Wetenschap - 24 augustus 2012

Bestrijding ganzen kan stuk goedkoper

Het terugdringen van de overlast door ganzen kan veel goedkoper. Dat becijferen het LEI en CLM. Maar hoe langer we wachten, hoe meer het kost.

Zomer 2013: 180.000 ganzen minder.
Het aantal ganzen in ons land loopt uit de hand. En daarmee ook de schade aan landbouw en natuur. Het vergoeden van die schade kost een hoop geld. Het ganzenbeleid kwam de schatkist het afgelopen jaar op 26 miljoen euro te staan. Zonder ingrijpen loopt dat in 2018 op tot 38 miljoen, berekenen LEI en het Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) in het rapport Doorrekenen ganzenscenario G7 en IPO.
Verschillend
Goed nieuws is dat het een stuk goedkoper kan. Als alle neuzen tenminste dezelfde kant op staan. En dat is het probleem: boeren en natuurorganisaties (verenigd in de G7) en de gezamenlijke provincies (het IPO) denken heel verschillend over de aanpak van de ganzen. Het grootste verschil zit 'm in de speciale foerageergebieden voor de ganzen. Het IPO wil die afschaffen, de G7 niet. De provincies willen bovendien minder schade uitkeren en schade door zomerganzen aflopend in vijf jaar helemaal niet meer vergoeden.
EU-geld
Het LEI/CLM rekende uit hoeveel beider aanpak kost. Het zal niet verbazen dat de IPO-aanpak veruit het goedkoopste is: 14,5 miljoen euro in 2018. Dat is aanzienlijk goedkoper dan wat het ganzenbeleid nu kost. De aanpak van de G7 is een stuk duurder, maar kan door slim gebruik te maken van Europese subsidies op ongeveer hetzelfde bedrag uitkomen. De onderzoekers neigen naar de G7-aanpak, zegt LEI-onderzoeker Piet Rijk. 'Het G7-scenario is in breed onderling overleg tot stand gekomen en wordt dus meer maatschappelijk gedragen. De kosten worden bovendien niet eenzijdig bij de boer gelegd, zoals de provincies wel doen.'
Zomerganzen
Beide partijen zijn het er wel over eens dat het aantal ganzen fors moet worden teruggebracht. De aanpak richt zich op de broedende zomerganzen. Het streven is dat er in de zomer van 2018 nog maar 150.000 ganzen in ons land zijn. Dat is ruim de helft minder dan er vorige zomer werden geteld. Maar doen we niks, dan explodeert het aantal zomerganzen naar 1,35 miljoen, drie keer zoveel als vorige zomer. Het huidige aantal ganzen in de winter (ruim twee miljoen) zal dan beperkt stijgen naar 2,6 miljoen vogels.
Uitdaging
Het aantal ganzen moet dus flink omlaag. Volgens Rijk gaat het volgende zomer om ongeveer 180.000 ganzen. Dat kan door afschot vangacties, schudden van eieren of het omrasteren van broedgebieden. 'En als je het goed doet, hoeven elk volgend jaar minder ganzen opgeruimd te worden. Maar hoe langer we ermee wachten, hoe erger het wordt.' Wie dat 'opruimen' gaat doen, hoe en hoeveel dat kost is bovendien nog onduidelijk. Rijk en collega's rekenen grofweg op twee tot vijf miljoen euro in het eerste jaar. Rijk: 'De echte uitdaging is die bestrijding acceptabel te krijgen. Op grote schaal zomerganzen afschieten, daar is de maatschappij op dit moment helemaal niet rijp voor.'

Re:ageer