Wetenschap - 27 oktober 2010

Bedrijfsconcepten voor de allerarmsten

tekst:
Joris Tielens

Ontwikkeling in arme landen door bedrijven is helemaal in, zeker onder het nieuwe kabinet. Het nieuwe Base of the Pyramid Innovation Center gaat bedrijven helpen om investeringsplannen te maken waarmee ze de vier miljard allerarmste mensen in de wereld bereiken.

Mensen aan het werk op een vuilnisbelt
Vier miljard mensen hebben minder dan twee dollar per dag te besteden. Deze zogenaamde 'base of the pyramid' is nog weinig in beeld bij bedrijven als producent of als consument van producten en diensten. Het LEI en het Centre for Development Innovation van Wageningen UR zijn partners van het nieuwe Base of the Pyramid Innovation center en LEI-medewerker Myrtille Danse wordt er directeur van.
Wat gaat het centrum precies doen?
'Met een team van vijf adviseurs en een netwerk strategische partners van universiteiten en maatschappelijke organisaties gaan we bedrijven ondersteunen om marktgedreven innovaties voor de armen te ontwikkelen. Bedrijven kunnen financieel rendement combineren met maatschappelijk rendement. Het gaat om de ontwikkeling van producten en diensten voor gebruikers in ontwikkelingslanden, en niet om duurzame handel. Op dat gebied werkt het Initiatief Duurzame Handel al, waar we wel mee samenwerken en waar we een kantoor mee gaan delen.'

Zijn er al voorbeelden?
'De introductie van duurzame verlichtingstechnieken door Philips in Afrika, verbeterde zaden en teelttechnieken door Rijk Zwaan en East West in Kenya, inkoop van lokale sorgum door Heineken in Sierra Leone.'  

Wat hebben de allerarmste mensen er aan?
'Producten en diensten die beter toegankelijk, beschikbaar en betaalbaar zijn voor armen. Dit vereist nieuwe business modellen, bijvoorbeeld door alternatieve distributie systemen op te zetten. Maar ook andere terugverdienmodellen gebaseerd op kleine marges.'

Wat zit er voor die bedrijven in? Van een kale kip valt niet te plukken toch?

'De extreem armen zullen inderdaad moeilijk op basis van marktwerking producten en diensten kunnen kopen. Maar in dat geval kan het interessant zijn dat bedrijven samenwerken met hulporganisaties die producten en diensten voor deze groep ontwikkelen. Daarnaast is er een groep arme ondernemers en producenten die niet uit de armoede kunnen komen omdat ze onvoldoende kennis hebben over ondernemerschap, marktgericht werken, en technieken om aan markteisen te voldoen. Bedrijven kunnen deze bevolkingsgroep toegang geven tot hun kennis, ervaring en technieken. Samen komen ze tot een product, dat als het aanslaat ook nog eens kansrijk is op gelijksoortige markten. Potentieel gaat het om grote volumes die op termijn voor interessante verdiensten zorgen. Deze strategie is niet gebasseerd op filantropie.'

Re:ageer