Wetenschap - 7 september 2006

Afweer karper heeft menselijke trekjes

Het afweersysteem van karpers lijkt nog meer op dat van mensen en andere zoogdieren dan wetenschappers al dachten. Bij infecties worden belangrijke afweercellen van de vissen net als bij zoogdieren op twee manieren geactiveerd. Dit blijkt uit promotieonderzoek van ir. Maaike Joerink.

Vissen zijn al vroeg tijdens de evolutie, ongeveer 500 miljoen jaar geleden, ontstaan. Daarom kun je met onderzoek aan het afweersysteem van karpers terugkijken in de tijd en er bijvoorbeeld mee bepalen welke onderdelen van het afweersysteem nog actief en dus van essentieel belang zijn.
Joerink legde zich toe op macrofagen. Dit zijn cellen die ziektekiemen kunnen herkennen en opeten. Als deze macrofagen vervolgens onderdelen van de ziektekiemen aan andere cellen van het afweersysteem ‘laten zien’ kunnen die tot actie overgaan.
Zoogdieren kennen hierbij twee vormen: de zogeheten klassieke en de alternatieve activering. Van vissen werd aangenomen dat ze alleen over het eerste type beschikken. In haar onderzoek toont Joerink echter aan dat macrofagen van karpers ook alternatief geactiveerd kunnen worden.
Ze infecteerde hiervoor karpers met twee verschillende eencellige parasieten, Trypanoplasma borreli en Trypanosoma carassii, die in de natuur door bloedzuigers van vis naar vis wordt overgedragen. De eerste parasiet blijkt de macrofagen op klassieke wijze te activeren, terwijl infectie met T. carassii leidt tot alternatieve activering. Opmerkelijk was verder dat de ene parasitaire infectie bescherming bleek te bieden tegen besmetting met de andere parasiet. / Gert van Maanen

Maaike Joerink promoveert op dinsdag 12 september bij prof. Huub Savelkoul, hoogleraar Celbiologie en immunologie.

Re:ageer