Student - 14 april 2010

Beperkingen de baas

Ongeveer tien procent van de studenten heeft een functiebeperking die hinderlijk is bij de studie. In Wageningen klopt slechts de helft van hen aan bij een decaan. Een groepje studenten probeert de drempel te verlagen.

'Door mijn slechthorendheid kost het meer energie om te luisteren en ben ik eerder moe. Dat was me wel verteld, maar ik had er nooit echt bij stilgestaan toen ik met mijn studie begon', vertelt Mascha Rasenberg, masterstudente Milieukunde. Als kersverse eerstejaars wilde ze niet de aandacht vestigen op haar gehoorbeperking: ze hoort ongeveer veertig procent. 'Dat is stom geweest. Ik dacht: dat red ik allemaal wel. Ik wilde niet accepteren dat ik anders was.'
Vanaf haar vierde draagt Mascha achter beide oren een gehoorapparaatje. Op de middelbare school had ze bovendien een kastje om haar nek, en de docent ook. Die kastjes werkten als ontvanger en microfoon. 'Dat viel nogal op, maar op de middelbare school was iedereen eraan gewend. Op de universiteit krijg je iedere periode andere docenten. En ik was bang om op te vallen.'
Student met handicap tevreden over Wageningen
Het Centrum hoger onderwijs informatie (CHOI) onderzocht de tevredenheid van studenten met een functiebeperking. Het rapport Studeren met een handicap 2009 verscheen in maart. Wageningen Universiteit komt als beste uit de bus, net als in de voorgaande jaren. De totaalscore voor Wageningen is een 7, terwijl de universiteiten tezamen op een 6,2 uitkomen. 'Wageningen is een kleine, overzichtelijke universiteit, met relatief kleine studies. Dat maakt het makkelijker voor studenten om dingen te regelen', verklaart studentendecaan Frans Zoon.
Luie student
Ongeveer zes procent van de Nederlandse eerstejaars studenten meldt zich bij de decanen vanwege een functiebeperking, aldus studentendecaan Frans Zoon. Hij is zich bewust van de drempel voor deze studenten. 'Vooral eerstejaars vinden het moeilijk om te vertellen. Soms is dat ook niet nodig, maar soms juist wel, om verkeerde beeldvorming te voorkomen. Als je bijvoorbeeld vaak te laat bent met het inleveren van werkstukken, kan het beeld van luie student ontstaan.' Studenten kunnen bij de studentenarts, studentenpsycholoog, decanen en studieadviseurs terecht, benadrukt hij. Er zijn veel voorzieningen, zoals extra tijd bij tentamens. Het is zelfs mogelijk om een jaar extra studiefinanciering aan te vragen.
Voor Anouk Schrauwen, vierdejaars bachelorstudente Milieukunde, bleek de gang naar de decaan een verademing. Tijdens haar studie kreeg ze fibromyalgie, een soort reuma die pijn veroorzaakt in de spieren en pezen rondom de gewrichten. De constante pijn leidt tot vermoeidheid en de vermoeidheid tot concentratieproblemen. 'Alles liep toen mis met mijn studie. Mijn moeder heeft me naar de decaan gestuurd. Toen kwam ik erachter dat er heel veel oplossingen zijn. Ik mag bijvoorbeeld langzamer studeren en ben toen één vak gaan volgen. Dat is zo'n opluchting.'
Nu studeert Anouk voor 75 procent. Van tevoren deelt ze de dag goed in, met bijvoorbeeld pauzes in de rustruimte. Als Anouk groepswerk doet, vertelt ze meteen aan het begin over haar beperking. 'Stel dat ik iets niet afkrijg, dan is het raar om pas achteraf te vertellen wat er aan de hand is. Maar inmiddels weet ik heel goed wat ik aankan.' Anouk denkt graag in oplossingen. 'Ik wil niet in problemen praten, dan wordt het al snel een Viva-verhaal. Voor mijn gevoel zijn we alweer een stap verder.'
Limieten
'Mensen met een handicap doen vaak langer over hun studie. Daar staat tegenover dat de studie-uitval in de eerste paar jaar minder groot is', zegt decaan Frans Zoon.
Het eerste jaar bestaat vaak uit experimenteren, aldus Zoon. 'Dan wordt meestal wel duidelijk waar je tegenaan loopt. Maar we hadden ook een keer een dyslectisch meisje dat tijdens de bachelor hoge cijfers haalde. Met de master ging het ineens veel slechter, dat lag aan het Engels. Toen heeft ze de studie zoveel mogelijk in het Nederlands gedaan.'
Vooral studenten met dyslexie melden zich relatief vaak bij de decanen. Een van hen is Marina Sanders, derdejaars Milieukunde. 'Op de open dag heb ik meteen al geïnformeerd naar de voorzieningen. Ik had op de middelbare school al geleerd om mijn mond open te trekken.'
De universiteit leende Marina een laptop met Kurzweil, een voorleesprogramma waar veel dyslectici baat bij hebben. Dat beviel zo goed, dat Marina het programma zelf aangeschafte. Schrijven kost haar veel tijd. Daarom vraagt ze soms om deadlines voor verslagen op te schorten. 'Natuurlijk is het lastig om te moeten erkennen waar je limieten liggen. Maar het is wel nodig, zodat je kunt studeren zonder jezelf constant over de kop te werken.
Onzichtbaar
Uit Studeren met een handicap in 2009 blijkt dat bijna 10 procent van de studenten problemen in het hoger onderwijs in Nederland ondervindt door een handicap of functiebeperking. Het overgrote deel van hen heeft een onzichtbare beperking. Er zijn maar weinig studenten met een zichtbare handicap, zoals een ernstige bewegings- of gezichtsbeperking.

Studentenraad
Mascha redde het uiteindelijk wel om haar bachelor te halen, maar met erg lage cijfers. Daarna ging ze een jaar in de Studentenraad, het medezeggenschapsorgaan voor studenten. Ze zat onder meer in de commissie over studeren met een handicap. 'Uit studentenonderzoek bleek dat docenten niet altijd even begripvol waren. Het decanaat heeft toen voorlichtingsactiviteiten voor docenten en studiebegeleiders georganiseerd.' In die periode werd ook de eerste voorlichtingsavond voor studenten gehouden, in september 2008.
In haar jaar als studentenraadslid ging Mascha in therapie. 'Ik moest leren accepteren dat ik sneller vermoeid ben en dat ik dat moet aangeven bij docenten en medestudenten.' Toen ze met haar master begon, is ze wèl naar de decaan gegaan en is ze een microlink gaan gebruiken, een moderne versie van de kastjes van vroeger. Het apparaatje ziet eruit als een kleine afstandsbediening aan een key cord. Voor een vak begint stuurt Mascha de docent een e-mail. Daarin vertelt ze over haar gehoorbeperking en vraagt ze of de docent de microlink wil dragen en tijdens het praten naar de zaal kan kijken, zodat ze kan liplezen. 'Over het algemeen wordt daar positief op gereageerd. Ik heb nog nooit rare reacties gehad.'
Power
Over een klein jaar is Mascha afgestudeerd. Haar werk bij de Studentenraad heeft een vervolg gekregen. Vijf studenten hebben in december een 'power platform' opgericht. Met bijeenkomsten, zoals lunches, wil het platform andere studenten bereiken en ervaringen uitwisselen. 'Studenten moeten nog steeds een drempel over voor ze naar de decaan stappen. Hopelijk is de drempel lager om eerst naar ons toe te gaan. En het gaat ook om de gezelligheid', zegt Anouk, een van de oprichters.
Het platform zal ook de medezeggenschapsorganen, de decanen en de Werkgroep Voorzieningen Gehandicapten adviseren. Want het is niet allemaal hosanna in Wageningen.
Met WUR-tv, dat het studenten mogelijk moet maken om vanuit huis achteraf colleges te volgen, schiet het bijvoorbeeld niet zo op. Lang niet alle docenten voelen ervoor hun colleges op te nemen, vertelt Anouk. In Forum zijn ringleidingen voor slechthorenden aangelegd in de collegezalen. Mascha heeft die destijds nog getest. 'Het geluid was te zacht. De ringleiding moest worden losgekoppeld van de boxen, zodat het volume individueel kon worden ingesteld. Dat is nog steeds niet gebeurd'.
Lunchen met het power platform Het power platform organiseert een lunch voor studenten met een functiebeperking op maandag 3 mei om 12.15 in de vip-room in Forum. Opgave: powerplatform.wageningen@gmail.com.

Re:ageer