Organisatie - 1 januari 1970

Belevingsonderzoekers onderzoeken stations en ziekenhuizen

Wageningse belevingsonderzoekers richten zich steeds meer op de stedelijke markt. Omgevingspsychologe dr Agnes van den Berg van Alterra werkte onlangs mee aan een belevingsonderzoek van het stationsgebied in Utrecht. Daarbij werd beleving voor het eerst in een milieueffectrapportage (MER) opgenomen. Op dit moment is Alterra betrokken bij nieuwbouwprojecten bij het Erasmus Ziekenhuis in Rotterdam en het Academisch Ziekenhuis Groningen.

De belevingsonderzoekers onderzoeken bij stedelijke planningsopgave in hoeverre de beleving van een gebied verbeterd kan worden. Daarbij komt niet echt andere kennis kijken dan bij de onderzoeken die werden gedaan in het landelijk gebied, aldus Van den Berg. Het relatief kleinschalige onderzoek naar het stationgebied van Utrecht bleek tot haar verrassing uit te lopen in een rapport, waarin veel van haar belevingsonderzoek samen lijkt te komen.
Van den Berg onderzocht met architect Anne Beer uit Sheffield, onderzoekers Ronald Hamel en Andrea Manneke van de Universiteit van Amsterdam en de Utrechtse ambtenaar Peter Schildwacht wat je fysiek kan doen om de leefbaarheid te verbeteren. De overlast van junks en zwervers is bijvoorbeeld minder erg als er goed uitzicht is en vluchtmogelijkheden zijn. Een manier om veiligheid te verbeteren met ruimtelijke ingrepen is bijvoorbeeld het creëren van plaatsen waar mensen kunnen zitten, zoals terrasjes en eetkraampjes. Dat vergroot op een informele manier de sociale controle.
Naast de sociale veiligheid letten de belevingsonderzoekers ook nog op hinder van geluid, luchtverontreiniging, maar ook van zon, wind en schaduw. Ze kijken of mensen snel hun weg in een gebied kunnen vinden. Daarnaast zorgt bijvoorbeeld de aanwezigheid van groen of water tot een positieve bijdrage aan de leefbaarheid. Ook de afwisseling en de identiteit van een gebied zijn ook aspecten die bijdragen.
Volgens Van den Berg is het bijzonder dat leefbaarheid, zoals in Utrecht, zo vroeg in de planvorming wordt meegenomen. De MER voor het stationsgebied is de eerste die ook beleving meeneemt als milieueffect. Van den Berg pleit er met haar medeonderzoekers voor om dat vaker te doen. ,,Het gaat om een verandering in het denken'', vertelt Van den Berg. ,,Ook hoe je de kennis die over leefbaarheid beschikbaar is, in het proces kunt inbrengen. Ontwerpers zijn nauwelijks gewend om met wetenschappelijke kennis over leefbaarheid te werken. Iedereen heeft bijvoorbeeld wel ideeën over hoe je de veiligheid kunt verbeteren, maar wat ontbreekt is een visie waarmee je de effectiviteit van verschillende maatregelen kunt onderbouwen en tegen elkaar afwegen.'' |
M.W.

Re:ageer