Wetenschap - 7 februari 2002

Aandacht Wageningen verschuift van techniek naar mensen

Aandacht Wageningen verschuift van techniek naar mensen

Strategisch plan met nieuwe slogan 'for quality of life'

Vrijdag 8 februari verschijnt het nieuwe strategisch plan van Wageningen UR. Wageningen moet volgens het plan meer aandacht voor mensen krijgen, en minder voor techniek.

Wageningen krijgt een nieuwe missie en een nieuwe slogan. Had u net 'safe food in a vital world' in uw hoofd, de nieuwe 'pay-off' wordt 'for quality of life'. "Ik beloof wel dat we die minstens vier jaar vasthouden", verzekert dr Peter Booman.

Dr Jan Blom, een van de schrijvers van het rapport: "Safe food in a vital world is sterker op de landbouw gericht. Met de nieuwe slogan willen we dat breder trekken. Aangeven dat we bijvoorbeeld ook onderzoek doen naar voeding die mensen gezond houdt."

Booman is voorzitter van de regiegroep strategisch plan, Blom zat een commissie voor die een eerder concept schreef.

Het strategisch plan beschrijft de belangrijkste beleidsdoelstellingen van Wageningen UR voor de komende vier jaar. Kern van de nota: minder aandacht voor techniek, meer voor mensen. "Wageningen UR kiest ervoor om 'de mens' meer aandacht te geven, en wil de komende tijd kennis ontwikkelen 'voor kwaliteit van leven'."

Volgens de schrijvers van de nota moet Wageningen zich op drie punten gaan onderscheiden van andere kennisinstellingen. Wageningen UR werkt vanuit een missie, werkt interactief en toont 'internationaal engagement'. Blom: "Er is zoiets als een Wageningse aanpak. Die hebben we in die drie thema's proberen te vatten. De Wageningse aanpak kenmerkt zich door een groot probleemoplossend vermogen. Wij werken van fundamenteel tot toegepast, en proberen haast altijd meerdere disciplines te combineren. Verder zijn wij sterk internationaal gericht, dat is een sterk punt dat we moeten profileren."

Betrokkenheid bij maatschappelijke problemen, internationaliseren, duurzaamheid, de meeste plannen in de nota zijn niet nieuw. Waar zullen mensen wel van opkijken?

Blom: "Het is waar dat lang niet alles in de nota fonkelnieuw is. Maar het zou raar zijn als dat wel het geval zou zijn. De nota sluit aan bij ontwikkelingen die al in gang gezet zijn. Maar mensen die scherp kijken, zullen zien dat wij breder op de samenleving willen inzetten. Wageningen maakt nog steeds een technisch geori?nteerde indruk. Wij willen dat Wageningen UR meer maatschappelijke betrokkenheid laat zien. Ons is jarenlang verweten dat we een bolwerk zijn voor landbouwkundige kennis. De afgelopen jaren hebben we sterk bedrijfseconomisch gekeken naar het rendement van Wageningen UR. Nu we dat financi?le rendement halen, zal de komende jaren de vraag belangrijk worden: wat doen we met dat geld. We moeten van buiten naar binnen gaan redeneren, klantgestuurd en consumentgedreven."

Wat betekent dat concreet? Wat moet er bijvoorbeeld anders aan het verhaal van een onderzoeker van Plant Research International die werkt aan de ontwikkeling van laten we zeggen DNA-chips voor tuinders die de kwaliteit van hun product willen meten?

Blom: "Ik zou willen weten van die onderzoeker wat de samenleving er aan heeft. Zitten consumenten op die nieuwe chip te wachten? Nu is dit een heel eendimensionaal probleem, interessanter wordt het als je denkt aan complexere vraagstukken. Denk bijvoorbeeld aan de discussie over genetisch gemodificeerd voedsel, of het plan om een nieuw meer te graven bij de Noordoostpolder. Dat is veel meer dan een gat in de grond graven. Denk maar aan de emoties van de boeren in het gebied die hun grond prijs moeten geven aan het water."

Maar u denkt toch niet dat een biotechnologisch onderzoeker nu niet nadenkt over het maatschappelijk nut van zijn onderzoek?

Blom: "We hebben in Wageningen nog steeds heel veel mensen die ontzettend technisch gericht zijn. Zij zijn vooral gefascineerd door de techniek. De kunst is die fascinatie te behouden, maar tegelijkertijd naar de samenleving beter te laten zien waar je het voor doet. Wij staan bij onze belangrijkste opdrachtgever, het ministerie van LNV, nog steeds te boek als technocratisch.

Opdrachtgevers zien het belang van die verbinding met de maatschappij zeker in. Zij willen niet dat, als ze een opdracht hebben gegeven, ze daarna met allerlei onvoorziene maatschappelijke bezwaren te maken krijgen. Als het ministerie van LNV de komende jaren vijftig miljoen gulden uittrekt voor genomics, wil het wel dat wij oog hebben voor de context van dat onderzoek. Ze willen niet zoals Avebe of Monsanto geconfronteerd worden met resultaten die maatschappelijk niet geaccepteerd worden.

Een goed voorbeeld van hoe de communicatie met onze klanten over het onderzoek kan verbeteren, is Alterra. Dat stuurt regelmatig een kleurig magazine naar LNV om te laten zien wat er met het geld van het ministerie gebeurt en waarin ze veel aandacht besteden aan de maatschappelijke context."

De nota wordt niet alleen besproken met de gebruikelijke bestuursorganen, maar ook met medewerkers en studenten. Die mogen tijdens twee hoorzittingen hun mening geven. Hoeveel belangstelling verwacht u daarvoor?

Booman: "Ik verwacht geen overweldigende toeloop. De betrokkenheid van veel medewerkers zal eerder op het niveau van de kenniseenheden liggen. Die gaan deze algemene lijnen vertalen in hun eigen beleid voor de komende vier jaar. Iedere kenniseenheid zal trouwens volgende week al komen met twee A-viertjes met de hoofdlijnen. Maar deze nota is natuurlijk wel de basis voor de toekomstplannen van de kenniseenheden. Ik verwacht dus wel dat er mensen zijn die graag hun kant van het verhaal willen laten horen."

Korn? Versluis

Foto's Guy Ackermans

De regiegroep van Booman presenteert het strategisch plan deze week aan de raad van bestuur. Als die instemt met het conceptplan verschijnt de nota 'for Quality of Life' de volgende dag op intranet. Op donderdag 14 en vrijdag 15 februari kunnen medewerkers en studenten hun mening over de strategische visie geven tijdens hoorzittingen. Belangstellenden kunnen hun schriftelijke bijdrage per e-mail sturen naar Yvonne.vanpel@stafb.kcw.wau.nl. Wie zijn reactie mondeling wil geven of zijn schriftelijke reactie wil toelichten, kan voor de hoorzitting een afspraak maken bij Yvonne van Pel, telefoon (0317) 485474.

Re:ageer