Wetenschap - 5 december 2014

Alcoholstudie: ‘Dit is onderzoek wat men niet wil horen’

tekst:
Albert Sikkema

Een paar biertjes per dag zijn niet slecht voor het puberbrein, concludeerde een Utrechtse neuropsycholoog deze week in haar promotieonderzoek. De Wageningse neuropsycholoog Gerry Jager kwam eerder met een soortgelijke conclusie bij cannabisgebruik.

In een studie onder 2230 jongeren vond de Utrechtse onderzoeker dat matig alcoholgebruik geen nadelige invloed heeft op het geheugen, de impulscontrole en het concentratievermogen van de jongeren. 

 ‘Ik heb sympathie met de onderzoeker’, zegt Jager. ‘Toen ik nog in Utrecht zat, heb ik een soortgelijk onderzoek gedaan naar de invloed van xtc en cannabis bij jongeren. Ook wij vonden toen geen effecten bij matig gebruik. Als je dit soort onderzoeksresultaten naar buiten brengt, moet je enorm op eieren lopen, want dit is niet wat men wil horen. Mensen worden boos op je, omdat ze vinden dat drank en drugs slecht zijn.’

Welke overeenkomsten zie je met dit onderzoek?

‘Wij vonden ook dat er niets aan de hand is met jongeren die regelmatig blowden maar verder gezond waren en geen andere problemen hadden. Je hebt bij dit type onderzoek altijd jongeren die problemen hebben met de concentratie en gedrag op school, maar dan hoeft alcohol of drugs niet de oorzaak te zijn. Het kan ook zijn dat het alcoholgebruik een gevolg is van een andere, diepere oorzaak. En altijd heb je de studies onder extreme gebruikers, die bijvoorbeeld tien jaar lang 7 joints per dag roken, waarbij je dan een duidelijke afname ziet van geheugen en concentratie. Maar dat is wat anders dan dat jongeren experimenteren met drank en drugs.’

 Politici en preventiemedewerkers wijzen op comazuipen en binge drinking (je in korte tijd volgieten) wat populair zou zijn onder jongeren.

‘Als jongeren aangeven dat ze twintig glazen bier per week drinken, dan zijn er twee extremen. Ze drinken elke dag drie glazen bier, wat niet of nauwelijks schadelijk is, of ze drinken de hele week niet en gieten op zaterdagavond 20 bier naar binnen. Dat is veel erger, want dan wordt de alcohol toxisch. De nuances zijn belangrijk.’

Meestal komt toch uit onderzoek dat alcohol slecht is?

‘Er zou hier sprake kunnen zijn van een publicatie-bias: je krijgt dit soort onderzoek waarbij geen verband wordt gevonden, moeilijk gepubliceerd. Ik hoop dat er nu vervolgonderzoek komt om de uitkomsten te checken, longitudinaal onderzoek waarbij je het effect van alcohol bij jongeren meerdere jaren volgt. Ik hoor dat het Kennisinstituut Bier en TNO zo’n onderzoek willen uitvoeren.’


Re:ageer