Wetenschap - 9 november 2015

Alleen rituele of alle slacht verbieden?

tekst:
Albert Sikkema
1

De Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) adviseert de overheid om het onbedwelmd slachten van dieren te verbieden, omdat de dieren pijn lijden. ‘Ik denk dat de regering iets met dit advies moet doen’, zegt de Wageningse dierethicus Bernice Bovenkerk. ‘Drie jaar geleden is de discussie over rituele slacht – vergeef me de beeldspraak – doodgebloed.’

Foto: Gerben van Heijningen

Drie jaar geleden stemde de Tweede Kamer met zo’n verbod in, maar wees de Eerste Kamer – na protest van joodse en islamitische groeperingen – een verbod af. Nu roept de NVWA op tot een verbod.

Hoe beoordeelt een dierethicus dit advies?

‘Volgens de bekende dierethicus Peter Singer staat een verbod op rituele slacht niet op gespannen voet met godsdienstvrijheid. In de Koran en Thora staat nergens dat je vlees moet eten, redeneert Singer, dus je schendt geen geloofswet als je ritueel slachten verbiedt. Ik vind dat te kort door de bocht. Er staat wel dat je het recht hebt om vlees te eten, en de rituele slacht is een manifestatie van je geloofsovertuiging. Tegen die religieuze waarde staat de waarde dat je het welzijn van dieren niet mag schaden. Die waarden zijn niet absoluut. Als ze botsen, moet je een afweging maken.’

Wat is jouw afweging?

‘De rituele slacht is voortgekomen uit empathie met het dier. In de Thora en de Hadith staat: dieren moeten niet lijden. De rituele slacht was vroeger welzijnsvriendelijker dan de andere slachtmethoden. Naar de geest van de wet kun je de slachtvoorschriften dus ook nu veranderen, ten faveure van het dierenwelzijn. Ik denk daarom dat de Nederlandse overheid met de joodse en islamitische organisaties moet uitzoeken: kun je welzijnsvriendelijk slachten met behoud van de religieuze waarden?’

Waarom niet gewoon verbieden?

‘Ja, maar dan moet je alle slacht van dieren verbieden. Want dieren hebben naar mijn oordeel een morele status. Als we hen doden nemen we hen de kans af om ooit nog plezierige ervaringen te hebben. Dat maakt het doden an sich, verdoofd of niet, voor mij een welzijnskwestie, net als het lijden van dieren in de bio-industrie. Daarom vind ik een verbod op ritueel slachten een goede eerste stap richting het afschaffen van de bio-industrie.’ 

Re:acties 1

  • Bastiaan Meerburg

    Dierethicus Bernice Bovenkerk gaat in bovenstaand artikel in op de noodzaak van het verbieden van alle slacht en niet alleen de rituele. Zij noemt in dit verband onder meer het ethische kader van Peter Singer. Aan de hand hiervan betoogt zij dat dieren een morele status hebben en dat het afschaffen van de bio-industrie noodzakelijk is om lijden van dieren te voorkomen. Ik ben het met Bovenkerk eens dat dieren een morele status hebben (conform de Britse filosoof Jeremy Bentham), maar het gaat mij te ver om te zeggen dat wij door slacht het dier de kans ontnemen ooit nog prettige ervaringen te krijgen en hierdoor ethisch falen. Vanuit de utilitaristische visie kan je namelijk betogen dat het gebruik van dieren voor het produceren van voedsel om de (groeiende) wereldbevolking te voeden zonder meer acceptabel is: het. Echter, daaraan gekoppeld is expliciete zorg voor welzijn wel een noodzakelijke voorwaarde. Wij werken vanuit ons instituut hard aan het ontwikkelen van veehouderijconcepten waar zorg voor goed dierwelzijn centraal staat. Daarnaast mag worden opgemerkt dat het doden van het dier op zichzelf geen problemen met dierwelzijn oplevert, mits dit op een zorgvuldige wijze (en snel) gebeurt. Gelukkig zijn de Nederlandse vleesproducenten koploper op dit vlak.

    Bastiaan Meerburg, afdelingshoofd Veehouderij & Omgeving, Wageningen UR Livestock Research

    Reageer

Re:ageer