Wetenschap - 1 januari 1970

Avebe haalt Wageningse transgene aardappel van de markt

Avebe haalt Wageningse transgene aardappel van de markt

Avebe haalt Wageningse transgene aardappel van de markt

Het zetmeelconcern Avebe heeft de teelt van in Wageningen ontwikkelde transgene aardappelen gestaakt. Het concern is het wachten op de verlenging van de teeltvergunning beu. Het ministerie van VROM blijft aanvullend onderzoek vragen om de veiligheid van de transgene aardappel te garanderen


Het gaat om de amylopectine-aardappel, die begin jaren negentig bij het laboratorium voor Plantenveredeling van de Landbouwuniversiteit is ontwikkeld. Via genetische modificatie produceert de aardappel alleen het zetmeel amylopectine. Avebe gebruikt dit zetmeel voor industriële toepassingen, zoals het versterken van garens in de textielindustrie

Plantenveredeling gebruikte bij de genetische modificatie een antibioticum-resistentiegen - het kanamycine-resistentiegen - om de planten te selecteren waar de modificatie was aangeslagen. Dat kanamycine-resistentiegen, dat zich in de gemodificeerde aardappel bevindt, is echter omstreden sinds een jaar of zes. Het gen dat verantwoordelijk is voor de resistentie tegen het antibioticum kanamycine, kan overspringen op de bacteriën die het antibioticum juist moet bestrijden, denkt de milieubeweging. Als die bacteriën resistent worden tegen het antibioticum, kunnen ziekenhuizen de ziekte niet meer effectief bestrijden. De kans dat zoiets gebeurt, is echter bijzonder klein, heeft het CPRO-DLO enige jaren geleden aangetoond. Maar omdat de genetische sprong niet honderd procent valt uit te sluiten, wil de milieubeweging een verbod op het gebruik van deze antibioticumresistentiegenen en zoekt de industrie inmiddels naar andere selectietechnieken

Vijf jaar geleden verleende het ministerie van VROM een proefveldvergunning aan Avebe, die eind vorig jaar afliep. Het zetmeelconcern vroeg in 1997 een vergunning voor productie van de amylopectine-aardappel aan bij de Europese Unie, maar die werd vorig jaar niet verleend. Daarop vroeg Avebe in oktober vorig jaar een verlenging van de proefveldvergunning aan. De Commissie genetische modificatie (Cogem) gaf daarop een positief advies aan het ministerie, maar een nieuw onderzoek van het Rikilt-DLO naar de veiligheid van veevoer met amylopectine-aardappelen gooide roet in het eten. Het Rikilt gaf twee weken geleden geen garantie af dat de aardappelen veilig waren. Daarop schreef het ministerie van VROM op 13 april aan Avebe dat er nieuw onderzoek nodig is. Het zetmeelconcern, dat het amylopectine-pootgoed reeds aan driehonderd deelnemende akkerbouwers had uitgedeeld, staakte daarop de teelt en verwerking van de transgene aardappel. Boeren die de aardappels al gepoot hebben, moeten ze weer rooien

VROM komt niet met een besluit, het schuift de hete aardappel voor zich uit, stelt een teleurgestelde voorlichter van Avebe. Vanaf 1990 zijn we al met onderzoek bezig; bij de universiteiten in Groningen en Wageningen, bij TNO Voeding, het RIVM en allerlei ministeries. TNO Voeding heeft de veiligheid en gezondheid van de aardappel onderzocht en positief geadviseerd. Nu onderzoekt het Rikilt-DLO de veiligheid weer, maar dat is al gedaan. En waarom wordt de voedselveiligheid onderzocht? We hebben als bedrijf de garantie gegeven dat dit zetmeel niet in de voedselketen terecht komt, maar in technische toepassingen. Er komen steeds nieuwe konijnen uit de hoed.

Ook de maker van de amylopectine-aardappel, prof. dr Richard Visser van de LUW, wil graag duidelijkheid. Staatssecretaris Faber van LNV wil transgene gewassen niet verbieden, maar onder stringente condities toelaten. Welke zijn dat? Ligt de grens nu bij antibioticaresistentie? Er is meer onafhankelijke informatie nodig over hoe deze techniek werkt en wat de voor- en nadelen ervan zijn. Vergelijk het met autorijden: het heeft voordelen, maar er zitten risico's aan vast. Nu domineren de natuur- en milieuclubs de discussie. Ze willen de risico's uitsluiten, terwijl het volgens mij gaat om het beperken en beheersen van risico's. De overheid moet in promillen aangeven welke kans op risico's ze acceptabel acht.

Avebe start binnenkort een fundamentele discussie of het de teelt van amylopectine-aardappelen wil voortzetten, en in welk land. A.S

Re:ageer