Wetenschap - 1 januari 1970

Ahold

Ahold


Het boekhoudschandaal bij Ahold was een schok voor veel Nederlandse
beleggers, die hun investering in het grootwinkelbedrijf in goede handen
waanden. Hoe kan de val van het concern verklaard worden en wat zijn de
gevolgen voor de Nederlandse agrobusiness? De Wageningse prof. Omta stelt
dat juist agro- en farma-multinationals grotere risico’s lopen omdat ze
vaker bedrijven overnemen buiten de eigen economische regio.

Prof. Onno Omta, hoogleraar bedrijfskunde bij Wageningen Universiteit:

,,Ahold is in de grond een gezond concern, het probleem zit vooral bij de
overgenomen Amerikaanse bedrijfsonderdelen. De prestatiebeloning bij
Amerikaanse acquisities zoals US foodservice heeft ertoe geleid dat winsten
te rooskleurig werden voorgesteld. Het salaris van het middenmanagement
hangt daar – meer dan in Nederland – af van de prestaties van het bedrijf,
en dat heeft uitgelokt tot fraude. Ook in Europa worden managers deels met
opties beloond, maar dat gaat niet zo ver als in de VS.
Ahold heeft zich bovendien in het enthousiasme van de jaren negentig laten
verleiden tot een te snelle groei. Daardoor nam het concern onvoldoende
tijd om nieuw aangekochte bedrijven in te bedden in de bedrijfsstructuur en
-cultuur van het moederbedrijf. Het blijkt dat het rond de drie jaar duurt
voor een nieuwe aankoop past bij de rest van het bedrijf. Als je, zoals
Ahold, om de twee jaar een belangrijke overname doet gaat het mis en heb je
geen zicht meer op de bedrijfsvoering in nieuwe onderdelen. Dit is een
algemeen bekend probleem, waar bedrijfsleidingen zich toch vaak weer op
verkijken. Het is, van de andere kant, ook begrijpelijk dat een bedrijf als
Ahold snel wou groeien. Het concern wil bij de grote spelers horen en staat
onder druk van concurrenten als Carrefour.
Bedrijven die bij overnames vaker te maken krijgen met een andere
bedrijfscultuur – bijvoorbeeld meer prestatiebeloning, of een claimcultuur
– lopen grotere risico’s. Die verschillen zullen vooral groter zijn als
multinationals bedrijven overnemen buiten de eigen economische regio. Uit
onderzoek van A. Rugman van de Universiteit van Oxford blijkt dat veel
multinationals zich beperken tot de eigen regio. Dus Europese bedrijven
nemen bedrijven over in andere landen in Europa, en Amerikaanse bedrijven
gaan niet buiten de Nafta [North Atlantic Free Trade Area, JT]. Maar het
blijkt dat juist agrarische en farmaceutische concerns wel multinational in
de ware zin van het woord zijn en bedrijven overnemen buiten de eigen
regio. Net als Ahold. Dat brengt grotere risico’s met zich mee. Ik verwacht
dan ook dat agroconcerns, en Ahold in het bijzonder, in de toekomst
voorzichtiger te werk zullen gaan. Al voor deze fraude waren we bezig met
de voorbereiding van een onderzoek naar de werkelijke waarde van bedrijven
en bedrijfsonderdelen. Bedrijven als Nutreco en Ahold hebben daaraan hun
medewerking toegezegd. Maar ik kan me voorstellen dat Ahold nu een pas op
de plaats wil maken.
De gevolgen voor de Nederlandse agrobusiness zullen vooralsnog niet groot
zijn. Boeren en tuinders kunnen gewoon blijven leveren aan Albert Heijn.
Ook trends als de groeiende afstand die producten afleggen voordat ze in de
schappen terechtkomen, zullen door dit schandaal niet veranderen. Tenzij er
nog grote lijken uit de kast komen. Op dit moment worden alle onderdelen
van Ahold onder het vergrootglas gelegd en is nog niet alles duidelijk. |
J.T.

Re:ageer