Wetenschap - 1 januari 1970

Aanpak wateroverlast kan eenvoudiger

Aanpak wateroverlast kan eenvoudiger

Aanpak wateroverlast kan eenvoudiger


Voor het reduceren van waterafvoerpieken geven waterbeheerders de voorkeur
aan piekbergingsgebieden, veelal agrarische gebieden die overtollig water
in de hoofdwaterlopen moeten opvangen. Volgens Alterra is er onvoldoende
aandacht voor een andere manier om wateroverlast te verminderen: met stuwen
in sloten en tijdelijke uitschakeling van gemalen.

Berekeningen van Alterra voor het stroomgebied van de Beerze en Reuzel in
Brabant en de Drentsche Aa tonen aan dat het vasthouden van overtollige
regenwater hydrologisch zeer effectief kan zijn. Het idee is om de
wateraanvoer naar de hoofdwaterlopen af te remmen.
Dr Jan van Bakel van Alterra: ,,De Commissie Waterbeheer 21e Eeuw heeft het
idee water vast te houden omarmd, maar het was niet duidelijk wat er
precies mee werd bedoeld, hydrologisch gezien. Het gevolg is dat men voor
het invullen van de opgave - omgaan met twintig procent meer neerslag
tijdens piekperioden als gevolg van klimaatverandering - vooral in heeft
gezet op piekbergingsgebieden. Dit moet men goed regelen met de
grondeigenaren, en als er veel huizen staan is het niet mogelijk.''
Het vasthouden van water in en op de bodem en in kleine waterlopen - bergen
bij de bron - is technisch gezien een goed alternatief, stelt Van Bakel, en
moet nader onderzocht worden. In sommige gebieden is het gemakkelijk uit te
voeren. In de Friese Boezem bijvoorbeeld kan het gemaal dat water uit de
polders pompt, bij extreme neerslag voor een paar dagen uit. Dan blijft het
water in de polders en krijgt het hoofdwatersysteem minder water te
verwerken.
,,Met name in de winter, wanneer vaak de ergste buien voorkomen, is het
nodig meer water vast te houden. Maar boeren zijn gewend dat er dan water
op het land staat. Als de polderbemaling een paar dagen uit staat, wordt de
periode dat de grondwaterstanden hoog zijn met een paar dagen verlengd. Bij
grasland in de winter is dat niet erg schadelijk voor de boer.''
Deze methode is effectiever gebleken voor het reduceren van wateroverlast
in Friesland dan eventuele piekbergingsgebieden, stelt Van Bakel. In andere
regio's zoals Brabant en Drenthe is hetzelfde te bereiken met stuwen in
sloten en of andere debietremmende ingenieurswerken die water vasthouden in
de hogere delen van het landschap.
Alterra zal de komende tijd nagaan hoe het vasthouden van water in de
praktijk uitwerkt en of de gunstige rekenuitkomsten kloppen. Er loopt een
modelstudie in het stroomgebied van de Beerze en Reuzel, waarin wordt
nagegaan of vasthouden door het stremmen van de afwatering werkt.
Van Bakel en andere waterspecialisten van waterschappen en onderzoek- en
adviesbureaus spraken over de maatregelen tegen wateroverlast, en met name
het vasthouden van water, op een studiedag van de studiekring voor Land- en
watergebruik van KLV en de Nederlandse Hydrologische Vereniging, op 20
november. | H.B.

Re:ageer