Organisatie - 1 januari 1970

Bill Gates steunt malariaonderzoek

Een internationale groep onderzoekers, waaronder Wageningse entomologen, krijgt 8,3 miljoen dollar (7 miljoen euro) van de Gates Foundation om de komende vijf jaar geurvallen voor malariamuggen te ontwikkelen.

Op dinsdag 28 juni maakte de rijkste man van de wereld, Bill Gates, die zich tevens de grootste moderne filantroop mag noemen, het nieuwe onderzoeksprogramma 'Challenges for Global Health' bekend. De oprichter van Microsoft heeft zo'n 24 miljard euro in de Bill & Melinda Gates Foundation ondergebracht ter stimulering van onderwijs en openbare bibliotheken in Amerika en de wereldwijde gezondheidszorg. Onderdeel hiervan is het internationale onderzoeksprogramma, dat zich met name richt op infectieziekten als aids, tuberculose en malaria.
'Het is een uiterst competitief programma', legt dr Willem Takken uit. De malariadeskundige coördineert geurexperimenten in Wageningen en testen met geselecteerde lokstoffen onder gecontroleerde veldomstandigheden in Tanzania. 'Twee jaar geleden hebben we de eerste onderzoeksideeën gelanceerd. Vorig jaar zijn we gevraagd ons plan uit te werken om lokstoffen te ontwikkelen waarmee malariamuggen weg te vangen zijn. Uiteindelijk hebben we alle selectierondes overleefd.'
In het project werken vijf partners samen, de Amerikaanse universiteiten Vanderbilt en Yale, Wageningen Universiteit, het Tanzaniaanse Ifakara Health Research and Development Centre, en de Medical Research Centre Laboratories in Gambia.
Takken: 'De Amerikanen gaan met behulp van weefselkweek en moleculaire technieken geurstoffen selecteren en toetsen. Die kandidaatstoffen testen we in de Wageningse windtunnel uit op malariamuggen. De geurstoffen die de toets doorstaan worden dan bij onze partner in Tanzania onder gecontroleerde veldomstandigheden getoetst in een biosphere.'
Deze 'Malariasphere' is een door de Wageningse onderzoeker dr Bart Knols opgezette proefopstelling, waarbij in een kas de omstandigheden in een Afrikaans dorp zijn nagebouwd. Proefpersonen kunnen zo in hutten onder natuurlijke omstandigheden worden blootgesteld aan ongeïnfecteerde muggen, waarbij wordt gekeken of die muggen afkomen op geurvallen.
Sluitstuk van het project is een echt veldexperiment met de meest succesvolle geurvallen in het West-Afrikaanse Gambia. 'We doorlopen dus het hele ontwikkelingstraject', vertelt Takken. 'Het is een opzet waarover je als onderzoeker normaal gesproken alleen kunt dromen, maar dankzij Gates wordt dat nu realiteit.'
Het uiteindelijke doel is om met de geurvallen zoveel malariamuggen in de dorpen weg te vangen, dat de bewoners minder gebeten worden en zo de overdracht van de malariaparasiet wordt teruggedrongen. Dit is van groot belang omdat de meeste malariamedicijnen hun werkzaamheid hebben verloren. De ziekte is jaarlijks verantwoordelijk voor bijna een miljoen doden: merendeels Afrikaanse kinderen.
Het gehele project zal door een team van 22 personen uitgevoerd worden, waarvan vijf in Wageningen. Takken: 'We kunnen hier twee postdocs, twee aio's en een analist aanstellen. Ik ben daar ongelooflijk blij mee. Het betekent dat we ons malariaonderzoek voor zeker vijf jaar hebben veiliggesteld. Dat is echt een ongekende luxe.' De omvang van het Wageningse deel is ongeveer twee miljoen euro. / GvM

Re:ageer