Wetenschap - 7 februari 2008

Bacterie op meloensap maakt foliumzuur en B12

Voedingsmiddelen met extra foliumzuur zijn populair, maar er kleeft een nadeel aan. Een Wageningse promovendus heeft daar iets op gevonden. Een goedaardige bacterie lost het probleem op.

Het proefschrift van ir. Arno Wegkamp van de leerstoelgroep Microbiologie gaat over hoe je bacteriën zoveel mogelijk foliumzuur kunt laten aanmaken. ‘Producten met extra foliumzuur zijn populair’, zegt hij. ‘Ze helpen voorkomen dat vrouwen kinderen met een open ruggetje krijgen en verminderen de kans op sommige hart- en vaatziekten. Maar er kleven ook nadelen aan verrijking met extra foliumzuur. Eentje is dat artsen niet meer kunnen zien of je een tekort aan vitamine B12 hebt als je veel foliumzuur binnenkrijgt.’ Dat is problematisch. Zeker onder ouderen komt een tekort aan vitamine B12 veel voor.
‘Een oplossing zou zijn dat je in voedingsmiddelen met extra foliumzuur ook extra vitamine B12 stopt’, zegt Wegkamp. ‘En dat kan met de bacterie Lactobacillus reuteri. We hebben onderzocht of we vruchtensappen kunnen verrijken met vitamines als we die bacterie op die sappen laten groeien.’ Zo ontdekte Wegkamp dat L. reuteri zowel foliumzuur als vitamine B12 aanmaakt als het organisme groeit in meloensap. ‘We hebben het ook geprobeerd met komkommer- en druivensap’, zegt Wegkamp. ‘Maar op de één of andere manier werkt dat niet.’
Dat Wegkamp met die sappen heeft geëxperimenteerd is pragmatisch. ‘Je vindt in die producten van nature weinig van de vitamines die L. reuteri aanmaakt. We dachten dat als we wat zouden vinden, we iets in handen hadden waarmee bedrijven een volkomen nieuw type product zouden kunnen maken.’
De bacteriestam die Wegkamp gebruikte komt in de natuur voor, en is dus niet genetisch gemodificeerd. Bovendien gebruiken bedrijven L. reuteri al op ruime schaal. Het idee om via de bacterie levensmiddelen te maken die zowel extra vitamine B12 als foliumzuur bevatten was nieuw, en goed voor een patent.
Wegkamps onderzoek was overigens niet alleen bedoeld om de voedingsindustrie nieuwe producten aan de hand te doen. ‘We hebben ook fundamenteel onderzoek gedaan naar de manier waarop bacteriën foliumzuur aanmaken’, zegt de promovendus. ‘Die syntheseroute was nog niet volledig bekend. We hebben de missende stukjes kunnen vinden.’
Voedingsinstituut TIFN heeft Wegkamps onderzoek betaald. Wegkamp voerde het deels uit op onderzoeksinstituut Nizo. / Willem Koert

Arno Wegkamp promoveert op 8 februari bij prof. Willem de Vos, hoogleraar Microbiologie.

Re:ageer