Wetenschap - 22 november 2001

Biologische dioxine-eieren

Biologische dioxine-eieren

In biologische eieren zitten dioxines. Onderzoekers van Rikilt vonden verhoogde concentraties van de gevaarlijke stoffen in de eieren van drie biologische bedrijven tijdens een controleonderzoek voor landbouwministerie LNV. Bij ??n bedrijf waren de waarden zelfs hoger dan was toegestaan. Bron van de dioxines, aldus Rikilt en RIVM, is de grond die de kippen oppikken. Organisaties als Milieudefensie en Platform Biologica spreken er schande van. Het Nederlandse milieu is kennelijk zo verontreinigd dat de kippen niet meer buiten kunnen lopen, beweren zij. Maar klopt dat wel?

Dr Tinka Murk van de sectie Toxicologie:

"Deze dioxinerel loopt al sinds de zomer. Toen vonden controleurs teveel dioxines in de eieren van een bedrijf in Siebengewald. Aanvankelijk dachten de onderzoekers toen dat die dioxine via het voer in de eieren was gekomen.

Toen het voer de bron niet bleek te zijn, besloot LNV de eieren van zestien bedrijven door het gehele land te laten onderzoeken. Acht bedrijven waren biologisch, acht niet. In alle gevallen liepen de kippen buiten.

Alleen in de eieren van ??n bedrijf zaten meer dioxineachtige stoffen dan de wet toestaat. En dat bedrijf was w??r de biologische boerderij in Siebengewald. Je moet de hoeveelheden wel in perspectief zien. In de eieren uit Siebengewald zat bij de eerste meting nog geen zeven picogram dioxineachtige stoffen per gram vet. De wettelijke limiet is vijf picogram. Tijdens de dioxinecrisis van 1999 vonden onderzoekers in voedingsmiddelen concentraties van vijftig tot zevenhonderd picogram. Dat soort waarden zul je op biologische bedrijven nooit vinden. Daar krijgen de dieren uitsluitend plantaardig vet. Plantaardig vet heeft nooit zulke hoge concentraties dioxines als dierlijke vetten.

Dat het Nederlands milieu te sterk verontreinigd is om kippen buiten te lopen, klopt dus niet. Als dat zo was, dan zouden onderzoekers ook op de andere boerderijen dioxine-eieren hebben gevonden. En dat hebben ze niet. Je moet de herkomst van die dioxines dus zoeken op dat bedrijf.

Rikilt en RIVM denken dat de kippen de dioxines via de grond hebben binnengekregen. Erg overtuigend vind ik dat niet. Ze hebben de grond onderzocht, maar niet meer dioxines aangetroffen dan je op andere plekken vindt.

Ik denk dat er twee mogelijke bronnen van verontreiniging zijn. Er kan sprake zijn van historische verontreiniging: van dioxines die in het verleden, bijvoorbeeld via de lucht, op het land van de boerderij terecht zijn gekomen. Die stoffen bevinden zich nu op twintig of dertig centimeter diepte. De kippen kunnen daar niet bij, maar wormen wel. Die worden weer opgegeten door de kippen.

Een andere mogelijkheid is dat er ergens op dat bedrijf een kleine open bron van dioxines ligt, die de onderzoekers over het hoofd hebben gezien. Een pad van sintels, bijvoorbeeld. Of as van een kolenkachel. Kippen pikken daaruit vaak kleine harde stukjes. Die helpen in hun maag om de graankorrels te verteren. Die bron zou je moeten isoleren en onschadelijk moeten maken.

Al met al krijgen biologische producten door dit relletje een slechte naam, en dat is onterecht. In het verleden zijn er nooit dioxineschandalen rond biologische producten geweest." | W.K.

Re:ageer