute for Ecology (NIOO). Naguib exposed great tits in Westerheide, a wood near Warnsborn estate near Arnhem, to the sound of intruders, and recorded their behaviour. The less courageous males clearly responded differently to their more outgoing fellows in both behaviour and song. But that was not all. The behaviour of the great tit also influenced its neighbour. In fact, this was a more influential factor than the neighbour’s own personality. Behavioural biologists call this a playback experiment.


PEEPSHOW

How does a great tit select its mate? And does personality play a role? Under the supervision of great tit experts Camilla Hinde and Kees van Oers (NIOO), PhD student Lies Zandberg is trying to answer these questions. A key method in her research on individual differences in partner selection is an experiment in which a great tit in a cage is surrounded by six more cages containing potential partners. A kind of peepshow in reverse, Zandberg laughs. Does the female go for the brightest yellow feathers (a sign of fitness), for instance, or for the widest ventral stripe (a sign of dominance)? Or is the song, the behaviour or the (previously ascertained) personality the decisive factor? Ten females and ten males have been tested this way at the NIOO in the last few weeks. The birds are now back in the woods where the experiment is being conducted at Warnsborn. There, Zandberg will track down the birds in the spring to see what has happened to them. Will the mate they finally select match the preference displayed in the cage, and does this have any consequences for the investment in their descendants?  


Transmitters
With this experiment, Naguib demonstrated that personality plays a role in the communication network of great tits. Snijders’ work takes Naguib’s research further – including literally looking further. She looks, not just at the great tit and its neighbour, but at the response of the entire community. Naguib: ‘So we look at the whole social network. The research question is what this kind of network looks like. Nobody really knows, because it is so difficult to continuously monitor groups of birds in their natural environment. Now we can do that for the first time.’ Thanks to modern technology. Snijders uses a new generation of lightweight digital transmitters that give off a continuous signal. A network of 180 receivers in Westerheide makes it possible automatically to establish the whereabouts of many great tits at the same time. The females as well as the males, because although female great tits may not sing, they do play a role in defending the territory.

Great tits have a lot of social contacts. They twitter away to their hearts

Great tits respond fiercely to intruders into their territory, explains Snijders. Singing on someone else’s territory is enough to provoke a reaction. ‘What kind of song it is does not matter, as far as we know. It’s not so much what you sing as how you sing. But we are working with standardized songs. Songs that were recorded four years ago, so the birds cannot be familiar with them.’ And then it’s a question of seeing (and measuring) what happens. ‘We actually look at two different networks,’ adds Naguib. ‘The spatial network: who is where, and who has contact with whom. And the conversational network: who responds to song, and how.’


MODEL BIRD

The great tit is a model bird for research on the relation between behaviour and personality. The main reason for this is practical: the great tit is one of the commonest birds in Europe and therefore easy to get hold of. Its yellow plumage also makes it quite visible, it does not migrate and is therefore present in the wild all year round. Another handy feature of the great tit is that it likes to brood in nesting boxes, making it easy to monitor the fitness (breeding success) of a population: all you have to do is count the eggs and the young that reach maturity. The great tit is robust as well, and can cope with a disturbance. You can catch it, use it in an experiment and release it again without apparently upsetting it. But don’t set foot on its territory, because then it goes crazy. Great tits are very territorial. Along with their song, that makes them highly suitable models for behavioural research.


Twitter
Snijders’ work should provide a better understanding of the social relationships among great tits, and the role of individual character in them. Great tits are perfect subjects for such research, since they have a lot of social contacts. They twitter away to their hearts’ content. Good to know, for scientists – and Naguib sees the practical uses of such knowledge. ‘If you know what such a network looks like, you can also predict how birds behave when their habitat gets fragmented. The effect of corridor formation, for example. Personality plays a role in how animals respond to large-scale developments.’

Photo: Guy Ackermans

Reacties 5

  • Doris

    Oke

  • bandi zsiros

    ik heb ene koppel mezen aan hun huisje zien werken, voldaan naar een dagje bouwen rs6en ze uit vlogen ze samen weg,
    hij floot nog heel lief naar het vrouwtje.
    Nu de volgende fase eitjes leggen, alleen het valt me op dat het vrouwtje niet 24h/ dag eijtjes gaat leggen want nog steeds is ze s 'nachts uit het nest.
    Het mannetje = s'morgens om 6.30h druk zoekende waar z'n vrouw is.
    En hij krijgt wel antwoord maar niet uit het neskastjes.

    hoe zit dat >?

  • e.meijsen Rotterdam

    6-09-2016
    Vanavond bij mijn schoonmoeder gezien dat er sinds kort diverse kleinere gaatjes in een hor gepikt zijn (zo groot als een dubbeltje) aan de noordzijde van haar woning en aan de zuidzijde een groter gat zo groot dat er wel een meesje door zou kunnen. Ik was benieuwd of misschien meerdere mensen last hadden van dit verschijnsel, en heb gegoogled en ben zo op jullie site gekomen. Mijn schoonmoeder voerde de meesjes met vogelpindakaas en is daarmee gestopt omdat er behalve de meesjes ook grotere kauwtjes op afkwamen. Zij denkt dat het de kauwtjes waren, maar het zijn dus de meesjes. Vreemd zou het misschien het zelfde meesje zijn als bij de mensen die er in 2015 last van hadden? en het is ook in het najaar.

  • Lysanne Snijders

    Het enige dat ik kan bedenken is dat er nieuwe koolmezen zijn gekomen (of het is een jong van dit jaar) met een wat nieuwsgierigere (brutale) aard dan de vorigen (koolmezen in het wild worden meestal niet ouder dan 2 jaar). Als het alleen in het voorjaar gebeurt dan zou het nestmateriaal verzameling kunnen zijn of spinnetjes zoekgedrag (zitten vaak in kozijnen) of gewoon inspectie (onderzoekend) gedrag. Koolmezen zijn heel nieuwsgierige vogels maar niet altijd brutaal genoeg om het in de buurt van mensen uit te voeren. Wat er aan te doen? Alleen tijdens het gedrag wegjagen ben ik bang. Of uitzitten. Uiteindelijk is het nieuwe eraf of komt er weer een nieuwe minder brutale territorium houder... Bij ons wisten koolmezen met aanhoudend pikgedrag zelfs deurtjes open te maken. Dus dergelijk onderzoekend pikgedrag kan voor een koolmees zeker voordelig uitpakken. Voor de mensen is het helaas soms wat nadeliger.

  • Tineke Stoffers en Roelof ten Berge

    Geachte L.S.,

    Met interesse Uw stuk gelezen. Wij hopen dat wij zo vrij mogen zijn U ons probleem voor te leggen, want we zijn een beetje in paniek.
    Wij waren/zijn op zoek naar een verklaring van mezen gedrag in onze tuin.
    Wij wonen 7 jaar in onze woning en hebben in onze grote tuin (5.000 m2) veel vogel vriendjes en dus ook veel koolmezen.
    Enkele weken geleden ontdekten wij bij de ramen van het bijgebouw dat de compriband rond de kozijnen kapot gepikt werd door vogel snavels. Wie de schuldige was wisten we niet te achterhalen. We waren wel in paniek want dat band kun je moeilijk opnieuw aanbrengen (de kozijnen worden na het aanbrengen van het band geplaatst). Van de week ontdekten we ook gaatjes in de horren voor de uitzet ramen. Geen idee wie dat zou doen.
    Tot vanmiddag. We kwamen de keuken inlopen en het raam was een stukje open. Er was best aanzienlijk geluid te horen. We ontdekten een koolmees die zat te pikken en wrikken in de hor, een groot gat tot gevolg hebbend. Hij stoorde zich ook niet aan ons en pas toen we met de hand richting het glas gingen, ging hij weg.
    De hor is volledig stuk en moet vervangen worden. Nu blijkt hetzelfde ook in het bijgebouw aan de hand te zijn.
    Heeft U enig idee wat hiervan de reden kan zijn waarom hij/zij dit doet, en belangrijker nog wat wij er aan kunnen doen ? (de hor is verwijderd, want die is toch stuk, maar voordat we een nieuwe kopen, moeten we wel weten, waarom er ineens na 7 jaar (zonder dat er iets aan de situatie veranderd is) zulke acties ondernomen worden.) (Een hor op maat kosten al snel 100 euro per stuk, dus moet het probleem eerst opgelost worden)


Re:ageer