Wetenschap - 1 januari 1970

Alcoholsensor voorkomt gisting groenten en fruit

Alcoholsensor voorkomt gisting groenten en fruit

Alcoholsensor voorkomt gisting groenten en fruit

Fruit en groenten blijven langer vers als je ze zuurstofarm opgeslaat. Het Instituut voor Agrotechnologisch Onderzoek (ATO-DLO) ontwikkelde met het bedrijfsleven een alcoholsensor die moet voorkomen dat groenten en fruit daarbij gaan gisten. Met het nieuwe opslagsysteem kunnen appels langer op de fruitschaal blijven liggen


Als in het voorjaar de eerste groene blaadjes uitlopen, wil iedereen verse groente eten. Groentesnijders importeren daarom in maart spitskool uit Spanje. Ze moeten wel, want de Nederlandse kool is rond januari op omdat die maar drie maanden houdbaar is. Bewaar je de Nederlandse kool langer, dan loopt de kwaliteit sterk terug en gaan te veel koolbladen verloren bij het schonen van de kolen

Een goedbewaarde kool geeft minder verlies, zo bedacht een paar jaar geleden een Nederlandse spitskoolkweker. Hij participeerde in het ATO-onderzoek naar verbeterde opslag. Het ATO bewaarde een half jaar een deel van zijn spitskool op de gangbare manier, en een deel in een zuurstofarmere opslagruimte, waarbij de conditie van de groente nauwlettend werd gevolgd met een alcoholsensor. Na de proef reed de kweker met enkele kolen rechtstreeks naar een groentesnijder. Als je zulke kool in maart kan leveren, hebben we een deal, kreeg hij te horen

Aan het woord is drs Simon Schouten van het ATO-departement Interactieve Bewaarsystemen. Een jaar of tien geleden bedacht hij dat het mogelijk moet zijn het zuurstofgehalte in een klimaatcel te regelen met een sensor voor alcohol. Met de sensor luisteren de onderzoekers naar appels of andere producten in de opslag; zo komen ze te weten tot hoever ze de concentratie zuurstof kunnen verlagen. Het ATO-DLO werkte het idee verder uit onder de naam Dynamic Control System (DCS). Bestaande klimaatcellen in opslaggebouwen kunnen relatief eenvoudig met het nieuwe systeem worden uitgerust. De extra bewaarkosten, minder dan een cent per kilo, zijn goed op te brengen, meent Schouten

Bij de gangbare opslag worden fruit en groente bewaard in ongemonitorde, gekoelde en luchtdichte klimaatcellen. Hierin verandert de gassamenstelling van de lucht voortdurend, want het levende materiaal verbruikt zuurstof. Al in de jaren twintig ontdekten bedrijven dat fruit en groenten in een luchtdichte kamer langer houdbaar blijven. Dat komt omdat de dalende zuurstofconcentratie de ademhaling vertraagt. Met weinig zuurstof verbruiken de appels nauwelijks suikers; ze liggen als het ware in coma. Dus hoe lager de zuurstofconcentratie, des te vitaler komt het product uit de opslag

Bederf

Maar een te laag zuurstofgehalte werkt bederf in de hand. Als de hoeveelheid zuurstof onder een kritische grens komt, gaan de appels gisten en komt alcohol vrij. Die kritische grens ligt bij iedere partij appels anders. Hoe weet je wanneer het zuurstofgehalte zo laag is geworden dat de producten gaan gisten? Je kunt niet regelmatig even in een luchtdichte klimaatcel kijken om honderd ton groente of fruit te bemonsteren. Het ATO ontwikkelde daarom een sensor die het ontstaan van alcohol in de klimaatcel nauwkeurig volgt. Zolang geen alcohol wordt gemeten, wordt de zuurstofconcentratie in de klimaatcel geleidelijk verlaagd. Pas als de sensor alcohol meet, wordt zuurstof ingevoerd. Zo zijn fruit en groente zonder risico op bederf onder zuurstofarmere omstandigheden op te slaan. Het nieuwe systeem is bij vier veilingen op kleine schaal uitgeprobeerd. Voor grootschalige invoering is het wachten tot de sensor is ontwikkeld voor commerciƫle toepassing

De reden voor toepassing is niet altijd een verlenging van de bewaartijd, zoals bij de Nederlandse spitskolen. Voor bijvoorbeeld appels geldt dat ze ook met de gangbare bewaarmethode tien maanden houdbaar zijn. Dat is lang genoeg om de winter te overbruggen of om ze over de oceaan te transporteren. Een belangrijke reden om bij appels het Dynamic Control System in te voeren is kwaliteitsverbetering: de nieuwe opslag verlengt de uitstalperiode. Spitskolen in de supermarkt en appels thuis op de fruitschaal blijven langer fris

Volgens Schouten versterkt het nieuwe systeem de concurrentiepositie van de Nederlandse tuinbouwsector. Het garandeert een betere kwaliteit van groenten en fruit tijdens de distributie en bij de consument. Schouten: De slag is voor degenen met de beste kwaliteit. En natuurlijk kun je die langere bewaartijd ook benutten bij de distributie.

Marinus Valk, beleidsmedewerker van de Nederlandse Fruittelersorganisatie, vindt het moeilijk in te schatten in hoeverre de nieuwe technologie de Nederlandse concurrentiepositie zal verbeteren. Valk: Zestig procent van de Nederlandse fruitproductie gaat nu naar Engeland, Duitsland en Scandinaviƫ. Veel verder komt het Nederlandse fruit niet, al is dat technisch wel mogelijk. Australiƫ exporteert bijvoorbeeld wel fruit naar Europa omdat het daar net zomer is wanneer het hier winter is. Wij zouden ook best fruit naar de VS kunnen transporteren. We doen het alleen niet, want de Amerikanen hebben zelf voldoende fruit.

Volgens Valk is de wereldmarkt voor fruit verzadigd. Onze markt ligt in Europa, punt uit. Belangrijker dan transport vindt Valk daarom het verbeteren van de kwaliteit van fruit in de winkel. En daar kan de nieuwe opslagmethode wel bij helpen. Geen enkele supermarkt is nu in staat altijd de gewenste kwaliteit te leveren, zelfs Albert Heijn niet.


Foto Guy Ackermans

Re:ageer