Wetenschap - 1 januari 1970

Beta-sclerose

Beta-sclerose

Beta-sclerose

De westerse wereld lijdt aan beta-sclerose, vindt de Utrechtse hoogleraar Hans van Himbergen. In de discussie rond de Bijlmerramp wordt ongestraft naar conclusies toegeredeneerd, oordeelt hij, en door het gebrek aan gezond verstand gaan emoties overheersen. Zouden maatschappelijke discussies werkelijk ordentelijker verlopen als de samenleving wat meer beta zou zijn?


Het idee dat je beta's moet opleiden om de redeneerprocessen in de samenleving beter te laten verlopen, vind ik niet van deze tijd. Dat is een traditioneel beeld van de wetenschap. In de discussies rond de Bijlmerramp is de wetenschap slechts een van de spelers in het veld, in plaats van de scheidsrechter of de hogepriester die het oordeel velt

Wat de wetenschap te bieden heeft, is vaak niet toereikend om problemen te beslechten. Je weet bijvoorbeeld wat de kans is op ziektes door de emissies bij de Bijlmerramp. Volgens modellen is die kans klein. Maar dat is geen afdoende antwoord op de politieke en emotionele vraag om duidelijkheid. Met de natuurwetenschappelijke benadering kun je niet het risicodebat beslechten

De wetenschap is nog slechts een van de factoren in een maatschappelijke discussie en iedere partij zoekt haar eigen wetenschappers met wetenschappelijke argumenten. Mensen denken kritisch mee over wetenschappelijk uitspraken. Voor een goede maatschappelijk discussie is het belangrijk dat mensen zich kennis eigen maken en die gebruiken. Natuurlijk kan dat leiden tot misverstanden en begrijpen mensen het soms maar half of helemaal niet. Maar uiteindelijk is het beter voor de maatschappij

Het is wel een probleem dat het aantal betastudenten niet is afgestemd op de arbeidsmarkt. Aan de vraag naar betakennis wordt maar ten dele voldaan en het gebrek aan studenten is een bedreiging voor sommige studierichtingen. Die zorg deel ik

Ik zie twee mogelijke verklaringen voor het dalende aantal betastudenten. Ten eerste is de maatschappelijke status van wetenschappers gedaald. De wetenschap is van haar voetstuk gestoten. De wetenschapper als cultural hero bestaat niet meer. Er verschijnen geen jongensboeken meer over helden als Einstein en Edison

Daarnaast wordt de natuurwetenschappelijke versie van de leefwereld steeds moeilijker voorstelbaar. De kloof tussen de natuur in de dagelijkse omgeving en die in het wetenschappelijke lab wordt steeds dieper. Die is op de middelbare school niet meer te overbruggen. Je kunt steeds minder duidelijk maken wat vernieuwend wetenschappelijk onderzoek inhoudt. In de jaren vijftig was de uitleg over DNA nieuw. Nu is het oude koek, maar ze moeten het wel weten

Misschien moet naast het beheersen van de leerstof het ontdekken op zich een belangrijker doel zijn. Mijn biologieleraar liet ons weken achtereen experimenteren met het kruisen van bananenvliegjes. Dat is een van de redenen waarom ik in Wageningen ben gaan studeren


Nieuwe groeibevorderaars stellen controleurs voor problemen

Re:ageer