Wetenschap - 1 januari 1970

Bibliotheek maakt digitale etalage Wageningen UR

Bibliotheek maakt digitale etalage Wageningen UR


Digitaal publiceren is de toekomst. Op de Netwerkdag van de Bibliotheek van
28 oktober hield Stefan Busch van internetuitgeverij BioMed Central zijn
gehoor voor dat een elektronische publicatie een onderzoeker bijna tien
keer zoveel respons oplevert dan een publicatie in een regulier,
afgeschermd tijdschrift. Digitaal publiceren heeft ook als voordeel dat het
heel makkelijk wordt om te bepalen hoeveel een wetenschapper publiceert.
Het kan in de toekomst makkelijk worden om te bepalen welke Wageningse
onderzoeker de meeste kennis heeft over een bepaald onderwerp. Op
Wageningen Yield (WaY), een nieuwe internetsite van de bibliotheek van
Wageningen UR die binnenkort online gaat, is met een simpele zoekopdracht
een lijstje te genereren welke onderzoeker de meeste publicaties op zijn
naam heeft over een specifiek onderwerp. ,,Zo kun je op een objectieve
manier vaststellen wie het meest van een bepaald onderwerp af moet weten’’,
stelt drs Hubert Krekels, hoofd van de Bibliotheek Dier tijdens de
Netwerkdag. Wageningen Yield wordt volgens hem ‘de digitale etalage van
Wageningen UR’.
Digitaal publiceren in vrij toegankelijke tijdschriften is volgens Krekels
het antwoord op de toegenomen commercialisering in de wetenschappelijke
uitgeverijen. ,,Bij de uitgeverijen is winstmaximalisatie steeds
belangrijker geworden en het maximaliseren van kennisverspreiding is steeds
meer op de achtergrond komen te staan’’. Dit heeft geleid tot enorme
prijsstijgingen bij de abonnementen van wetenschappelijke tijdschriften en
daarmee tot een verschraling van de collectie in veel bibliotheken, de
zogeheten Serial crises. Met de digitalisering is volgens Krekels de
ommekeer ingezet. De traditionele grenzen tussen auteur, bibliotheek en
uitgever vervagen steeds meer. ,,Uiteindelijk betekent dit dat de uitgevers
minder gaan incasseren en de bibliotheken minder hoeven te betalen’’, denkt
Krekels.
Ook Stefan Busch bezong namens BioMed Central de zegeningen van Open Access
Publishing. Principieel verschil met de traditionele uitgevers is dat bij
de elektronische publicatie in een de honderd internettijdschriften van
BioMed Central het auteursrecht niet wordt overgedragen op de uitgever. De
auteur betaalt weliswaar een bedrag voor de afhandelingskosten van de
publicatie, maar vanaf dat moment is het artikel voor iedereen ter wereld
gratis te bekijken. Onderzoekers uit de vijftig armste landen kunnen gratis
publiceren. Belangrijk voordeel van Open Access is, volgens Busch, dat een
artikel gemiddeld tien keer zo vaak wordt geraadpleegd als een publicatie
die zich achter een tolpoortje bevindt. Als rekening wordt gehouden met
abonnementskosten is openbaar publiceren ook gemiddeld zo’n acht tot tien
keer goedkoper dan in een traditioneel tijdschrift. Omdat Wageningen UR een
instituutslidmaatschap heeft bij BioMed Central is publiceren voor
medewerkers gratis.
Dr Gijs Kleter van het instituut voor voedselveiligheid Rikilt heeft uit
eigen ervaring gemerkt dat Open Access-artikelen meer impact hebben. Zijn
artikel over de structuur van een transgeen eiwit in gewassen die een
mogelijke allergene werking werd gepubliceerd in het vrij toegankelijke
tijdschrift Structural Biology op internet. ,,We kregen niet alleen de
gebruikelijke respons van vakgenoten, maar ook reacties van activisten, een
biotechbedrijf en ontvingen zelfs een sollicitatie’’. |
G.v.M.

Re:ageer