Wetenschap - 26 september 2002

Begeleider bepaalt uitkomst samenwerking

Begeleider bepaalt uitkomst samenwerking

Steeds meer wordt bij diverse projecten participatie van alle betrokkenen gezien als voorwaarde voor succes. Van ontwikkelingsprojecten in Afrika tot landbouwvoorlichtingprojecten in Nederland, steeds vaker moeten groepen mensen van divers pluimage het eens zien te worden over zaken waarin ze allemaal een ander belang hebben. Het managen van zo'n proces wordt vaak toevertrouwd aan een zogenaamde facilitator. Die is, blijkt uit onderzoek van dr Annemarie Groot, veel minder neutraal dan gedacht en bepaalt sterk de uitkomst van de samenwerking.

Groot onderzocht drie cases, waarvan een in Kenia. Hier besloten boerengroepen en andere betrokkenen samen te zoeken naar een meer duurzame ontwikkeling van de landbouw. Het bleek belangrijk beleidsmakers van het ministerie van landbouw actief bij het proces te betrekken, want biologisch boeren op lokaal niveau had geen kans van slagen als het ministerie zou doorgaan met het bijna gratis dumpen van pesticiden.

Facilitation betekent daarom onderscheiden van verschillende besluitvormingsniveaus, kiezen wanneer en op welk niveau gewerkt moet worden en wanneer partijen van verschillende niveaus met elkaar in contact moeten komen. Een uitdaging voor de begeleider is een bindende factor te vinden tussen de partijen, bijvoorbeeld een gemeenschappelijke toekomstvisie, zegt Groot.

Ook de voormalige Dienst Landbouw Voorlichting DLV, wilde na de privatisering meer participatief gaan werken. Het bleek als snel dat het ministerie van LNV, een belangrijke opdrachtgever van DLV, participatie van betrokkenen met name met de mond beleed. Participatie wordt nogal eens ingezet als doekje voor het bloeden, om achteraf draagvlak te cre?ren voor binnenskamers genomen beslissingen, zegt Groot. Ook in zo'n geval heeft facilitation een belangrijke rol, stelt zij. De begeleiding moet de partijen duidelijkheid geven over de ruimte voor onderhandeling. Is die er niet, dan kan de begeleider volgens Groot nog altijd ervoor kiezen zijn goede naam te bewaren door zich niet te lenen voor begeleiding van participatie die niet als werkelijke participatie bedoeld is. | J.T.

Dr Annemarie Groot promoveerde op 17 september bij prof. Niels R?ling, hoogleraar kennissystemen in ontwikkelingslanden.

Re:ageer