Wetenschap - 6 december 2007

Aziatisch lieveheersbeestje is niet lief

Het veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje ziet er lief uit, maar kan uitgroeien tot een wereldwijde plaag.
Het veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje (Harmonia axyridis) had nooit uitgezet mogen worden als biologische bestrijder in Noordwest-Europa. Dat schrijven entomoloog prof. Joop van Lenteren en enkele collega’s in een voorpublicatie van het vaktijdschrift BioControl op internet.
Het Aziatische lieveheersbeestje, dat in Nederland meestal rood of zwart is met verschillende aantallen stippen of vlekken, werd in 1995 in Europa geïntroduceerd door de Belgische firma Biobest voor de bestrijding van bladluizen. In de bijsluiter werd het diertje beschreven als een ‘veelvraat van bladluizen’, geschikt voor zowel beschermde teelten als in open teelten, parken en plantsoenen. Al spoedig kwamen er echter meldingen dat het beestje zich in het wild had gevestigd en zich daar ook vergreep aan larven van inheemse soortgenoten. Het Aziatische lieveheersbeestje doet de reputatie van zijn populaire diergroep ook weinig goed door af en toe mensen te bijten. In Noord-Amerika lijkt de soort zelfs uit te groeien tot een plaag in fruit.
In het hoofdartikel van het komende nummer van BioControl, dat bijna volledig in het teken staat van dit kevertje, analyseren Van Lenteren, dr. Antoon Loomans van de Plantenziektenkundige Dienst (PD) en twee Zwitserse collega’s de gevaren van het lieveheersbeestje. Ze doen dat aan de hand van een recent ontwikkelde methode van risico-evaluatie voor natuurlijke vijanden. De onderzoekers concluderen dat H. axyridis nooit toegelaten had mogen worden als natuurlijke vijand, onder meer omdat hij veel verschillende prooisoorten eet en tot meer dan vijftig kilometer per jaar kan afleggen. Ook had de beschikbare wetenschappelijke literatuur in 1995 ‘al voldoende moeten zijn om import en introductie van deze soort af te wijzen’. De kwestie onderschrijft volgens hen ‘de grote noodzaak voor wereldwijd geharmoniseerde regels rond de introductie van biologische bestrijders’.
Verder voorspelt dr. Theodoor Heijerman van de leerstoelgroep Biosystematiek en drie collega’s van de PD in het blad, op basis van het verspreidingsmodel Climex, dat H. axyridis zich waarschijnlijk blijvend zal vestigen in mediterraan Europa, Zuid-Amerika, Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland. We hebben er dus een veelkleurige wereldburger bij.

Re:ageer