Organisatie - 6 december 2007

Biedt een bachelor genoeg kansen?

Onderwijsminister Plasterk wil dat meer studenten na het behalen van hun bachelordiploma op zoek gaan naar een baan. ‘Nu stroomt tachtig procent van de bachelors door naar een master, terwijl je met een bachelordiploma prima de arbeidsmarkt op kunt’, zei hij zaterdag in de Volkskrant. Volgens Plasterk is streven naar meer hoogopgeleiden iets anders dan dat ‘iedereen zo lang mogelijk studeert’. Heeft hij gelijk? Kan je makkelijk aan de bak met je BSc-bul?

408_opinie_0.jpg
Menno van der Veen, tweedejaars Internationaal land- en waterbeheer
‘Voor mij is het heel vanzelfsprekend dat ik mijn master ga doen. Toen ik koos voor Internationaal land- en waterbeheer ging ik er gewoon vanuit dat ik vijf jaar zou studeren. En daar ga ik nu nog steeds vanuit. Alle belangrijke dingen, zoals praktijkervaring, zitten in je master. Ik zie de bachelor eigenlijk als een voorbereiding op de master. Als ik zou stoppen na mijn bachelor zou ik niets praktisch kunnen.
Het voornemen van Plasterk om de master duurder te maken, vind ik daarom erg slecht. Het straft ambitie van studenten af. Het plan zou alleen redelijk zijn als bachelors beter van kwaliteit werden, zodat je tenminste kans maakt op een baan als je bent gestopt na drie jaar studeren. Als het plan van Plasterk doorgaat ga ik trouwens toch gewoon een master doen, mits ik dan nog niet te veel geleend heb.’

Rob Tönissen, derdejaars Landschapsarchitectuur[img]
‘Aan de ene kant vind ik het plan van Plasterk behoorlijk dom. Door een master duurder te maken, worden de mogelijkheden voor studenten met weinig geld erg beperkt. Aan de andere kant functioneert het plan ook als een soort filter. Met een duurdere master beginnen studenten alleen met hun master als ze echt geïnteresseerd in de studie zijn. Studenten worden zich zo bewuster van hun keuze. En dat kan best goed zijn.
Maar ik vraag me af of geld wel het goede middel is om zo’n bewuste keuze af te dwingen. Er zou bijvoorbeeld ook gewoon betere voorlichting kunnen komen over masters. Een studie wordt vaak nog gepresenteerd als één geheel en studenten hebben vaak helemaal niet in de gaten dat ze allerlei verschillende masters zouden kunnen doen met hun bachelor. Door voorlichting daarover kan een keuze ook bewuster worden. Ikzelf wil zeker een master doen. Ik weet alleen nog niet waar.’

Ir. Edwin Kroese, opleidingsdirecteur Bedrijfs- en consumentenwetenschappen en Economie en beleid[img]
‘Ik ben een poos in Canada geweest. Daar studeert maar tien procent van de studenten na hun BSc verder. Het is daar heel bijzonder als je een MSc haalt. Wel is het zo dat studenten die hier naar het hbo gaan, daar op een universiteit zitten, maar dan nog blijft het een groot verschil met de situatie in Europa. Canada en Amerika zijn geen ontwikkelingslanden, dus je kunt niet zeggen dat zo’n model slecht is voor de arbeidsmarkt.
Maar dat wil niet zeggen dat ik er voor ben om in Nederland het model te veranderen. Als Nederland het enige land wordt in Europa met een afwijkend model, verslechtert de concurrentiepositie van onze afgestudeerden. Bovendien is het de vraag of je met een BSc-diploma in Nederland echt zo’n goede positie hebt op de arbeidsmarkt als Plasterk zegt. Werkgevers zijn gewend aan afgestudeerden met een vier- of vijfjarige opleiding.
Ik zie wel dat ook bij ons steeds meer studenten een baan zoeken na het behalen van de BSc. Als je bijvoorbeeld een mooi traineeship kan krijgen bij een groot bedrijf, is dat natuurlijk ook erg aanlokkelijk. Ik zou er als student wel goed over nadenken. Maar als je bijvoorbeeld uitzicht hebt op het behalen van een MBA na een paar jaar werken, kan het een prima optie zijn.’

Kirsten Oud, tweedejaars Levensmiddelenechnologie[img]
‘Ik ga zeker proberen mijn masterdiploma te halen. Ik vind dat zo logisch. Het hoort er echt bij. De arbeidsmarkt zit helemaal niet te wachten op mensen met alleen een bachelor. Officieel staat een bachelordiploma gelijk aan een hbo-diploma, maar dat vind ik onzin. Een universitaire bachelor geeft je basiswetenschappelijke kennis, een hbo-diploma meer praktische kennis. Met een hbo-diploma vind je denk ik veel makkelijker een baan.
Voor mij zou het geen belemmering zijn als de master duurder zou worden. Ik vind het behalen van mijn master zo belangrijk dat ik er wel geld voor zou gaan lenen. Maar ik kan me voorstellen dat andere studenten zich er door laten afschrikken. Dit plan kan er voor gaan zorgen dat alleen rijkeluiskinderen nog aan een master beginnen. En dat zou natuurlijk heel erg zijn.’

Marian Bos Boers, onderzoeker arbeidsmarkt van alumnivereninging KLV[img]
‘Wij hebben geen cijfers over de kansen van BSc-afgestudeerden op de arbeidsmarkt. Het zijn er niet zo heel veel, dus ik kan niet zeggen hoe groot de behoefte is. In het algemeen is grotere diversiteit in afgestudeerden gunstig voor de arbeidsmarkt.
Het hangt er natuurlijk van af waarom mensen stoppen na hun bachelor. Daar kunnen goede redenen voor zijn. Niet iedereen wil onderzoeker worden. Daarvoor heb je een MSc nodig, maar voor andere carrièrepaden hoeft dat niet altijd.
Toevallig kwam ik er pas iemand tegen die wel was gestopt na het behalen van zijn BSc. Een jongen die Internationale ontwikkelingsstudies deed, en nu een bedrijf is begonnen in boomverzorging. Misschien gaat hij over een jaar of tien weer een opleiding volgen. Ik verwacht dat het in de toekomst vaker gaat gebeuren dat mensen werk en opleiding op zo’n manier combineren.’

Re:ageer