Wetenschap - 5 september 2002

Afrikaanse voorlichters delen hun praktijkervaringen

Afrikaanse voorlichters delen hun praktijkervaringen

Als Wageningse deskundigen met Tanzaniaanse of Keniase landbouwvoorlichters praten over erosie en bodemconservering, dan vindt dat gesprek meestal plaats onder de Afrikaanse zon. Vorige week werden de rollen omgedraaid en kwamen vier landbouwvoorlichters uit de Oost-Afrikaanse hooglanden naar Wageningen.

De uitnodiging voor het bezoek kwam van Alterra en de leerstoelgroep bodem- en waterconservering, die samen een succesvol project draaien over het betrekken van de lokale bevolking bij bodemconservering. Idee achter de uitwisseling is dat Wageningse wetenschappers en studenten kunnen leren van de praktijkervaring van de voorlichters.

Hassan Shelukindo en Jonathan Nyaga, voorlichters uit Tanzania en Kenia, zitten er tevreden bij na afloop van het seminar dat het project woensdag 28 augustus organiseerde. Ze vertellen dat de landbouwvoorlichting in hun regio de afgelopen jaren flink veranderd is. Voorheen heerste het door de Wereldbank opgelegde systeem van train and visit: boeren kregen technische adviezen van voorlichters die op bezoek kwamen, zonder dat de boeren of de voorlichters in het veld daar veel inspraak in hadden. "Geen wonder dat boeren die adviezen niet toepasten, want ze hadden er niet om gevraagd", zegt Nyaga. Tegenwoordig, vertelt Shelukindo, zoeken boeren en voorlichters eerst samen naar overeenstemming over 'hoe er geboerd moet worden'. Ook de nationale overheid ondersteunt nu deze bottom up-benadering.

Maar als het gaat om een probleem als erosie kent deze 'participatieve' benadering ook beperkingen. Erosie treft een heel stroomgebied en kan niet door een boer alleen aangepakt worden. Boeren moeten dan collectief actie ondernemen en de erosie gezamenlijk aanpakken. Het Wageningse project onderzoekt hoe dat het beste kan. Shelukindo kent een paar voorbeelden in Tanzania waarin dat gelukt is en boeren gezamenlijk erosie bestrijden. Een van de projectleiders, dr Geert Sterk, wil op basis van dergelijke successen een methodologie ontwerpen voor participatie bij bodem- en waterconservering die ook in andere gevallen toepasbaar is, maar die wel ruimte biedt om rekening te houden met de lokale omstandigheden. | J.T.

Re:ageer