Wetenschap - 5 april 2001

Aftakelend hoogveen bevordert broeikaseffect

Aftakelend hoogveen bevordert broeikaseffect

Hoogvenen, belangrijke CO2-reservoirs, takelen waarschijnlijk af als gevolg van de toenemende stikstofconcentratie in de atmosfeer. Dit zegt hoogleraar Natuurbeheer en plantenecologie prof. dr. Frank Berendse. Hij baseert zich op vier experimenten, uitgevoerd in Finland, Zweden, Zwitserland en Nederland in het kader van het Bog Ecosystem Research Initiative (BERI).

De aarde heeft een goed afweermechanisme tegen de massa's kooldioxide die de mens in de atmosfeer pompt, zeggen klimaatonderzoekers. Vooral bossen en hoogvenen halen gigantische hoeveelheden kooldioxide uit de atmosfeer. Maar de BERI-experimenten laten zien dat de opslag van kooldioxide door hoogvenen stil kan komen te liggen, en wel door de toenemende stikstofconcentratie in de atmosfeer.

Berendse, dr. ir. Monique Heijmans van de sectie Natuurbeheer en hun Zwitserse, Zweedse en Finse collega's onderzochten hoe stukken veen reageerden op extra stikstof en kooldioxide, aangezien de concentraties hiervan in de atmosfeer wereldwijd toenemen. Het veenmos, dat het meeste kooldioxide opneemt, bleek te worden verdrongen door vaatplanten, die kooldioxide niet blijvend opslaan. Berendse: "Wanneer het levend veenmos verdwenen is, droogt het overige opgehoopte veen 's zomers sneller uit en kan er zelfs CO2 vrijkomen. Daar komt bij dat vaatplanten het broeikasgas methaan uitstoten. Het afgetakelde hoogveen zal dus het broeikaseffect bevorderen."

Het kooldioxide dat hoogveenplanten door de eeuwen heen uit de lucht hebben opgenomen, ligt nu nog grotendeels opgeslagen in de uitgestrekte veengebieden in Alaska, Scandinavi? en Rusland. In het veen zit ongeveer evenveel koolstof als in de tropische bossen. Als dit vrijkomt, zijn de gevolgen voor het klimaat niet te overzien. | H.B.

Re:ageer