Organisatie - 31 mei 2007

Barsten in het multiculti imago

Elk jaar komen ze vanuit alle werelddelen naar Wageningen. Want als internationale student is het prima toeven in het gemoedelijke multiculti stadje. Met bijna honderd nationaliteiten lijkt dit het laatste bolwerk van de afkalvende Nederlandse tolerantie. Maar wie beter kijkt, ziet dat zelfs in Wageningen de integratie te wensen overlaat. ‘Mijn Nederlandse studiegenoten zeggen nauwelijks hoi op straat.’

50_achtergrond0.jpg
Wageningen UR afficheert zichzelf wereldwijd graag met haar internationale karakter. Bijna een derde van de masterstudenten en meer dan de helft van de PhD’ers komt uit het buitenland. De Nederlandse studenten worden vaak gedreven door het streven naar een eerlijker wereld, en een deel van hen wordt zelfs klaargestoomd voor een carrière in een ontwikkelingsland. Contact tussen buitenlandse en Nederlandse studenten zouden dus gemakkelijk moeten opbloeien.
De realiteit valt echter tegen. Internationale en Nederlandse studenten integreren helemaal niet zo goed, is een steeds vaker gehoorde klacht. Ondanks internationale feesten, gezamenlijke uitjes naar Amsterdam en verplichte groepsopdrachten trekken de studenten niet veel met elkaar op buiten college-uren. ‘Integratie op de universiteit gaat prima, maar privé is het veel moeilijker’, zegt Monika Mikulecka uit Tsjechië, masterstudent Marketing and Consumer Behaviour. ‘Ik zou met sommige Nederlandse studiegenoten graag een beter contact willen opbouwen, maar de meeste van hen zeggen nauwelijks hoi op straat.’
Internationale studenten die meer willen dan een goed werkend studiegroepje, kunnen niet op hun lauweren rusten. Want de Nederlanders zelf wachten liever af. ‘Ik heb geen internationale studenten in mijn vriendenkring’, zegt Reinout van der Thiel, masterstudent Food Quality Management. ‘Ik woon in een studentenhuis met alleen maar Nederlanders en tijdens colleges ga ik toch bij de mensen zitten die ik al ken. Het is ook niet zo dat ik ga zeggen: hoi, ik ben Nederlands en op zoek naar internationale vrienden. Als het op mijn pad komt, oké, leuk zelfs. Maar ik voel me niet geroepen er extra moeite voor te doen.’

Afstandelijkheid
Bovendien moeten buitenlanders die zelf de eerste stap zetten eerst nog een flinke dosis Hollandse stugheid wegslikken. Veel van hen verstaan onder een warm welkom namelijk iets anders dan een toegestoken hand. ‘Ik werd bij de eerste ontmoeting met mijn buurman uit Nigeria meteen om de hals gevlogen’, vertelt Sabine Super, tweedejaarsstudente Communicatiewetenschappen. ‘Dat vond ik wel heel persoonlijk. Het schijnt gewoon te zijn, maar van mij hoeft dat niet zo.’
Afstandelijkheid is een veel gehoorde verklaring voor het moeizame verloop van integratie tussen internationale en Nederlandse studenten. ‘Latino’s en Spaanse mensen zijn veel warmer. Ze knuffelen en zoenen eerder. Nederlanders houden afstand’, zegt Monika. ‘Je moet hier bijna brutaal zijn, jezelf in een groep gooien en uitnodigen voor het eten’, zegt Elizabeth Smith uit Noorwegen, studente International Development.
Hoewel dat nog oppassen geblazen is. ‘Eén keer ging ik spontaan bij een vriend op bezoek. Hij vroeg direct of we een afspraak hadden’, zegt PhD’er Vasilis Dakos uit Griekenland. ‘Wanneer je niet bent uitgenodigd, hoor je ook niet zomaar langs te komen’, heeft ook Maksstudent Anthony Oduro Akwoko uit Ghana ervaren. ‘Bij vrienden uit Afrika kan ik elk moment op de deur kloppen. Maar Nederlanders hechten veel waarde aan hun privacy.’
Het is een waslijst aan omgangsregels die internationale studenten moeten leren kennen voor ze Nederlanders in hun vriendenboekje kunnen schrijven. En dan worden ze ook nog eens geconfronteerd met een ander weekritme. Terwijl Nederlandse studenten traditiegetrouw gaan stappen op donderdagavond, gaan studenten uit verre oorden juist in het weekend los. De Nederlandse studenten zijn tegen die tijd al massaal naar hun ouderlijke adres vertrokken, de internationale studenten achterlatend in hun eigen feestgedruis.

Chinezen
Maar wat blijkt? De internationale studenten vermaken zich eigenlijk prima met elkaar. Alleen Nederlanders valt buiten de internationale boot. Oh ja, en Chinezen. ‘Zij zoeken alleen elkaar op’, zegt Coby Stals, derdejaars biologiestudent. Zeker in het weekend, als de Nederlanders ontbreken, valt dit haar op. ‘Als ik dan in de lift van Hoevestein stap, krijg ik vaak het gevoel dat ik in China ben beland.’
De meeste Chinese studenten zijn zich bewust van hun imago van ondoordringbaarheid. ‘Wij gaan nu eenmaal liever samen eten of spelletjes spelen in plaats van een biertje drinken in een café’, verklaart Chinese student Yang Hay Yang. ‘Met elkaar kunnen we makkelijker communiceren.’
Maar Chinezen zijn niet de enigen die samenklitten. ‘Ik ga graag om met mensen uit Afrika, omdat ik me door de overeenkomsten in cultuur meer op mijn gemak voel’, zegt Maks-student Limph Taoana uit Zuid-Afrika. Het is dan ook al te makkelijk om alleen Nederlanders en Chinezen aan te wijzen als oorzaak van gebrekkige integratie, vindt Vasilis. Volgens de Griek valt het in Wageningen bovendien erg mee. ‘Het is hier makkelijker om met Nederlandse studenten een gesprek aan te knopen dan bijvoorbeeld in Amsterdam. Hoewel dat een stad is die leeft, voelen veel buitenlanders zich daar juist geïsoleerd. Want de kans dat ze daar een Nederlander tegen het lijf lopen is veel kleiner dan in Wageningen.’
Ja, Nederlandse studenten gaan vaak weg in het weekend, erkent Vasilis. ‘Maar het is luiheid om dat als oorzaak aan te wijzen van gebrekkige integratie. Ga dan op donderdag ook op stap, zoals zij doen.’ En let op waar je gaat wonen. Want de opeenhoping van buitenlanders in studentenflats als de Bornsesteeg bevordert de contacten met Wageningers niet. ‘Ik wilde heel bewust niet alleen Grieken leren kennen en blijven hangen in de student bubble, om na twee of drie jaar weer uit Wageningen te verdwijnen zonder de stad te hebben leren kennen. Dus verhuisde ik vrij snel naar het centrum.’

Behulpzaam
En Nederlanders mogen dan wat stug zijn, ze zijn altijd bereid om een helpende hand uit te steken. ‘Dat is ook onderdeel van hun cultuur, laten zien dat ze gastvrij zijn’, zegt Vasilis.
Zeker Nederlandse studenten die zelf naar het buitenland zijn geweest, zoeken sneller contact met buitenlandse studenten. ‘Ik wil graag andere culturen leren kennen en voel me ook medeverantwoordelijk voor het integreren van internationale studenten’, zegt Elke Klaassen, een Nederlandse student Communicatiewetenschappen. ‘Ik heb zelf veel gereisd en weet hoe fijn het is dat iemand je vertelt hoe de supermarkt werkt of waar je een tweedehands fiets kan kopen.’
En zij is niet de enige. Ook Reinout, die eigenlijk niet de moeite wilde doen, is anders gaan denken sinds hij terug is van een stage in Australië. ‘Eerder waren ‘zij’ buitenlanders en ‘wij’ Nederlanders. Nu ik zelf ben weg geweest weet ik hoe het is om buitenlander te zijn en sta ik meer open voor contact.’
Enige vorm van integratie lijkt dus haalbaar. ‘Je moet er als internationale student alleen heel hard je best voor doen’, zegt Elisabeth. En het is de vraag of ze dat nodig vinden. Want er zijn maar weinig internationale studenten die er wakker van liggen als het niet lukt. De klacht van gebrekkige integratie zoemt wel af en toe rond, maar wordt ook heel snel weer vergeten. Want Wageningen ís het multiculti paradijs dat de universiteit schetst in haar studentenwerving. Internationale studenten vermaken zich er prima in hun internationale huizen en uitgaansgelegenheden. Ook zonder de Nederlanders.

Re:ageer