Wetenschap - 11 april 2002

Beleid, wetenschap en praktijk worstelen met landschapsproeftuinen

Beleid, wetenschap en praktijk worstelen met landschapsproeftuinen

"Het is een behoorlijke worsteling om van plannen naar uitvoering te komen", zei Dirk Polder van het ministerie van LNV na de kennisuitwisselingsdag voor landschapsproeftuinen. Beleidmakers van de overheid, onderzoekers van Alterra, het LEI en het Praktijkonderzoek Plant en Omgeving, en mensen uit de praktijk van de proeftuinen wisselden op woensdag 9 april in de Reehorst in Driebergen ervaringen uit om te leren van fouten en successen.

Proeftuinen zijn grote, integrale gebiedsgerichte landschapsexperimenten die moeten zorgen voor een betere structurele inbedding in het landschap van het groen van de natuur en het blauw van water. Voor die zogenoemde groenblauwe dooradering moet experimenteel gezocht worden naar nieuwe beleids- en planningsinstrumenten, ter vervanging of verbetering van bestaande programma's zoals het Programma Beheer.

Sinds 2001 wordt op acht plekken ge?xperimenteerd, maar er wordt vooral nog gezocht naar draagvlak en financiering. Tijdens de bijeenkomst bleek dat op elke plek anders wordt gewerkt. In Gelderland komen de plannen en idee?n vooral van onderop, van verenigingen als Das & Boom en Stichting wAARDE. In Groningen komt het initiatief van de provincie. In beide gevallen loopt de proeftuin op tegen bestaande regelgeving die niet flexibel en gebiedsgericht genoeg is.

Miranda Bemelmans die voor de stichting Mergelland werkt aan de proeftuin Gulpen-Wittem rekende het probleem praktisch voor. Een boer die een hoogstamfruitboom laat staan maakt jaarlijks 32 euro aan kosten, maar krijgt in het Programma Beheer slechts 11,80 euro vergoed. "Bouw de landbouwsteun om naar landschapssteun", pleitte Bemelmans, maar dat blijkt op Europese bezwaren te stuiten.

In 2003 is het experiment met de proeftuinen afgelopen. Dan moeten de plannen of uitgevoerd of afgeblazen zijn. De bijeenkomst leerde vooral dat de proeftuinen nu een cruciaal stadium ingaan, want de vraag die onbeantwoord bleef was hoe de financiering binnen bestaande of nieuwe programma's geregeld gaat worden. Die vernieuwing zal in het komende jaar een gezicht moeten krijgen. | M.W.

Re:ageer