Wetenschap - 25 april 2002

Advies: meer gamma en traditioneel landbouwonderzoek

Advies: meer gamma en traditioneel landbouwonderzoek

Wageningen UR heeft zich te laat en te weinig aangepast aan veranderingen in de maatschappij, waardoor het nu achter de feiten aan loopt. Te lang bleef Wageningen UR gericht op intensieve en grootschalige landbouw, terwijl de samenleving nu een bredere bijdrage aan de kwaliteit van leven verlangt. Dat concludeert de Raad voor het Landelijk Gebied in een advies aan de minister van LNV over de rol en positie van Wageningen UR.

Vroeger liep Wageningen voorop in kennis voor de ontwikkeling van de landbouw, waardoor een intensieve, effici?nte en grootschalige landbouw ontstond. Maar de samenleving vraagt tegenwoordig niet alleen om productie, maar ook om voedselveiligheid, dierenwelzijn, ecologie en landschap. De nieuwe landbouw die in die vraag moet voorzien, vraagt om nieuwe kennis. Maar doordat Wageningen UR zich te lang uitsluitend richtte op de intensieve landbouw, biedt het die kennis nu onvoldoende. "Te laat heeft de landbouwwetenschap onderkend dat het bestaande industri?le systeem tegen grenzen aanloopt en dat de problemen die dat oplevert ? voedselcrises, milieuproblemen en dierziektes ? niet binnen datzelfde systeem op te lossen zijn," zegt Monique van der Laan, een van de leden van de Raad voor het Landelijk Gebied.

Dat moet nodig veranderen, stelt de raad in het rapport Terug op de grond en weer tussen de mensen. Wetenschappers moeten van hun sokkel stappen en onderzoek gaan doen samen met de boer, de burger of de consument. Het laboratorium staat niet alleen in Wageningen, maar ook op de boerderij. "Wageningen UR moet geen Robinson Crusoe worden," zegt prof. Jan Douwe van der Ploeg, lid van de Raad voor het Landelijk Gebied. Wie Van der Ploeg kent, zal veel van zijn visie op de Nederlandse landbouw in het rapport van de raad terugzien.

Meer contact met de samenleving vraagt om een zwaarder accent op de sociale wetenschappen in Wageningen, die samen met b?ta-wetenschappers maatschappelijke problemen gaan aanpakken, zoals het dalend vertrouwen van consumenten in voedsel. Maar ook traditionele disciplines als agronomie moeten weer terug op de kaart om oplossingen te bedenken voor de problemen van de nieuwe landbouw. Ook moet Wageningen UR de kritische rol van kennis waarborgen door de derde geldstroom gescheiden te houden van publieke geldstromen. De raad stelt nadrukkelijk dat Wageningen UR onafhankelijk van het ministerie haar koers moet bepalen.

De raad ziet verschillende voordelen van een Wageningse wetenschap die weer midden in de maatschappij staat. Belangrijkste is misschien wel dat een maatschappelijk bewust Wageningen UR meer studenten zal trekken. Het rapport schrijft: "Als Wageningen als universiteit weer midden in de samenleving staat en betrokken is in de vernieuwingen van voedsel en groen wordt Wageningen sexy." Wageningen UR heeft volgens de raad de laatste tijd al bemoedigende stappen in de goede richting gezet, maar die verdienen krachtiger navolging. | J.T.

Zie pagina 10: Debat met kamerleden

En pagina 11: Monique van der Laan over Wageningen en boerenpraktijk

Re:ageer