Wetenschap - 5 december 1996

Achterlichtjescontrole

Achterlichtjescontrole

Buiten is het guur. Binnen in de kantine van het politiebureau, onder het genot van een beker automatenkoffie, is het warm en gezellig. Deze donderdagavond staat in het teken van een grootscheepse controle op fietsverlichting. Door een deuk in het dopje te slaan verandert een mannelijke agent het hoedje van een vrouwelijke collega in een blauwe jagershoed. Ondertussen bespreekt hoofdagent Chris Dorland de strategie voor vanavond. Het gezelschap aan tafel zal zich opsplitsen in twee groepjes van twee, die op een vaste plaats controleren. Een andere groep is al bezig.

Dorland: Voor de duidelijkheid, we controleren vanavond alleen op gedrag, niet op de technische toestand van de rijwielen." Of de fiets nu wel of niet is voorzien van lampjes en draadjes, iedere overtreder krijgt een boete voor het niet voeren van licht. Die is lager dan die voor een defecte verlichting. Dorland wil de fietsers niet op kosten jagen, legt hij uit.

Agent Joke Jelsema pakt met gespeelde ergernis haar hoed van haar collega en geeft hem zijn normale vorm terug. Vanavond zet ze hem niet op, maar het is toch zaak het ding een beetje netjes te houden.

Even voor achten stapt het gezelschap een politiebusje in, op weg naar de Churchillweg. Daar bij de Grintweg", had de geboren en getogen Wageningse Jelsema voorgesteld. Naast de LTS." Dorland had even verbaasd gekeken, maar had zich toen herinnerd dat de Churchillweg in een ver verleden Grintweg heette. De hoek bij de LTS, tegenwoordig een van de vestigingen van de fusieschool Pantarijn, is een uitgelezen stek voor fietsverlichtingcontroles. De Churchillweg is populair bij fietsers en als het erg hard regent kunnen de politiemensen schuilen bij de school.

Jelsema en haar collega Bea Hendriksen zijn nog maar net uit het busje gestapt of ze hebben beet. Een fietser komt onverlicht de hoek om. Voormalig student Teun Morstelt laat zijn humeur niet beinvloeden door de bekeuring. Ik wordt er niet droef van", zegt hij nuchter. Toch had hij liever een cd gekocht van de vier tientjes die hij binnenkort per acceptgiro aan de staat moet overmaken. Tot nu toe heeft hij geluk gehad. Hij fietst altijd zonder licht, maar het is de eerste keer dat hij voor dit vergrijp wordt bekeurd. Ondanks waarschuwingen van Hendriksen - Er staan nog meer controles - stapt hij weer op zijn fiets.

Ondertussen heeft Hendriksen een man op een fiets aangesproken. In gebrekkig Engels verontschuldigt hij zich voor het niet voeren van verlichting. In China you don't have to have a light on your bicycle." Na de kerst gaat hij weer terug naar China; hij zal ook zijn vrouw op het hart drukken tot die tijd licht op haar fiets te voeren. Hendriksen raadt de man aan te gaan lopen. It's for your own safety." Je moet het een beetje gemoedelijk aanpakken", meent ze.

De man is nauwelijks op weg of de stem van een collega klinkt uit de portofoon. Morstelt blijkt zijn geluk te hebben verbruikt. D'r staat hier iemand die zegt dat hij net al een bon heeft gehad. Een zekere Morstelt." Dat klopt, wat een sukkel", antwoordt Hendriksen. Aan de andere kant wordt gelachen. Dat heeft hij gehoord, Bea", klinkt het. Ach, het is toch sukkelig", verdedigt Hendriksen zich door de portofoon.

Honderd meter verderop trappen twee fietsers op de rem. Lopend gaan ze de hoek om en verdwijnen uit het zicht.

De Droevendaalse burgemeester Patrick Jansen kon de controle niet ontlopen. Na zijn bekeuring heeft hij geen tijd voor commentaar. Hij spoedt zich met een zwarte koffer op zijn onverlichte rijwiel de duisternis in. De muziekles is nog duurder dan een bekeuring", zo verklaart hij de koffer en zijn haast. Via sluipweggetjes hoopt hij een tweede bekeuring en bijbehorend oponthoud te omzeilen.

Fietser Pien van Heusden blijft laconiek, nadat een bekeuring tegen haar is uitgeschreven. Ik dacht nog toen ik wegging: Ik zou best eens een controle kunnen tegenkomen." Ze is te lui om haar licht te maken, vindt ze zelf. Henk Zweitsma is wel van plan zijn fietsverlichting te repareren. Hij had pech. Zijn achterlicht is er net een paar weken geleden afgetrapt en door die lompe actie van een onbekende wordt hij nu bekeurd. De controles noemt hij overdreven. Als fietser vindt ik het niet echt fijn."

Zweitsma is niet de enige die zich kritisch uitlaat over de controles. Wat een klotestreek", vindt Diedenoort-student Wouter Burgmans. Je ziet ze anders nooit. Ik vraag me af of ze niets beters te doen hebben." Ook Paul Geurts, werkzaam bij het aan de LUW gelieerde Instituut voor Toegepaste Voorlichtingskunde, ziet het nut niet in van de controles. Het is onzin om hier licht op de fiets te hebben. Alles is hier verlicht", zegt hij, wijzend op de lantarenpalen langs de straat. Dat hij licht heeft is toeval. De fiets is nieuw. Geurts staat te wachten op een collega met wie hij opfietste. Haar fiets had geen licht.

Dorland heeft het verwijt vaker gehoord. Dat de politie zich beter bezig kan houden met het vangen van boeven in plaats van fietsers te pesten. Wat mensen zich niet realiseren is dat er natuurlijk ook agenten zijn die zich bezig houden met andere zaken." De lichtcontroles zijn volgens hem niet een typische kleinsteedse folklore. De trend is dat er ook in de grote steden meer wordt gedaan aan verkeersveiligheid. Daar beginnen ze nu weer met dit soort controles."

Re:ageer