Student - 7 juli 2011

Autismehuis biedt overzicht

In Wageningen zijn twee studentenhuizen speciaal voor studenten met een autismestoornis. Ze krijgen professionele begeleiding om hun leven te organiseren. 'Ik voel me nu rustiger en heb meer overzicht.'

Renske en begeleider Paul maken een planning.
In de woonkeuken hangt een schoonmaakrooster en een kookrooster. Op het aanrecht staat nog wat afwas van het ontbijt. De kamer van een van de bewoners biedt een rommelige aanblik. Kortom, een 'doorsnee' studentenhuis. Althans, zo lijkt het. Maar het Stumass-huis is anders. Bij alle vijf de bewoners is ooit autisme vastgesteld. Mensen met autisme zijn vaak intelligent, maar hebben moeite met sociale contacten, veranderingen en het organiseren van hun dagelijks leven. In dit studentenhuis, in het centrum van Wageningen, krijgen zij professionele begeleiding.
De studentenwoning is het tweede huis in de stad van Stumass (studenten met een autismespectrum stoornis). Naast Wageningen heeft de organisatie ook huizen in andere studentensteden. Initiatiefnemer Johan Veenman en zijn collega's helpen sinds 2009 studenten met een autistische stoornis, in de hoop dat ze uiteindelijk zoveel mogelijk hun eigen boontjes kunnen doppen.
In het complex is doordeweeks elf uur per dag iemand aanwezig om de studenten te begeleiden bij het inrichten van hun leven. Daarbuiten is er altijd een begeleider telefonisch bereikbaar. Wonen in deze huizen is alleen mogelijk na een zorgindicatie van indicatieorgaan CIZ.
Overzicht kwijt
De 24-jarige Renske woont sinds april in het pand van Stumass. Bij de studente Dierwetenschappen werd op haar dertiende een autistische stoornis vastgesteld. 'Ik ben zesdejaars, maar ik ben nog steeds bezig met mijn bachelor. Als ik veel colleges heb of meerdere vakken in een periode, raak ik het overzicht kwijt. Ik heb veel colleges gemist, en als ik wél ging, kwam het er daarna niet meer van om leeswerk te doen.'
Hiervoor woonde Renske zelfstandig en had ze twee keer per week ambulante begeleiding van Stumass. 'Ik kan best zelfstandig wonen, maar ik heb moeite met plannen. Ik weet dat ik niet de avond voor de inleverdatum pas aan een verslag kan beginnen, maar het lukt me niet om eerder aan de slag te gaan, doordat er teveel prikkels op me af komen.' De twee dagen begeleiding bleken niet genoeg om haar leven op de rit te krijgen. 'Ik had toen ook wel een planning, maar die bood minder structuur. Daardoor ging ik toch weer dingen uitstellen. Om niet nog meer achterstand te krijgen, moest er iets gebeuren.'
Sinds ze in het studentenhuis van Stumass woont gaat het veel beter, merkt ze. Samen met begeleider Paul Stoffer of een van zijn vier collega's maakt ze een planning. Een paar keer per dag bespreken ze hoe het gaat en kijken ze of ze haar afspraken nakomt. 'Het scheelt al enorm dat ik met iemand kan overleggen', vertelt Renske. ' Anders ga ik maar twijfelen en dan stel ik het weer uit. Ik voel me nu rustiger en heb meer overzicht. Daardoor zit ik beter in mijn vel.'
Explosief
Het aantal kinderen met een autistische stoornis is de laatste jaren explosief gestegen. Volgens een rapport van de Gezondheidsraad uit 2009 komen autistische stoornissen in Nederland bij mogelijk honderd per tienduizend mensen voor. Ruim dertig jaar geleden werden nog andere cijfers gerapporteerd: twee á vijf per tienduizend. De groei is mede te verklaren doordat psychiatrische diagnoses sneller en beter worden gesteld dan vroeger, aldus de raad.
De laatste jaren slagen steeds meer kinderen met een autistische stoornis erin om een havo- of vwo-diploma te halen. Dit is volgens Stumass het gevolg van de introductie van het 'rugzakje' in 2001. Maar wanneer deze kinderen willen studeren, is er geen vangnet waar ze op terug kunnen vallen, zegt begeleider Paul Stoffer. 'Stumass is in een gat gesprongen. Het merendeel van de instellingen biedt alleen woonbegeleiding, waarbij de begeleiding voor de bewoners heel intensief is. Maar dit is een intelligente groep, de meeste studenten hebben dat niet nodig. Zij willen inzicht in hun persoonlijkheid, overzicht, voorspelbaarheid en een gevoel van veiligheid.'
Verdrinken in je studie
De begeleiding in de Stumass-huizen is afhankelijk van de behoefte van de bewoners, vertelt Paul. Dat kan ver gaan. 'Ik ben een keer mee gefietst naar een sportvereniging toen een van de studenten voor het eerst ging sporten. Anderen verdrinken in hun studie, zeker in tentamentijd, en hebben baat bij een planning die van uur tot uur ingevuld is. Maar er zijn ook studenten die gewoon uit zichzelf opstaan en naar college gaan.'
De studenten kunnen tot een half jaar nadat ze zijn afgestudeerd of gestopt met hun studie in het huis blijven wonen. Daarna wordt er samen gekeken naar andere opties. 'De bedoeling is dat de studenten hierna op zoveel mogelijk vlakken zichzelf kunnen redden. Alle begeleiding is op ontwikkeling gericht. Er mogen daarom alleen studenten in een Stumass-huis wonen die bereid zijn om aan zichzelf te werken.'
Als alles volgens plan verloopt, haalt Renske dit collegejaar haar bachelor. 'Eén tentamen zie ik met vertrouwen tegemoet. Het andere wordt pittig. Daarna komt mijn bachelorscriptie nog, dus ik moet wel de hele zomer doorwerken.' Wat ze na haar opleiding gaat doen, is lastig te voorspellen. 'Het is in het algemeen best lastig voor mensen met autisme om werk te vinden op hun niveau. Ik zal in mijn werk ook behoefte hebben aan voorspelbaarheid en overzichtelijkheid, dus ik zie mezelf bijvoorbeeld eerder een klein stukje onderzoek doen, dan een compleet onderzoek trekken.' 
Gestructureerd wonen
Stichting Stumass is in maart 2009 opgericht door Johan Veenman, toen hij merkte dat in het zorgaanbod een logische opvolging van zorg na de middelbare school ontbrak. Veenman werkte jarenlang in Wageningen als teamleider bij een expertisecentrum voor mensen met een autismespectrumstoornis. Hij is ervan overtuigd dat wonen in een kleine groep met leeftijdsgenoten die ook studeren een gestructureerde thuisbasis kan bieden voor studenten met een autistische stoornis. Stumass telt inmiddels 45 medewerkers en 82 cliënten, die verspreid wonen over inmiddels zeventien woningen in elf steden, waaronder Nijmegen, Groningen, Leiden, Maastricht en Utrecht.
In Wageningen huurt Stumass sinds januari 2010 een pand van Idealis. Het tweede huis werd geopend in juli van dat jaar.  Momenteel hebben 31 mensen zich aangemeld voor begeleiding van Stumass, waarvan zestien voor begeleiding in een studentenwoning. De elf wooneenheden die de stichting nu in Wageningen heeft, zijn allemaal bezet. 

Re:ageer