Wetenschap - 10 november 2016

‘Beperking octrooien goed nieuws’

tekst:
Albert Sikkema

De Europese Commissie wil octrooien op planten en dieren beperken. Het is niet de bedoeling van de wetgever om planten en dieren te octrooieren die het product zijn van essentiële biologische processen, zoals kruising en selectie, schreef de Commissie vorige week in een toelichting op de Europese Biotechnologie Richtlijn uit 1998. Dat is goed nieuws, zegt Bert Visser van het Centrum Genetische Bronnen Nederland (CGN) in Wageningen.

Is het een heftig debat geweest?

‘Zeker, want de belangen zijn groot. Grote veredelaars als Syngenta en Monsanto willen ruime octrooirechten op planten. Kleine veredelingsbedrijven hebben niet het geld voor het aanvragen en handhaven van octrooien en worden belemmerd door de octrooiwetgeving. Dit is eigenlijk een strijd tussen de haves en de have-nots. En het is belangrijk voldoende veredelingsbedrijven over te houden. Het CGN is verheugd over de uitspraak.’

Waarom zijn jullie blij?

‘Omdat de octrooiwetgeving ook beperkingen oplegt aan het gebruik van onze collectie. Zo heeft het Europees Octrooibureau octrooi verleend aan Syngenta op paprikaplanten die resistent zijn tegen witte vlieg. Die natuurlijke eigenschap komt uit onze paprikacollectie. Terwijl onze collectie met publiek geld is ontwikkeld. Tegen de octrooiverlening is nu beroep aangetekend.'

Voor welke planten is nog wel een octrooi mogelijk?

‘Voor alle planten en dieren die het product zijn van niet-biologische processen, zoals genetische modificatie. Ik vermoed ook voor nieuwe veredelingstechnieken zoals Crispr-Cas, want daarmeer laser je veranderingen in het genoom. Dat is een technisch proces.’

Wat zijn de gevolgen van deze uitspraak?

‘Het is aan het onafhankelijke Europees Octrooibureau wat ze met de uitspraak van de Europese Commissie doet. Maar ze zullen er serieus rekening mee moeten houden. Het hoger beroep tegen Syngenta is in dat kader een mooie testcase. Ik denk ook dat de octrooihouders, met name de grote veredelingsbedrijven, een gang naar de rechter overwegen vanwege hun investeringen in octrooien. Onduidelijk is nog of deze uitspraak alleen voor nieuwe patenten of met terugwerkende kracht geldt. In het laatste geval zijn meer rechtszaken te verwachten.’


Re:ageer