Wetenschap - 1 januari 1970

Alterra ontdekt gaten in natuurwetten EU

Tachtig procent van de bedreigde plantensoorten in Europa wordt door de EU niet als soort beschermd. En een aantal bedreigde woelmuissoorten die alleen in Europa voorkomen, genieten helemaal geen bescherming. Kortom, er zitten gaten in de Europese natuurwetgeving.

Onderzoekers van Alterra inventariseerden welke planten- en diersoorten voorkomen in Europa. Ze keken daarbij naar de wettelijke bescherming die de soorten genieten, de mate van bedreiging, en de geografische verspreiding. Hieruit blijkt dat een fiks aantal soorten die volgens internationale maatstaven, zoals de rode lijsten van de World Conservation Union (IUCN), bedreigd zijn, geen soortenbescherming genieten in de Europese natuurwetgeving. Hun leefgebied wordt soms wel beschermd via de Habitatrichtlijn, maar ze worden niet apart beschermd als soort.
De onderzoekers spreken van legal gaps. Deze wettelijke hiaten komen het meest voor bij planten. Daarvan is tachtig procent van de bedreigde soorten niet wettelijk als soort beschermd. Bij vogels geldt dat voor vijf procent van de soorten, bij amfibieƫn voor elf procent, en gemiddeld geldt het bij de rest van de soorten voor veertig procent.
Alarmerend is volgens Alterra dat er diersoorten zijn die alleen in Europa voorkomen en die volgens internationale maatstaven bedreigd zijn, maar die helemaal geen wettelijke bescherming genieten. Dat geldt vooral voor woelmuissoorten zoals Felten's woelmuis, Thomas' woelmuis en Fatio's woelmuis.
Veel van de bedreigde soorten die geen soortenbescherming genieten, komen voor in Oost-Europese landen. Volgens drs Wim Ozinga komt dat doordat die landen net tot de Europese Unie zijn toegetreden. Daardoor zijn veel natuurgebieden nog niet goed beschreven.
Ozinga vertelt dat deze - volgens hem 'ruwe' - inventarisatie een eerste stap is om te onderzoeken in welke mate de door de Europese Unie beschermde leefgebieden en soorten aansluiten bij de plannen voor het Europese natuurnetwerk Natura 2000, de Europese variant op de Ecologische Hoofdstructuur. 'Er zijn soorten die leven in habitats die wat Europese bescherming betreft buiten de boot vallen. Dan is het een interessante exercitie om te kijken hoeveel je aan soorten mist.' / MW

Re:ageer