Wetenschap - 20 april 1995

Aio's van Voeding op studiereis naar de VS

Aio's van Voeding op studiereis naar de VS

In maart vertrokken twaalf assistenten in opleiding (aio's) en twee stafleden van de vakgroep Voeding naar de Verenigde Staten om ondermeer de universiteiten Harvard en Cornell te bezoeken. Een opvallende ervaring was dat de Amerikaanse studenten en promovendi schoolser en minder specialistisch worden opgeleid. Ze waren verbaasd dat wij al eigen publikaties hadden."


Pas de donderdag voor vertrek hebben de assistenten in opleiding van Voeding hun studiereis naar de Verenigde Staten compleet gefinancierd. Dan kan het twaalfdaagse bezoek aan universiteiten en instituten in Boston, Atlanta en Ithaca een aanvang nemen. De groep neemt veertien paar klompen gevuld met drop mee, enkele bossen tulpen - nep, want echte bloemen komen de douane niet door - en een verzameling kookboekjes. Voorts hebben de aio's abstracts van hun onderzoek bij zich, want het doel van de trip is toch vooral uitwisseling van onderzoeksinformatie en het leggen van contacten.

Om de twee jaar organiseren de aio's een buitenlandse excursie, sinds het aio-stelsel zo'n vijf jaar geleden werd ingesteld. We vonden dat we behalve de lasten ook de lusten van het aio-schap mochten ondervinden", vertelt Reggy van der Wielen in de eetkamer van de vakgroep op de derde verdieping van het Biotechnion. Het is belangrijk om goede contacten te leggen buiten de universiteit, al was het alleen maar om potentiele werkgevers na de promotie te leren kennen. In Nederland zijn inmiddels instellingen en bedrijven zoals TNO en Unilever bezocht. Eerdere buitenlandse trips gingen naar Zwitserland en Engeland.

Dit jaar kozen de aio's voor de VS, waarbij het zwaartepunt werd gelegd bij twee grote voedingsinstituten in Boston en Altanta en de universiteiten van Harvard, Atlanta en Cornell University in Ithaca. De trip werd begroot op veertigduizend gulden, dat bijeen werd gebracht door Rikilt-DLO, de LUW, NWO en enkele bedrijven. Gerda Feunekes: We hebben nu zo'n tienduizend gulden over, dankzij de lage dollarkoers."

Voedingsbeleid

Universitair Amerika verschilt met Nederland, concluderen de aio's collectief. Zo gaat de aandacht bij het voedingsonderzoek in de VS vooral uit naar niet-energetische nutrienten en staat de relatie voeding en gezondheid in de picture. Ingeborg Brouwer: Dat is hier nog niet zo in de publiciteit, maar daar is het een grote discussie. Wanneer vrouwen foliumzuur moeten nemen en hoeveel." Martine Alles: In Nederland en de rest van Europa gaat de aandacht meer uit naar functional food ingredients, zoals gefermenteerde melkdranken als Yokult. Daar doen ze in Amerika niets aan."

Epidemiologisch onderzoek is weer wel populair in de VS. Afgezien van wat labwerk staan experimentele studies minder in de belangstelling dan in Nederland. Het Center for Disease Control in Atlanta en de Harvard School of Public Health beschikken over gigantische databestanden. Rob Urgert: Bestanden met tweehonderdduizend records. Daar komt een paar keer per jaar natuurlijk een voedingsklapper uit. De macht van de grote getallen."

Wat echter vooral verschilt met Nederland is het onderwijssysteem. Dat begint al met de high school", weet Reggy. Die opleiding is heel breed. Na high school ga je naar college, waar je naast de studie lekker veel kunt sporten, terwijl je hier op de universiteit dan al doelgericht bezig bent met kiezen." Want hoewel in Wageningen veel vrije keuze bestaat, kiezen de studenten wel binnen een studierichting. In Amerika ga je pas echt de voedingskant op na je Bachelors", aldus Reggy.

Schools

Na de B.Sc. kunnen de studenten op Cornell kiezen uit direct een Ph.D.-promotie of een M.Sc.-opleiding. De verhouding tussen Ph.D- en M.Sc.-studenten op Cornell is dan ook bijna een op een. De eerste twee jaar van het Ph.D.-programma gaat wel de diepte in maar blijft vrij schools course work. De twee jaar erna komt het onderzoek aan de orde, maar ook daarin blijft tijd ingeruimd voor studie van de in de voorgaande jaren voorgeschotelde literatuur. Van der Wielen: Het is gewoon veel schoolser. Bovendien meld je je daar als Ph.D.-student aan bij een programma, terwijl hier een Ph.D. gewoon een vacature is."

Desalniettemin denken de Amerikanen op Cornell dat hun studie van een hoger niveau is, wat volgens Martine vooral komt vanwege het belang dat daar gehecht wordt aan het schrijven van het eigen onderzoeksvoorstel. Reggy: Anderzijds waren zij weer verbaasd dat wij al eigen publikaties hadden." Het ligt er ook aan met wie je spreekt, meent Ingeborg Brouwer.

Door zich te profileren als vakgroep en door de presentatie van de eigen onderzoeksbevindingen, maakten de Wageningers indruk. Nynke de Jong: Zij durfden dat niet zo goed. Niemand wilde iets vertellen."

Rob Urgert komt op nog een verschil. Zij kiezen bij hun Ph.D. een begeleider, hier kies je voor een baan, de begeleider zit eraan vast. Heel grof gezegd komt het er daar op neer dat je voor de rijke mensen kiest." Een commissie dient vervolgens de gecommitteerde te beoordelen. Martine: Je kiest daar dus bijvoorbeeld een statisticus, een analist en een epidemioloog, een team dat intensief begeleidt. Hier is het meer een begeleidingscommissie op afstand."

Selectie

De verschillen tussen de universiteiten zijn groot. Reggy: Ze zijn gek op statistieken in de VS. Cornell en Harvard staan op het gebied van voeding hoog aangeschreven." Martine: Ze hebben op Cornell veel geld en kunnen dus veel onderzoek doen." Gerda Feunekes: En vice versa. Doordat ze hoog staan aangeschreven, krijgen ze gemakkelijker geld."

De selectie is groot. Om Ph.D. of M.Sc. te kunnen doen zijn goede cijfers onontbeerlijk en moet bovendien flink wat geld worden meegebracht. Reggy: Bij undergraduates is de competitie heel sterk. Helpen met huiswerk doen ze niet; dat gaat ten koste van het eigen cijfer." Rob Urgert: Nog een statistiekje: er zijn relatief veel zelfmoorden aan de universiteit." Minder competitief dan de undergraduates zijn de Ph.D.-studenten. Hoewel de beste undergraduates zijn doorgegaan, het streberige er dus nog wel in zit, zijn ze met te verschillende onderwerpen aan de slag om echt competitief te kunnen zijn.

De Wageningers merkten op hun trip weinig van contractonderzoek. Weliswaar kreeg de Emory University in Atlanta een paar jaar geleden honderd miljoen dollar van Coca Cola, en heeft Cornell goede banden met de zuivelindustrie en een eigen zuivelfabriekje voor ijs, melk en yoghurt om onderzoek te financieren, maar specifieke onderzoeksopdrachten kwamen de aio's nauwelijks tegen. De wetenschappers die zichzelf moeten financieren, doen vooral advieswerk, merkt de groep op.

Ook viel op dat de Ph.D.-onderzoekers in de VS nauwelijks naar het buitenland gaan om over hun vakgebied te praten. Ze zagen erg op tegen de financiering", vertelt Martine, ze waren dan ook erg geinteresseerd in de brieven die wij naar de bedrijven hadden geschreven. Ze vroegen zich zelfs af of we dan ook niet de hele tijd in T-shirts moesten lopen."

Dikke mensen

Wageningen blijkt in Amerika bekend. Ze konden de naam Wageningen zelfs bijna foutloos uitspreken." Gerda: Wat Cornell is voor de VS, is Wageningen voor Europa." Een postdoc-plaats in Wageningen is voor de afgestudeerde Ph.D. student dan ook in trek. Cornell heeft duidelijk de meeste indruk op de aio's gemaakt, ondermeer omdat ze individueel een eigen programma met vakgenoten konden doorlopen.

Vanwege het drukke en vermoeiende programma - je krijgt nergens koffie tijdens de inleidingen - heeft de groep weinig uitstapjes buiten de universitaire voedingswereld kunnen maken. Reggy: We hebben in Atlanta een tijdje zitten spotten in de winkelpromenade. Wat je in Nederland jaarlijks aan dikke mensen tegenkomt, zie je daar dagelijks." Voorts mag je nergens roken, merken de drie rokers in het gezelschap op. Ze werden zelfs van het plein voor The Cancer Research Society in Atlanta gestuurd, toen ze uit pieteit dertig meter van het gebouw vandaan stonden. We moesten een paar honderd meter naar een stoplicht lopen en dan linksaf; daar was de rookzone."

Tegenvaller voor met name Reggy was de basketbalwedstrijd van de Atlanta Braves tegen de Chicago Bulls, die aan hun neus voorbij ging dankzij de rentree van Michael Jordan: de kaartjes kostten meer dan tweehonderd dollar. En dat kan een aio uit Wageningen niet betalen.

Re:ageer