Wetenschap - 28 augustus 2017

Aquaponics vaak verliesgevend

tekst:
Albert Sikkema
10

Het klinkt slim en duurzaam: je combineert vis- en plantenteelt door het voedingsrijke viswater te gebruiken voor de teelt van groenten. Toch blijkt deze aquaponics in de praktijk weerbarstig. Het loont alleen op plekken waar zowel de vis als de groenten duur zijn, blijkt mede uit Wagenings onderzoek.

© Aquaponics Philippines

Er zijn zo’n duizend commerciële bedrijven in de wereld die aan aquaponics doen; het combineren van visteelt en tuinbouw. Van die bedrijven maakt de helft verlies, zegt Roel Bosma van de leerstoelgroep Aquacultuur en visserij. Hij begeleidde een groep Wageningse studenten die voor het vak Academic Consultancy Training (ACT) de vraag van een Nederlandse investeerder kregen voorgelegd hoe hij zijn investering in vis- en groenteteelt op de Filippijnen kon laten renderen.

Nichemarkt
De studenten deden literatuuronderzoek en berekenden de potentiele productie en kosten van het bedrijfssysteem dat zoetwatervis, sla en tomaat produceerde. Daarbij nam de Filipijnse studente in het zeskoppige ACT-groepje het marktonderzoek voor haar rekening. Hun conclusie: de combiteelt heeft alleen kans van slagen als de ondernemer een goede nichemarkt voor dure vis vindt en die combineert met sla- en tomatenteelt, want die groenten zijn al relatief duur op de Filippijnen.

Hype
Aquaponics is momenteel een enorme hype, stelt Bosma, die het vergelijkt met de hype rond het energiegewas jatropha enkele jaren geleden. In het kader van de circulaire economie en hergebruik van grondstoffen klinkt het geweldig om groenten te telen op water uit een visvijver vol met nutriënten. Maar als je niet goed naar de marktperspectieven kijkt, kan het financieel flink tegenvallen, tempert Bosma de verwachtingen. Samen met enkele studenten werkte hij het ACT-rapport uit tot een wetenschappelijk artikel in Aquacultural Engineering.

Verlies
‘Uit een recent Amerikaans onderzoek onder tweehonderd bedrijven wereldwijd blijkt dat meer dan de helft van deze aquaponics-bedrijven verlies maakt. Met tilapia of meerval telen red je het niet, want die zijn veel te goedkoop. Je moet echt een nichemarkt voor dure vis vinden en dat visteeltdeel moet financieel sluitend zijn’, doceert Bosma. In België en Nederland kun je dan denken aan snoekbaars, kwabaal of jadebaars. ‘Bovendien moeten ook de groenten een goede prijs hebben. De bedrijven op Hawaii, waar de hype begon, doen het meestal goed, want op eilanden zijn de groenteprijzen vaak hoog.’

Nederland
In Nederland maakt aquaponics weinig kans, zegt Bosma. ‘In Nederland zijn drie onderzoekprojecten geweest, maar die concludeerden dat het telen van de vis relatief teveel koste. Bovendien vindt je in Nederland moeilijk een nichemarkt voor groenten, want binnen de kortste keren bedienen de Nederlandse tuinders die nichemarkt voor een veel lagere prijs.’ Daar komt bij dat de milieuvoordelen hier gering zijn, want de aquacultuur en groententeelt doen al aan recirculatie van voedingsstoffen, zegt Bosma.

Maar ook in een land als Ethiopië zal de combiteelt het niet makkelijk krijgen. ‘De eerste keuze is vaak tilapia, omdat daarvan pootvis beschikbaar is, maar die teelt heeft concurrentie van de diepvries-tilapia die Chinezen in bijna heel Afrika verkopen.’

Klein
De ACT groep adviseerde de investeerder op de Filippijnen om klein te beginnen en te beginnen met het telen van meerval. ‘De kleine units zijn minder kwetsbaar voor de stormen en zijn makkelijk op te schalen’, zegt Bosma. ‘De meerval is minder gevoelig voor zuurstofgebrek en zo kan de aquaponics-kweker ervaring opdoen. Na enkele jaren kan hij overstappen op vis met een goede nichemarkt, zoals de jade baars of de lokale lobed river mullet. Ook moet de kweker leren hoe hij de combiteelt moet finetunen, want de nutriënten uit de visteelt sluiten vaak niet helemaal aan bij de behoefte van de groenten.  

Re:acties 10

  • Denzil Sairras

    Geachte
    Heer/Mevrouw..

    Voor mijn interesse in aquacultuur zou ik ook heel graag een copy van dit onderzoek/verslag willen bemachtigen. Hopelijk is dit geen te grote moeite voor u. Alvast bedankt

    Mijn email is Langeryon@gmail.com

    Met vriendelijke groeten

    Reageer
  • Michael

    Geachte heer/mevrouw,

    Daar ik zeer geïnteresseerd ben in dit onderzoek, wens ik graag een kopie van het rapport te ontvangen.
    Is dit mogelijk?

    Bij voorbaat dank.

    Met vriendelijke groet,
    Michael

    michael.hm.s@pm.me

    Reageer
  • Arris Graenbeek

    Mijnheer/mevrouw,

    Ik ben van plan om in Suriname een aquaponics bedrijf te gaan opstarten maar heb nog geen diepgaande onderzoek gedaan daarom zou ik graag een copie van het onderzoek willen ontvangen als dat mogelijk is zodat ik dat kan gebruiken als leidraad voor mijn onderzoek.


    Vriendelijke groet,


    Arris Gravenbeek

    arrisgrav@gmail.com

    Reageer
  • Niek

    I would love to have a copy of this report.
    If it´s possible could you send it to this mail: niekvdloo@gmail.com

    Reageer
  • Gerbrich

    Hi,

    Would it still be possible to have a copy of this report?

    Thank you in advance!

    Gerbrich, gerbrich.bonekamp@wur.nl

    Reageer
  • Quinten Kustermans

    Goedendag,

    Zou het wellicht mogelijk zijn dat ik een kopie ontving van dit onderzoeksrapport? Ik ben momenteel bezig aan een werkstuk over de mogelijkheden van aquaponics en zou dit er bijzonder graag in willen verwerken.

    Mijn e-mail is quinten.kustermans@gmail.com

    Alvast ontzettend bedankt!

    Reageer
  • Jako

    Ik zou ook heel graag een kopie van het rapport ontvangen.
    Zelf heb ik wat jaren ervaring met kleinschalige aquaponics.

    Alvast dank, Jako, Jakosurink@home.nl

    Reageer
  • Jan Krummacher - Student Leiden Universiteit

    Ik zou graag het rapport van dit onderzoek willen ontvangen.
    jan.krummacher@gmail.com

    Reageer
  • Gerrit de Keijzer

    Hoi, Heeft u het onderzoeksrapport met nutriënten van de vis en groenten? zou u die willen mailen? 3024607@aeres.nl

    Reageer
  • Dr. Saskia Bosman, bioloog

    Ik zou graag het rapport van dit onderzoek willen ontvangen.
    sbosman6@gmail.com

    Reageer

Re:acties 6

  • Denis Banuoku

    Hi,

    Will it be possible to have a copy of this report? My email is delinx05@gmail.com.

  • alex

    Hi,

    Would you be able to share some of your research findings from this report. In places like east africa vegetables are cheap. But herbs are not commonly found like oregano, basil and parsley, which are in high demand at hotels and restaurants.

    Would you then support the idea that aquaponics is a viable endeavour to practice in cities like Dar es Salaam?

    Please share on avp_82@hotmail.com

  • Valentijn Schepens

    I fully agree with Pascal. During the past 8 years I have been working on lots of installations in Belgium and the Netherlands. Bigger farms who do concentrate on good markets are already prooving that aquaponics is profitable. Sure selling Tilapia and salad won't work in these countries. A perfect example is the collboration of the Omegabaars (Omega perch) farm (200tons/yr) working with Tomato Masters (10 hectares) next door and exchanging water and energy. Also the system of Blue Acres in Nl is running with small profits by selling vegetables and herbs that are tuned to the demand of restaurants.
    Even small backyard systems as my own are running with profit.
    I think it's also important to know that big scale Aquaponics is very new and allot of aspects will get better in the future, making it even more profitable. Judt think about more ecologic pump systems, illumination, greenhouse techniques, energy saving solutions,...
    It is my stong opinion that aquaponics is a very good and profitable answer to new demands of the consumer, such as local food, urban farming, short chain, social integration etc.

    • Bernd

      I would linke to Start Aquaponics Business in Münster german.. Can you advise?

    • Bernd

      I would linke to Start Aquaponics Business in Münster german.. Can you advise?

  • Pascal De Bondt

    Horticulture as we know it in the Netherlands is profitable. Recirculating aquaculture is profitable on condition of selecting fish in high end market segments and controlling food and electricity (heating) costs. Aquaculture and horticulture exchanging resources as heat, electricity and nutrients are profitable. This is what we call (industrial)aquaponics.

    I agree many case studies will show lack of profitability because of (small) scale and crop choice. Most people running aquaponics installations are enthusiastic hobbyists. This does not mean aquaponics is not profitable. As a food producer you will always have to consider market conditions and invest your money in the right way. Aquaponics has been hyped but there is a bright future for next level, intelligent aquaponics.


Re:ageer