Wetenschap - 12 oktober 2009

Bacterie met grijparmpjes blokkeert indringers

Bacteriën in drankjes als Vifit blokkeren ziekteverwekkers door zich met grijparmpjes aan de darmwand te hechten. Dit ontdekte een groep Finse, Belgische en Nederlandse onderzoekers, gecoördineerd door prof. dr. Willem de Vos van het Laboratorium voor Microbiologie. De resultaten zijn eind vorige week gepubliceerd in Proceedings of the National Academy of Sciences.

De in bacteriedrankjes, zoals Vifit, vaak voorkomende Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) bacterie geniet wereldfaam vanwege de duidelijke gezondheidseffecten.  Onderzoekers weten al een tijdje dat LGG de darmwand minder doorlatend maakt voor indringers. 'LGG is van onbesproken gedrag', stelt de Vos. 'De gezondheidseffecten zijn in talloze trials aangetoond, alleen wisten we niet hoe het werkte.' LGG blijkt een soort grijparmpjes te hebben, zogenaamde pili, met aan het uiteinde een bindingseiwit waarmee het zich vastzet in de slijmlaag van de darm. Hierdoor beschermt de bacterie de darmcellen en versterkt het de barrièrefunctie van de darm. Andere bacteriestammen of mutanten die deze pili of het bindingseiwit niet hebben, blijven veel korter in de darm. 'Die binding aan het darmslijmvlies zorgt ervoor dat LGG langer in de darm blijft hangen en dus ook langer actief blijft', legt de Vos uit. 'We denken dat LGG in competitie is met ziekteverwekkers die ook aan het slijmvlies binden. Die ziekteverwekkers verliezen als er voldoende LGG-bacteriën in de darm zijn: competitieve uitsluiting.'
Nu het mechanisme van de gezondheidseffecten van LGG is opgehelderd, lijkt het logisch om te zoeken naar een LGG-variant die nog langer in de darm blijft. 'We zouden kunnen werken aan een LGG-bacterie die nog meer van dat bindingseiwit heeft, zodat die nog langer in de darm actief blijft', vertelt de Vos. 'Dat kan met genetische modificatie, maar ook met traditionele selectiemethoden, waarbij je bacteriën uitkiest op de aanwezigheid van dit eiwit.'

Re:ageer